અમદાવાદ : છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સોનાએ રોકાણકારોને માલામાલ કરી દીધા હતા, પરંતુ હવે સોનાના ભાવને લઈને બજારમાં ગભરાટનું વાતાવરણ છે. જાન્યુઆરી ૨૦૨૬માં સોનું $૫,૫૯૪.૮૨ પ્રતિ ઔંસની સર્વકાલીન ઊંચાઈએ પહોંચ્યા બાદ હવે તેમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. જાન્યુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં ભાવમાં ૨૦% થી વધુનો ઘટાડો થયો છે, અને બજારના નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે આ ઘટાડો હજુ વધુ ઊંડો બની શકે છે.

શું ઇતિહાસ પોતાને દોહરાવશે?

ઐતિહાસિક ડેટા પર નજર નાખીએ તો સોનાના ભાવમાં હંમેશા એક મોટી તેજી પછી લાંબા અને ઊંડા કરેક્શનનો તબક્કો આવ્યો છે. ૨૦૦૮ થી ૨૦૧૧ દરમિયાન સોનું ૧૭૦% વધ્યું હતું, પરંતુ ત્યારબાદ ૨૦૧૮ સુધીમાં તેમાં ૩૭% નો ઘટાડો નોંધાયો હતો. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૨ થી જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ દરમિયાન સોનામાં ૨૪૫% નો રેકોર્ડબ્રેક ઉછાળો આવ્યો હતો. આ સંદર્ભમાં, અત્યાર સુધીનો ૨૦% નો ઘટાડો માત્ર એક શરૂઆત હોઈ શકે છે, તેમ ઘણા ચાર્ટ-વોચિંગ વિશ્લેષકો માની રહ્યા છે.

માંગમાં કેમ આવી રહી છે નરમાઈ?

સોનાની તેજી પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ પરિબળો હતા: કેન્દ્રીય બેંકોની ખરીદી, ભારત અને ચીન જેવા દેશોની માંગ અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા. હવે આ ત્રણેય મોરચે નબળાઈ દેખાઈ રહી છે:

·         કેન્દ્રીય બેંકો: ખરીદીની ગતિ હવે ધીમી પડી રહી છે.

·         ગ્રાહક માંગ: ચીનમાં દાગીનાની માંગ ૩૧% અને ભારતમાં ૧૯% જેટલી ઘટી ગઈ છે.

·         ઇન્વેસ્ટમેન્ટ: ગોલ્ડ ETF માં રોકાણનો પ્રવાહ ૭૩% જેટલો મોટો ઘટાડો દર્શાવે છે.

વૈશ્વિક સ્તરે સોનાની કુલ માંગમાં ૯% નો ઘટાડો થવો એ સ્પષ્ટ સંકેત છે કે રોકાણકારો હવે સોનાથી દૂર થઈ રહ્યા છે અથવા નફો બુક કરી રહ્યા છે.

રોકાણકારો માટે શું છે સલાહ?

નિષ્ણાતોના મતે, આગામી મહિનાઓમાં સોનાના ભાવ પર દબાણ યથાવત રહી શકે છે. જો તમે સોનામાં રોકાણ કરવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો અત્યારે ઉતાવળ કરવાને બદલે બજારના વલણોને સમજવા જરૂરી છે. કોઈપણ મોટું રોકાણ કરતા પહેલા તમારા નાણાકીય સલાહકારની મદદ લેવી અનિવાર્ય છે, કારણ કે સોનું હવે તેના ઐતિહાસિક ચક્રના એક એવા તબક્કે છે જ્યાં અનિશ્ચિતતા વધુ છે.