મુંબઈ : ભારતમાં નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માટે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલિંગની પ્રક્રિયા સત્તાવાર રીતે શરૂ થઈ ગઈ છે. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સ (CBDT) એ આકારણી વર્ષ (AY) ૨૦૨૬-૨૭ માટે ITR-1 અને ITR-4 ફોર્મની ઓનલાઇન એક્સેસ આપી દીધી છે. ટેક્સ ભરનારા દરેક નાગરિક માટે આ એક ખૂબ જ મહત્વનો સમય છે, કારણ કે નાની સરખી ભૂલ પણ તમને આવકવેરા વિભાગની નોટિસ અપાવી શકે છે અથવા ભારે દંડ ભરવાની નોબત લાવી શકે છે.
આ દસ્તાવેજો સાથે રાખો:
ITR ફાઇલ કરતા પહેલા તમારી પાસે નીચે મુજબના દસ્તાવેજો હોવા અત્યંત જરૂરી છે:
• PAN કાર્ડ અને આધાર કાર્ડ (ખાતરી કરો કે તમારું બેંક ખાતું PAN સાથે લિંક છે).
• ફોર્મ-૧૬ (સેલેરી ધરાવતા લોકો માટે) અને બેંક સ્ટેટમેન્ટ.
• વ્યાજ પ્રમાણપત્ર, દાનની રસીદ અને વીમા પ્રીમિયમની વિગતો.
• શેરબજારમાં કરેલા વ્યવહારોનું સ્ટેટમેન્ટ.
સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે, ઓનલાઇન રિટર્ન ફાઇલ કરતા પહેલા તમારા ફોર્મ ૨૬AS (Form 26AS) અને વાર્ષિક માહિતી નિવેદન (AIS) ને તમારા ફોર્મ ૧૬ અને બેંકના રેકોર્ડ સાથે સરખાવી લેવા જોઈએ, જેથી કોઈ માહિતી રહી ન જાય.
ઓનલાઇન કે ઓફલાઇન કેવી રીતે ફાઇલ કરશો?
કરદાતાઓ આવકવેરા વિભાગના સત્તાવાર ઈ-ફાઇલિંગ પોર્ટલ પર લોગિન કરીને પોતાની વિગતો ભરી શકે છે. આ પ્રક્રિયામાં તમારે તમારી આવકના સ્ત્રોત મુજબ યોગ્ય ITR ફોર્મ પસંદ કરવાનું રહેશે. જેઓ ઓનલાઇન પદ્ધતિથી પરિચિત નથી, તેઓ કોમન ઑફલાઇન યુટિલિટી ડાઉનલોડ કરીને JSON ફાઇલ જનરેટ કરી શકે છે અને તેને પોર્ટલ પર અપલોડ કરી શકે છે.
આ ભૂલો તમને મોંઘી પડી શકે છે:
નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે ઘણીવાર કરદાતાઓ ઉતાવળમાં ખોટું ITR ફોર્મ પસંદ કરી લે છે અથવા આકારણી વર્ષ (AY) ના બદલે નાણાકીય વર્ષ (FY) ની ભૂલ કરે છે. સૌથી મોટી ભૂલ એ છે કે આવકના તમામ સ્ત્રોતો જાહેર ન કરવા અથવા ખોટા પુરાવા સાથે કપાત (Deductions) નો દાવો કરવો. યાદ રાખો, રિટર્ન ફાઇલ કર્યા પછી ૩૦ દિવસની અંદર ઇ-વેરિફિકેશન (E-verification) કરવું ફરજિયાત છે; જો તમે તેમ નહીં કરો તો તમારું રિટર્ન અમાન્ય ગણાશે.

સમયમર્યાદા ચૂકી જવાથી ૫,૦૦૦ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે અને તે તમારી ટેક્સ રિફંડ મેળવવાની પ્રક્રિયાને પણ લાંબી બનાવી શકે છે. તેથી, અંતિમ તારીખની રાહ જોયા વગર અત્યારથી જ તમારા તમામ દસ્તાવેજો એકત્રિત કરી લો અને સાવચેતીપૂર્વક રિટર્ન ફાઇલ કરો. આ નાનકડું આયોજન તમને ભવિષ્યની આર્થિક મુશ્કેલીઓથી બચાવી શકે છે.