તેહરાન, : મધ્ય-પૂર્વમાં છેલ્લા કેટલાક કલાકોથી સર્જાયેલી યુદ્ધ જેવી ભયાનક સ્થિતિમાં અંતે રાહતના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે. રવિવારે રાત્રે ઈરાન દ્વારા ઈઝરાયલ પર કરાયેલા મિસાઈલ હુમલા અને તેના વળતા જવાબમાં ઈઝરાયલ દ્વારા ઈરાનના પેટ્રોકેમિકલ સ્થળો પર કરવામાં આવેલી લશ્કરી કાર્યવાહી બાદ સમગ્ર વિશ્વમાં તણાવનું મોજું ફરી વળ્યું હતું. જોકે, સોમવારે બપોર પછી ઈરાન અને ઈઝરાયલ બંને દેશોએ લશ્કરી ઓપરેશન બંધ કરવાની જાહેરાત કરતા યુદ્ધની સ્થિતિમાં મોટો વળાંક આવ્યો છે.

શાંતિ તરફ ડગલાં: યુદ્ધવિરામની નજીક

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શેહબાઝ શરીફે આજે એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપતા જણાવ્યું હતું કે, ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધવિરામ વાટાઘાટો 'અંતિમ ઉદ્દેશ્ય' ની ખૂબ નજીક છે. તેમણે તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ આશા વ્યક્ત કરી છે કે ઈઝરાયલ અને ઈરાન બંને તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામ ઈચ્છે છે અને શાંતિ કરાર માટેના પ્રયાસો ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે.

શું હતી સ્થિતિ?

સોમવારે વહેલી સવારથી જ બંને દેશો વચ્ચે સામસામે હુમલાનો દોર શરૂ થયો હતો. ઈરાને ઈઝરાયલ પર લગભગ ૩૦ બેલિસ્ટિક મિસાઈલો છોડી હતી, જેના જવાબમાં ઈઝરાયલી દળોએ ઈરાનના મહશહર સ્થિત પેટ્રોકેમિકલ પ્લાન્ટ અને અન્ય લશ્કરી સંરક્ષણ પ્રણાલીઓને નિશાન બનાવી હતી. તેહરાન, ઇસ્ફહાન અને તબ્રીઝ જેવા શહેરોમાં વિસ્ફોટોના અવાજો સંભળાતા હોવાથી પરિસ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની ગઈ હતી. સાઉદી અરેબિયા અને લેબનોન સરહદે પણ હિંસાની આશંકાએ ફફડાટ ફેલાયો હતો.

વૈશ્વિક અસરો અને સલામતી

આ સંઘર્ષની સૌથી મોટી અસર વૈશ્વિક તેલના બજાર પર પડી છે, જ્યાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં ત્રણ ટકાથી વધુનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. બીજી તરફ, ભારતે ઈરાનમાં રહેતા પોતાના નાગરિકો માટે તાત્કાલિક અસરથી 'ટ્રાવેલ એડવાઈઝરી' જારી કરી છે અને નાગરિકોને ઉપલબ્ધ સાધનો દ્વારા દેશ છોડી દેવાની સલાહ આપી છે. દરમિયાન, લાલ સમુદ્રમાં હુથી બળવાખોરોએ ઈઝરાયલી જહાજો પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ જાહેર કરતા દરિયાઈ વેપારમાં પણ નવી જટિલતાઓ ઊભી થઈ છે.

હાલમાં, ઈરાને પોતાના એરપોર્ટ અને હવાઈ ક્ષેત્ર પરના પ્રતિબંધો હળવા કરવાનું શરૂ કર્યું છે અને ઈરાકે પણ પોતાનું એરસ્પેસ ફરી ખોલી દીધું છે. મધ્ય-પૂર્વના આ બંને દેશો વચ્ચેનું આ ગતિરોધ જો યુદ્ધવિરામમાં પરિણમશે, તો તે માત્ર આ પ્રદેશ માટે જ નહીં પણ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે પણ મોટી રાહત ગણાશે. વિશ્વભરના દેશો હવે અમેરિકાની મધ્યસ્થી દ્વારા થનારા સંભવિત શાંતિ કરાર પર મીટ માંડીને બેઠા છે.