નવી દિલ્હી, તા. ૧૨ જૂન: ભારત સરકારે દેશના સર્વોચ્ચ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા નિર્ણય-નિર્માણ માળખાને વધુ મજબૂત અને ધારદાર બનાવવા માટે એક અત્યંત અભૂતપૂર્વ અને મોટો નિર્ણય લીધો છે. ભારતીય સેનાના સૌથી અનુભવી ઓપરેશનલ કમાન્ડર અને અદભુત વ્યુહરચનાકાર લેફ્ટનન્ટ જનરલ રાજીવ ઘાઈને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સચિવાલય (NSCS) ના નવા લશ્કરી સલાહકાર (Military Advisor) તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ લેફ્ટનન્ટ જનરલ એન.એસ. રાજા સુબ્રમણ્યમનું સ્થાન લેશે, જેમણે તાજેતરમાં જ દેશના ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) તરીકે સર્વોચ્ચ કાર્યભાર સંભાળ્યો છે.
આ નિમણૂક ભારતીય સંરક્ષણ ઇતિહાસમાં એટલા માટે ખાસ અને ઐતિહાસિક છે કારણ કે લેફ્ટનન્ટ જનરલ ઘાઈ આ મહત્વપૂર્ણ પદ સંભાળનારા દેશના સૌપ્રથમ 'સેવા આપતા' (Serving) થ્રી-સ્ટાર લશ્કરી અધિકારી બન્યા છે. પરંપરાગત રીતે, આ ભૂમિકા હંમેશા નિવૃત્ત થઈ ચૂકેલા વરિષ્ઠ સૈન્ય અધિકારીઓને સોંપવામાં આવતી હતી. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકારે આ નિયમ બદલીને સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે દેશની સર્વોચ્ચ નીતિ નિર્ધારણ સમિતિમાં સક્રિય અને ગ્રાઉન્ડ લેવલનો ઓપરેશનલ અનુભવ સીધો લાવવાનો સરકારનો ઇરાદો છે.
૩૬ વર્ષની વિશિષ્ટ કારકિર્દી અને કાશ્મીર-ચીન સરહદ પર લોખંડી નેતૃત્વ
દેહરાદૂનની પ્રતિષ્ઠિત ભારતીય લશ્કરી એકેડેમી (IMA) માંથી સ્નાતક થયા બાદ, ૧૬ ડિસેમ્બર, ૧૯૮૯ ના રોજ સેનાની બહાદુર 'કુમાઉ રેજિમેન્ટ' માં કમિશન મેળવનાર લેફ્ટનન્ટ જનરલ ઘાઈની લશ્કરી કારકિર્દી શૌર્ય અને પડકારોથી ભરેલી રહી છે. ૩૬ વર્ષથી વધુની લાંબી સેવામાં તેમણે આતંકવાદ વિરોધી ઓપરેશન્સ, ઉચ્ચ-પહાડી વિસ્તારોમાં યુદ્ધ (High-Altitude Warfare) અને વ્યુહાત્મક સૈન્ય આયોજનમાં અજોડ મહારત હાસિલ કરી છે.
તેઓ જૂન ૨૦૨૩ થી શ્રીનગર સ્થિત સેનાની સૌથી સંવેદનશીલ અને પરાક્રમી 'XV કોર્પ્સ' (ચિનાર કોર્પ્સ) ના જનરલ ઓફિસર કમાન્ડિંગ (GOC) તરીકે કાશ્મીરમાં ઘૂસણખોરી અને આતંકવાદ સામે ઓપરેશનનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા. આ પૂર્વે, તેમણે અરુણાચલ પ્રદેશમાં ચીન સરહદ પર તૈનાત વ્યૂહાત્મક રીતે અતિ-મહત્વપૂર્ણ ૫૬મા પાયદળ વિભાગ (Infantry Division) નું પણ સફળ નેતૃત્વ કર્યું હતું, જેના કારણે તેઓ ચીનની તમામ ચાલબાજીઓથી પણ સારી રીતે વાકેફ છે.
જ્યારે 'ઓપરેશન સિંદૂર' દ્વારા પાકિસ્તાનને પાઠ ભણાવ્યો
લેફ્ટનન્ટ જનરલ ઘાઈને ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ માં દેશના ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ મિલિટરી ઓપરેશન્સ (DGMO) જેવી અત્યંત જવાબદાર પોસ્ટ સોંપાઈ હતી. DGMO તરીકેના ગાળા દરમિયાન જ દેશ સામે સૌથી મોટો પડકાર આવ્યો હતો. એપ્રિલ ૨૦૨૫ માં પહેલગામમાં થયેલા કાયરતાપૂર્ણ આતંકવાદી હુમલામાં ૨૬ નિર્દોષ નાગરિકોના મોત થયા હતા. ભારત સરકારે આનો જડબાતોડ જવાબ આપવાનું નક્કી કર્યું અને જનરલ ઘાઈના આયોજન હેઠળ 'ઓપરેશન સિંદૂર' શરૂ કરવામાં આવ્યું.
તેમના જ ઓપરેશનલ પ્લાનિંગ હેઠળ ભારતીય સેનાએ સરહદ પાર (પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર) જઈને આતંકવાદીઓના આખા માળખા અને લોન્ચ પેડ્સને તોડી પાડ્યા હતા. આ મિશન ભારતના આધુનિક આતંકવાદ વિરોધી સૈન્ય સિદ્ધાંતમાં એક ઐતિહાસિક ક્ષણ સાબિત થયું અને જનરલ ઘાઈ સંરક્ષણ વર્તુળોમાં દેશના અગ્રણી સૈન્ય શિલ્પી તરીકે ઉભરી આવ્યા.
સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલથી સન્માનિત અને અજિત ડોભાલના મુખ્ય મદદગાર
લેફ્ટનન્ટ જનરલ ઘાઈ ભારતીય સેનાના સૌથી વધુ મેડલ મેળવનારા સન્માનિત અધિકારીઓમાંથી એક છે. ઓપરેશન સિંદૂરમાં તેમની અદભુત ભૂમિકા માટે તેમને દેશનું સર્વોચ્ચ સૈન્ય સન્માન 'સર્વોત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ' (SYSM) એનાયત કરાયું છે. આ ઉપરાંત તેમને ઉત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ (UYSM), અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ (AVSM) અને વીરતા માટે 'સેના મેડલ' પણ મળી ચૂક્યા છે.
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સચિવાલય (NSCS) ના લશ્કરી સલાહકાર તરીકે હવે જનરલ ઘાઈ દેશના ત્રણેય સશસ્ત્ર દળો (આર્મી, નેવી, એરફોર્સ), દેશના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજિત ડોભાલ અને પીએમઓ (PMO) વચ્ચે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સેતુ તરીકે કામ કરશે. વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને ચીન-પાકિસ્તાન સરહદે વધતી હલચલ વચ્ચે, યુદ્ધના મેદાનમાં શત્રુઓનો પરચો લઈ ચૂકેલા આ જનરલની નિમણૂક આગામી સમયમાં ભારતના સુરક્ષા નિર્ણયોને નવી અને આક્રમક દિશા આપશે તે નક્કી છે.