<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Monday, 15th June 2026

હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ફરીથી ખોલવામાં મહિનાઓ લાગશે

નિષ્‍ણાતોએ વાસ્‍તવિકતા જાહેર કરીઃ વિશ્વનો તેલ અને ગેસ પુરવઠો સામાન્‍ય થવામાં સમય લાગશે

તેહરાન તા.૧૫: ઈરાન સાથે શાંતિ કરારની પુષ્ટિ કરતી વખતે, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટને સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ મુદ્દા તરીકે ભાર મૂક્‍યો છે. ટ્રમ્‍પે કહ્યું છે કે વિશ્વભરમાંથી તેલ વહન કરતા જહાજો હવે તેમાંથી પસાર થઈ શકશે. ટ્રમ્‍પે હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટને તાત્‍કાલિક ફરીથી ખોલવાનું અને નાકાબંધી હટાવવાનું વચન આપ્‍યું છે, પરંતુ વાસ્‍તવિકતા અલગ છે. હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાં ટ્રાફિકને યુદ્ધ પહેલાના સ્‍તર (૨૮ ફેબ્રુઆરી પહેલા) પર પાછા ફરવામાં મહિનાઓ લાગી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે યુદ્ધ સમાપ્ત થયા પછી પણ, વિશ્વનો તેલ અને ગેસ પુરવઠો સામાન્‍ય થવામાં સમય લાગશે.

ટફટ્‍સ યુનિવર્સિટીની ફલેચર સ્‍કૂલના મેરીટાઇમ સ્‍ટડીઝના પ્રોફેસર રોકફોર્ડ વેઇટ્‍ઝ કહે છે કે હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ દ્વારા ટ્રાફિક ફરી શરૂ કરવા માટે ખાણ ક્‍લિયરન્‍સ જરૂરી છે. તેમણે અલ જઝીરાને જણાવ્‍યું હતું કે માઈસ ક્‍લિયરન્‍સમાં સમય લાગશે, અને તે પછી પણ, દરિયાઈ ટ્રાફિક સાવધાનીપૂર્વક ફરી શરૂ થવાની સંભાવના છે.

મેં યુએસ નેવીને નાકાબંધી હટાવવાનો આદેશ આપ્‍યો છે, જેમાં હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટને વાણિજ્‍યિક શિપિગ માટે ખોલવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. વિશ્વના જહાજોને તેમના એન્‍જિન શરૂ કરવા દો અને તેલ વહેવા દો.

પ્રોફેસર વેઇટ્‍ઝે કહ્યું, શિપિંગ ઉદ્યોગને આગળ વધવા માટે આત્‍મવિશ્વાસની જરૂર છે. તેથી અમે આ અઠવાડિયે વસ્‍તુઓ કેવી રીતે આગળ વધે છે તેનું નજીકથી નિરીક્ષણ કરીશું. એકવાર જહાજો સફર શરૂ કરે છે, પછી પહેલા થોડા રવાના થશે. જો બધું બરાબર રહેશે, તો વધુ લોકો આ માર્ગ પસંદ કરશે. અમે આગાહી કરી શકીએ છીએ કે હોર્મુઝમાં પરિસ્‍થિતિ સંપૂર્ણપણે સામાન્‍ય થવામાં મહિનાઓ લાગશે.

વેઇટ્‍ઝે ઉમેર્યું, શિપિગમાં આ વિક્ષેપ નિષ્‍ણાતોની અપેક્ષા કરતાં ઘણો લાંબો સમય ચાલ્‍યો છે.શિપિગ ઉદ્યોગ શરૂઆતમાં સંપૂર્ણપણે કામગીરી ફરી શરૂ કરવામાં ખચકાટ અનુભવશે. બીજું, કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને કુવૈત સહિત અનેક ખાડી દેશોમાં તેલ અને ગેસ ઉત્‍પાદન સુવિધાઓને નુકસાન થયું છે. તેથી, તેમને પુનઃપ્રાપ્ત થવામાં થોડો સમય લાગશે.

