નવી દિલ્હી : આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના વૈશ્વિક માર્કેટમાં ભારતે આજે એક નવો ઇતિહાસ રચી દીધો છે. કેન્દ્ર સરકારના 'ઈન્ડિયા AI મિશન' (IndiaAI Mission) હેઠળ ભારતનું સૌપ્રથમ સ્વદેશી અને પાયાનું વિડીયો સ્ટોરી જનરેટિંગ AI મોડેલ 'વર્યા' (Varya) સત્તાવાર રીતે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી એક ભવ્ય લોન્ચ ઇવેન્ટમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) ના સચિવ એસ. કૃષ્ણને આ મોડેલ દેશને સમર્પિત કર્યું હતું. તેમણે આ ક્ષણને ભારતની AI યાત્રામાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન ગણાવી હતી.
સરકારની પ્રતિબદ્ધતા: ડીપ-ટેક ઇકોસિસ્ટમને મળશે વેગ
આ પ્રસંગે સચિવ એસ. કૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે, 'વર્યા' એ ભારતની સંશોધન-આધારિત ક્ષમતાનું જીવંત ઉદાહરણ છે. આ મોડેલ દેશમાં જ સ્વદેશી ટેકનોલોજી વિકસાવવા અને એક મજબૂત ડીપ-ટેક ($Deep-Tech$) ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવાની સરકારની કટિબદ્ધતાને દર્શાવે છે. પાયાના (Foundational) મોડેલો માટે સરકાર જે વ્યૂહાત્મક સમર્થન આપી રહી છે, તેનાથી ભારતમાં મોટા પાયે નવીનતાના દ્વાર ખુલશે અને આગામી પેઢીના AI સોલ્યુશન્સ માટે મજબૂત બિલ્ડીંગ બ્લોક્સ તૈયાર થશે.
૫૦ સ્ટેપ્સનું કામ માત્ર ૪ સ્ટેપ્સમાં: વૈશ્વિક મોડેલ્સ કરતાં ૧૦ ગણું આર્થિક
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, 'વર્યા' ને ભારતની અગ્રણી એઆઈ-મૂળ ટ્રાન્સફોર્મેશન કંપની 'અવતાર' (Avataar) દ્વારા ઇન્ડિયાએઆઈ મિશનના સક્રિય સહયોગથી વિકસાવવામાં આવ્યું છે. આ મોડેલની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની ડિસ્ટિલેશન ટેકનિક (Distillation Technique) છે. આ ટેકનોલોજી વિડીયો જનરેશનની લાંબી પ્રક્રિયાને ૫૦ પગલાં (Steps) થી ઘટાડીને માત્ર ૪ પગલાં માં સમેટી લે છે. આ પ્રક્રિયાથી આઉટપુટની પ્રીમિયમ ક્વોલિટીમાં સહેજ પણ ઘટાડો થતો નથી, પરંતુ તે વિશ્વના અન્ય અગ્રણી વૈશ્વિક વિડીયો મોડેલો (જેમ કે OpenAI Sora વગેરે) ની સરખામણીએ ૧૦ ગણું વધુ ખર્ચ-કાર્યક્ષમ અને સસ્તું બને છે.
ખાસિયત: રગેરગમાં વણાયેલી છે ભારતીય સંસ્કૃતિ
સામાન્ય રીતે વૈશ્વિક AI ટૂલ્સમાં ભારતીયતાનો પ્રભાવ ઓછો જોવા મળતો હોય છે, પરંતુ 'વર્યા' ખાસ કરીને ભારતના વિવિધ પ્રદેશો, પરંપરાગત તહેવારો, વૈવિધ્યસભર સમુદાયો, સ્વાદિષ્ટ ખોરાક, પરંપરાગત કપડાં, ભારતીય જાહેર જગ્યાઓ અને અહીંના સામાન્ય લોકોના રોજિંદા જીવનના દ્રશ્યોને બારીકાઈથી સમજવા અને તેને આબેહૂબ રીતે વિડીયો સ્વરૂપે જનરેટ કરવા માટે જ ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. આનાથી ભારતના કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સ, ફિલ્મમેકર્સ અને એજ્યુકેટર્સને ખૂબ જ સસ્તા દરે સો ટકા ભારતીય પરિપ્રેક્ષ્ય ધરાવતા હાઈ-ક્વોલિટી વિડીયો બનાવવામાં અભૂતપૂર્વ મદદ મળશે.