વોશિંગ્ટન : યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા ઐતિહાસિક શાંતિ કરારે વિશ્વભરમાં આશા અને આશંકાના મિશ્ર પ્રતિભાવો જગાવ્યા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપતા જણાવ્યું છે કે, જો ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરશે, તો તેની ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડશે અને દેશ પર 'નર્ક જેવી સ્થિતિ' સર્જાઈ જશે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ શસ્ત્રો નહીં બનાવે તેવી લેખિત સમજૂતી થઈ છે.
બજારમાં રોનક, રોકાણકારોમાં ઉત્સાહ:
શાંતિ કરારના સમાચાર બાદ વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોમાં દાયકાના શ્રેષ્ઠ દિવસોમાંનો એક જોવા મળ્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખુલવાની અને ભૂ-રાજકીય તણાવ ઘટવાની આશાએ રોકાણકારોને પ્રોત્સાહિત કર્યા છે. સોમવારના સત્રમાં ડાઉ જોન્સ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એવરેજમાં 500 પોઈન્ટનો ઉછાળો આવ્યો હતો, જ્યારે S&P 500 અને Nasdaq ઇન્ડેક્સમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો, જે રોકાણકારોનો બદલાયેલો મિજાજ દર્શાવે છે.
ઇઝરાયલનું વલણ અને પડકારો:
એક તરફ જ્યાં આ શાંતિ કરારની ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, ત્યાં ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ આ કરાર સાથે અસંમતિ વ્યક્ત કરીને સૌને ચોંકાવી દીધા છે. નેતન્યાહૂનું માનવું છે કે આ પ્રારંભિક કરાર ઇઝરાયલની સુરક્ષા માટે 'ભયંકર' સાબિત થઈ શકે છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઇઝરાયલી સેના લેબનોનમાં પોતાની કામગીરી ચાલુ રાખશે. ઓક્ટોબરમાં આવનારી ઘરેલુ ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને, નેતન્યાહૂ સરકાર આ કરારને લઈને અત્યંત સાવધ વલણ અપનાવી રહી છે.
શું છે શાંતિ કરારનો મુખ્ય આધાર?
ટ્રમ્પે 14-મુદ્દાના શાંતિ કરારની જાહેરાત કરી છે અને ઈરાનને કરોડો ડોલરની ચૂકવણીના અહેવાલોને 'ફેક ન્યૂઝ' ગણાવીને ફગાવી દીધા છે. વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચેની આ રાજદ્વારી પહેલ લાંબા સમયથી ચાલી આવતા સંઘર્ષને શાંત કરવામાં કેટલી સફળ થશે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. આગામી સમયમાં પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને થનારી વધુ વાટાઘાટો વૈશ્વિક શાંતિ માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.