નવી દિલ્હી: પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના ભણકારા વાગી રહ્યા છે અને અમેરિકા તેમજ ઈરાન વચ્ચેના સંબંધો ચરમસીમાએ પહોંચ્યા છે, ત્યારે ભારતીય હિતો માટે એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અપડેટ સામે આવી છે. ભારતમાં ઈરાનના રાજદૂત ડૉ. મોહમ્મદ ફતહલીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માંથી પસાર થતા ભારતીય જહાજો પાસેથી ઈરાન કોઈ પણ પ્રકારનો 'ટોલ' વસૂલી રહ્યું નથી.
ટ્રમ્પની ચેતવણી અને ઈરાનનો જવાબ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં જ ઈરાનને કોઈ પણ પ્રકારની ચુકવણી કરનારા જહાજો સામે આકરી કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી આપી હતી. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં ઈરાની રાજદૂતનું નિવેદન ઘણું મહત્ત્વનું છે. તેમણે નવી દિલ્હીમાં પત્રકારોને જણાવ્યું કે, "તમે ભારત સરકારને પૂછી શકો છો કે શું અમે અત્યાર સુધી કંઈ વસૂલ્યું છે. આ મુશ્કેલ સમયમાં પણ ભારત અને ઈરાન વચ્ચે ગાઢ સંબંધો છે અને અમે માનીએ છીએ કે બંને દેશો સમાન હિતો ધરાવે છે."
ભારતનું સત્તાવાર વલણ
ભારત સરકારે પણ અગાઉ એવા અહેવાલોને સખત રીતે નકારી કાઢ્યા હતા કે તેણે ગેસ (LPG) વહન કરતા જહાજોની અવરજવર માટે કોઈ ચૂકવણી કરી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ શરૂ થયા પછી ઈરાને પરિવહન પર નિયંત્રણો લાદ્યા હતા, જેના કારણે અનેક ભારતીય જહાજો પર્સિયન ગલ્ફમાં ફસાયા હોવાની આશંકા છે.
અમેરિકાની 'નાકાબંધી' ની ધમકી
બીજી તરફ, અમેરિકાએ ઈરાની બંદરો પર સંપૂર્ણ 'નૌકાદળ નાકાબંધી' શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે. અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સે આક્ષેપ કર્યો છે કે ઈરાન પોતાનો પરમાણુ કાર્યક્રમ છોડવા તૈયાર નથી, જેના કારણે શાંતિ વાર્તા નિષ્ફળ ગઈ છે. આ નાકાબંધીને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. ઈરાનના સંસદ સ્પીકરે વળતો પ્રહાર કરતા કહ્યું છે કે અમેરિકાની આ હરકતથી વિશ્વમાં ગેસ અને તેલના ભાવ આસમાને પહોંચશે.
ભારત પર શું થશે અસર?
ભારત માટે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની જીવનરેખા સમાન છે, કારણ કે ભારતની મોટાભાગની ઉર્જા આયાત આ માર્ગે થાય છે. ઈરાને ભારતને ખાતરી આપી છે કે તેઓ કોઈપણ દેશને તેલ વેચવા તૈયાર છે, પરંતુ અમેરિકી નાકાબંધી અને વધતો જતો સૈન્ય સંઘર્ષ આવનારા દિવસોમાં ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે એક મોટો પડકાર બની શકે છે.