મારું માનવું છે કે યુદ્ધ પહેલાના સ્‍તર સુધી પહોંચવામાં ચોક્કસપણે મહિનાઓ લાગશે. આ માટે એક મુખ્‍ય શરત એ છે કે બધું જ સુગમ, સુગમ અને સ્‍થિર રીતે ચાલે. કોઈપણ ખામી વસ્‍તુઓને પાટા પરથી ઉતારી શકે છે.

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વૈશ્વિક વેપાર માટે એક મહત્‍વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે. ઈરાન યુદ્ધ પહેલા, વિશ્વના તેલ અને ગેસ પુરવઠાનો ૨૦% આ દરિયાઈ માર્ગમાંથી પસાર થતો હતો. શાંતિ કરાર પછી, શિપિંગ કંપનીઓ જોવા માંગશે કે આ સોદો યોગ્‍ય રીતે કાર્ય કરી રહ્યો છે કે નહીં. શિપિંગ કંપનીઓએ વારંવાર ભાર મૂક્‍યો છે કે સલામતી તેમની ટોચની પ્રાથમિકતા છે.

જો કરાર જમીન પર લાગુ કરવામાં આવે છે, તો જહાજો પહેલા પૂર્વ તરફ આગળ વધી શકે છે. આ સ્‍થિતિમાં, આશરે ૨,૦૦૦ જહાજો અને આશરે ૨૦,૦૦૦ ખલાસીઓ પર્સિયન ગલ્‍ફ છોડીને જશે. ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ લડાઈ શરૂ થઈ ત્‍યારથી તેઓ ત્‍યાં ફસાયેલા છે. આ ખલાસીઓ અને જહાજો સૌ પ્રથમ સ્‍થળાંતર કરશે.

લોકોને આરામદાયક લાગવા અને વીમાની વ્‍યવસ્‍થા કરવામાં સમય લાગશે. ખાસ કરીને, આમાંથી કેટલીક સંપત્તિઓને ફરીથી શરૂ કરવા માટે જમીન પર લોકોને એકત્ર કરવામાં સમય લાગશે, તેથી હોર્મુઝમાં વસ્‍તુઓ ધીમે ધીમે આગળ વધશે.

ડેનિયલ ઇવાન્‍સ, ઇંધણ અને શુદ્ધિકરણ સંશોધનના વૈશ્વિક વડા લાલ સમુદ્રનું ઉદાહરણ

૭ ઓક્‍ટોબરના હુમલા પછી લાલ સમુદ્રનો માર્ગ બંધ થવો એ એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે કે વિક્ષેપ પછી દરિયાઈ માર્ગને પુનઃસ્‍થાપિત કરવો કેટલું મુશ્‍કેલ છે. ત્‍યાં ટ્રાફિક પુનઃસ્‍થાપિત કરવામાં બે વર્ષ લાગ્‍યા. વૈશ્વિક વેપારની જરૂરિયાતને ધ્‍યાનમાં રાખીને, હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ ઝડપથી પાછો આવશે, તે કેટલું ઝડપથી થશે તે જોવાનું બાકી છે.

ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાને યુએસ-ઈરાન કરારની મોટી સફળતા ગણાવી છે. ટ્રમ્‍પે જણાવ્‍યું હતું કે બધા જહાજો મફત ટોલ-ફ્રી હશે, એટલે કે હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટને યુદ્ધ પહેલાની સ્‍થિતિમાં પુનઃસ્‍થાપિત કરવામાં આવશે. હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ પર્સિયન ગલ્‍ફને ઓમાનના અખાત અને અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે. ઈરાન તેની ઉત્તરમાં આવેલું છે, અને ઓમાન અને યુએઈ તેની દક્ષિણમાં આવેલું છે.

 

(10:18 AM IST)