નવી દિલ્હી, તા. ૧૨ જૂન: મધ્યપ્રદેશના રાજકારણ અને દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાંથી એક મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. મધ્યપ્રદેશથી કોંગ્રેસના રાજ્યસભાના ઉમેદવાર અને પૂર્વ સાંસદ મીનાક્ષી નટરાજનને દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત તરફથી મોટો કાનૂની ઝટકો લાગ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે તેમની એ અરજીને સખત શબ્દોમાં ફગાવી દીધી છે, જેમાં તેમણે પોતાના રાજ્યસભાના નામાંકન (નોમિનેશન) ને રદ કરવાના રિટર્નિંગ ઓફિસરના નિર્ણયને પડકાર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોર્ટ ચાલુ ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વચ્ચે કોઈ પણ પ્રકારનો હસ્તક્ષેપ કે વિલંબ કરી શકે નહીં.
જસ્ટિસ પ્રશાંત કુમાર મિશ્રા અને જસ્ટિસ અતુલ એસ. ચાંદુરકરની બનેલી બેન્ચે આ મામલે ચુકાદો આપતા જણાવ્યું હતું કે, પ્રવર્તમાન કાનૂની સ્થિતિ મુજબ ચૂંટણી દરમિયાન ન્યાયિક દખલગીરી પર પ્રતિબંધ છે. જો ઉમેદવારનું નામાંકન રદ થાય, તો તેનો યોગ્ય અને કાયદેસરનો ઉપાય ચૂંટણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ 'ચૂંટણી અરજી' (ઇલેક્શન પિટિશન) દાખલ કરવાનો છે. અદાલતે બંધારણની કલમ ૩૨૯નો હવાલો આપીને ઉમેર્યું કે, ચૂંટણીઓ કોઈપણ ન્યાયિક વિલંબ વિના સમયસર આગળ વધે તે અત્યંત જરૂરી છે.
સમન્સનો મુદ્દો અને અભિષેક મનુ સિંઘવીની દલીલો
આ હાઈપ્રોફાઈલ કેસમાં મીનાક્ષી નટરાજન વતી દેશના દિગ્ગજ વરિષ્ઠ વકીલ અભિષેક મનુ સિંઘવીએ અદાલતમાં ધારદાર રજૂઆતો કરી હતી. તેલંગાણામાં નોંધાયેલા એક ફોજદારી કેસની માહિતી છુપાવવાના આરોપસર રિટર્નિંગ ઓફિસરે નટરાજનનું ફોર્મ રદ કર્યું હતું. સિંઘવીએ દલીલ કરી હતી કે લોકપ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ અને ચૂંટણી આચાર નિયમો, ૧૯૬૧ના નિયમ ૪A હેઠળ ઉમેદવારે માત્ર એવા જ ફોજદારી કેસો જાહેર કરવાના હોય છે જેમાં ઓછામાં ઓછી બે વર્ષની સજાની જોગવાઈ હોય. વર્તમાન કિસ્સામાં માત્ર એક સામાન્ય સમન્સ જારી કરવામાં આવ્યું હતું.
સિંઘવીએ મોહિન્દર સિંહ ગિલ અને અશોક કુમારના સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદાઓ ટાંકીને કોર્ટને વિનંતી કરી હતી કે, જ્યાં નામાંકન અસ્વીકાર સ્પષ્ટપણે ગેરકાયદેસર દેખાતું હોય ત્યાં બંધારણીય અદાલતો અપવાદાત્મક પરિસ્થિતિઓમાં હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે, કારણ કે આવી દખલગીરી ચૂંટણી રોકવા માટે નહીં પણ પ્રક્રિયાને ન્યાયી બનાવવામાં મદદ કરવા માટે છે. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે આ દલીલ નકારી કાઢી અને કહ્યું કે આવા અપવાદો સ્વીકારવાથી બંધારણીય માળખાને નુકસાન થઈ શકે છે.
"ચૂંટણી પંચ દબાણમાં કામ કરી રહ્યું છે" - મીનાક્ષી નટરાજનનો પ્રહાર
સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી અરજી ફગાવી દેવાયા બાદ મીનાક્ષી નટરાજને પત્રકારો સામે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે ચૂંટણી પંચ અને રિટર્નિંગ ઓફિસરની ભૂમિકા પર આકરા સવાલો ઉઠાવતા કહ્યું કે, "હું પહેલા દિવસથી જ કહી રહી છું કે ચૂંટણી પંચ ખૂબ જ સમાધાનકારી વલણ અપનાવી રહ્યું છે અને દબાણમાં કામ કરી રહ્યું છે, જે આજે ફરી સાબિત થઈ ગયું છે."
તેમણે વધુમાં આક્રોશ વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું કે, "અમે કોઈ રાજ્ય સરકાર સામે લડી રહ્યા નહોતા, અમે તો ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા સામે લડી રહ્યા હતા. રિટર્નિંગ ઓફિસર સાથે કેવી રીતે ચેડાં કરવામાં આવ્યા છે અને વિપક્ષી ઉમેદવારને કઈ રીતે પ્રક્રિયામાંથી બહાર કરવામાં આવ્યા છે, તે હવે જનતાની સામે ખુલ્લું પડી ગયું છે." આ ચુકાદા બાદ હવે કોંગ્રેસ માટે મધ્યપ્રદેશની આ બેઠક પર કાનૂની લડાઈ લડવાનો રસ્તો હાલ પૂરતો બંધ થઈ ગયો છે.