પેશાવર (પાકિસ્તાન): પાકિસ્તાનના ખૈબર-પખ્તુનખ્વા (K-P) પ્રાંતના ભૂતપૂર્વ આદિવાસી જિલ્લાઓમાં દીકરીઓ માટે ટેકનિકલ અને વ્યવસાયિક શિક્ષણ મેળવવું એક મોટો પડકાર બની ગયો છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, આ વિસ્તારોમાં છોકરીઓ માટે શૈક્ષણિક તકોનો અત્યંત અભાવ છે, જેના કારણે તેમની રોજગાર અને આર્થિક પ્રગતિની શક્યતાઓ અત્યંત મર્યાદિત બની રહી છે.
માળખાગત સુવિધાઓની મોટી ખાઈ:
K-P ટેકનિકલ એજ્યુકેશન એન્ડ વોકેશનલ ટ્રેનિંગ ઓથોરિટી (KP-TEVTA) ના આંકડાઓ દર્શાવે છે કે આ પ્રાંતમાં છોકરીઓ માટે માત્ર 16 સરકારી ટેકનિકલ અને વોકેશનલ કેન્દ્રો છે, જ્યારે છોકરાઓ માટે આવી 35 થી વધુ સંસ્થાઓ કાર્યરત છે. આ ભેદભાવ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે શિક્ષણ પ્રણાલીમાં દીકરીઓને કેટલી ઓછી પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે. આદિવાસી જિલ્લાઓમાં માત્ર 3,000 જેટલા વિદ્યાર્થીઓ ટેકનિકલ તાલીમ લઈ રહ્યા છે, અને આખા વિસ્તારમાં મહિલા શ્રમબળની ભાગીદારી માત્ર 3 ટકા જેટલી છે, જે અત્યંત ચિંતાજનક છે.
શિક્ષણના માર્ગમાં અવરોધો:
શિક્ષણ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો અને હિમાયતીઓ માને છે કે આ સમસ્યા પાછળના મુખ્ય કારણોમાં અપૂરતું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, મહિલા પ્રશિક્ષકોની અછત અને પરિવહનની મર્યાદિત સુવિધાઓ છે. UN વુમન પાકિસ્તાનના એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ખૈબર, કુરામ, ઓરકઝાઈ અને વઝીરીસ્તાન જેવા વિસ્તારોમાં મહિલાઓ અને છોકરીઓનું શૈક્ષણિક સ્તર ખૂબ જ નીચું છે. તેમની ગતિશીલતા પર પ્રતિબંધો છે અને તેમને વ્યવસાયિક તાલીમ કે માહિતી ટેકનોલોજીના પૂરતા સાધનો ઉપલબ્ધ નથી.
આર્થિક સશક્તિકરણ માટે તાતી જરૂરિયાત:
સંસ્થાના સંયોજક ઇમરાન ટક્કરનું માનવું છે કે, વ્યવસાયિક શિક્ષણના અભાવે છોકરીઓ માટે રોજગાર અને આજીવિકા મેળવવી મુશ્કેલ બની રહી છે. જો આ વિસ્તારોમાં વધુ તાલીમ કેન્દ્રો સ્થાપવામાં આવે તો ગરીબીમાં ઘટાડો થઈ શકે છે અને મહિલાઓની કાર્યબળમાં ભાગીદારી વધી શકે છે. નિષ્ણાતો ભારપૂર્વક જણાવે છે કે ખૈબર-પખ્તુનખ્વાના આદિવાસી જિલ્લાઓના સામાજિક-આર્થિક વિકાસ અને મહિલાઓના સશક્તિકરણ માટે ટેકનિકલ શિક્ષણમાં રોકાણ કરવું એ સમયની માંગ છે.
આ સ્થિતિ સુધારવા માટે સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધુ પ્રયાસોની જરૂર છે.