વૉશિંગ્ટન : રમતગમતના વિશ્વમાં પોતાની કારકિર્દીની સૌથી મોટી જીત મેળવ્યા પછી વ્હાઇટ હાઉસમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમ દરમિયાન, મિક્સ્ડ માર્શલ આર્ટ્સ (MMA) ફાઇટર જોશ હોકિટે કરેલી એક ટિપ્પણીએ મોટો રાજકીય અને સામાજિક વિવાદ જગાવ્યો છે. કાર્યક્રમના અંતે ઇન્ટરવ્યુમાં પૂર્વ ફર્સ્ટ લેડી મિશેલ ઓબામાને "પુરુષ" કહીને સંબોધતા, આ ફાઇટર સોશિયલ મીડિયા પર આકરા વિરોધનો સામનો કરી રહ્યો છે.
શું છે આ વિવાદનું મૂળ?
જોશ હોકિટની આ ટિપ્પણી કોઈ આકસ્મિક બોલચાલ નથી, પરંતુ વર્ષો જૂની એક ઇન્ટરનેટ અફવાને ફરી જીવંત કરવાનો પ્રયાસ છે. ભૂતપૂર્વ NFL ક્વાર્ટરબેક અને વિશ્લેષક રોબર્ટ ગ્રિફિન III એ આ કૃત્યની આકરી ટીકા કરતા કહ્યું કે, "એક નાનકડા માણસે પોતાની સિદ્ધિની સૌથી મોટી ક્ષણનો ઉપયોગ એક મહિલાને નીચી બતાવવા માટે કર્યો છે." ગ્રિફિને આ હુમલાને કાળી મહિલાઓના સ્ત્રીત્વને નબળું પાડવાના ઐતિહાસિક પ્રયાસો સાથે સાંકળ્યો છે.
'મિસોજીનોઇર' - જાતિવાદ અને દ્વેષનું મિશ્રણ
સામાજિક નિષ્ણાતોના મતે, આ માત્ર એક અપમાનજનક ટિપ્પણી નથી. જ્યારે કોઈ કાળી મહિલાને પુરુષત્વ સાથે જોડવામાં આવે છે, ત્યારે તે 'મિસોજીનોઇર' (Misogynoir) નું ઉદાહરણ બને છે — એક એવો પૂર્વગ્રહ જે જાતિવાદ અને સ્ત્રી-દ્વેષ બંનેને જોડે છે. ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે જ્યારે પણ કોઈ કાળી મહિલા સત્તા કે પ્રભાવના સ્થાને પહોંચે છે, ત્યારે તેમને અમાનવીય બનાવવા માટે આવી પાયાવિહોણી અફવાઓનો શસ્ત્ર તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
કાવતરાના સિદ્ધાંતોનો ઈતિહાસ
આ પ્રકારના આક્ષેપો એક દાયકાથી પણ વધુ જૂના છે. 2014 માં જોન રિવર્સથી લઈને 2017 માં એલેક્સ જોન્સ સુધીના અનેક કાવતરાખોરોએ મિશેલ ઓબામાના વ્યક્તિત્વને લાંછન લગાડવા માટે આવા કપટપૂર્ણ દાવાઓ કર્યા છે. આ અફવાઓ સંપૂર્ણપણે ટ્રાન્સફોબિયા અને અજ્ઞાનતા પર આધારિત હોવાનું પત્રકારો અને નિષ્ણાતો દ્વારા વારંવાર સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે.
મિશેલ ઓબામાનું વ્યક્તિત્વ અને ઉપલબ્ધિઓ
એક બાજુ જ્યાં આ હુમલાઓ છે, બીજી બાજુ મિશેલ ઓબામાનું વ્યક્તિત્વ છે, જે એક કુશળ વકીલ, લેખક અને વૈશ્વિક હિમાયતી તરીકે છવાયેલું છે. ભલે તેમણે ક્યારેય ચૂંટાયેલા પદ પર કામ ન કર્યું હોય, પરંતુ શિક્ષણ, આરોગ્ય અને લશ્કરી પરિવારો માટેના તેમના કાર્યોએ તેમને અપાર વૈશ્વિક સન્માન અપાવ્યું છે.
સમય અને સ્થાનનું અપમાન
વિવાદનું એક મોટું કારણ તે કાર્યક્રમનું સ્થળ પણ છે. વ્હાઇટ હાઉસમાં, જ્યાં મિશેલ ઓબામાએ આઠ વર્ષ સુધી રાષ્ટ્રની સેવા કરી, ત્યાં જ તેમના વિશે આવી ટિપ્પણી કરવી એ શિષ્ટાચારનો ગંભીર ભંગ ગણાય છે. હોકિટે એક એથ્લેટ તરીકે પોતાની સિદ્ધિને ગર્વની ક્ષણ બનાવવાને બદલે એક જાહેર સંબંધોની આપત્તિમાં ફેરવી નાખી છે, જેના કારણે હવે તેને ભારે ટીકાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.