<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 5th August 2026

આજે ચંદ્ર પર તબાહીઃ રોકેટ બેકાબુઃ બુલેટ ટ્રેનથી ૨૭ ગણી સ્‍પીડ

અમેરિકી સ્‍પેસએકસનું ફાલ્‍કન-૯ રોકેટ આજે ચંદ્ર સાથે ટકરાશે જેના કારણે ૧૮ મીટર × ૪ મીટરનો ખાડો પડશે : સ્‍કૂલ બસ આકારનું છે રોકેટઃ વૈજ્ઞાનિકોમાં ભારે ઉચાટઃ ટેલિસ્‍કોપથી આ ઘટના નિહાળી શકાશે

વોશિંગ્‍ટન તા.૫: અમેરિકન ઉદ્યોગપતિ એલોન મસ્‍કની અવકાશ કંપની સ્‍પેસએક્‍સ દ્વારા સંચાલિત ફાલ્‍કન-૯ રોકેટનો એક ભટકતો ઉપરનો ભાગ આજે ભારતીય સમય મુજબ બપોરે ૧૨:૦૫ વાગ્‍યે ચંદ્ર સાથે અથડાવવાનો છે.વૈજ્ઞાનિકોના મતે, ટક્કર સમયે તેની ગતિ આશરે ૮૭૦૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાક (આશરે ૨.૫ કિલોમીટર પ્રતિ સેકન્‍ડ અથવા મેક-૭) હશે.

બુધવારે સ્‍પેસએક્‍સ રોકેટનો ચાર ટન વજનનો ટુકડો ચંદ્ર પર ખૂબ જ ઝડપથી અથડાશે. રોકેટનો આ ટુકડો બપોરે ૧૨:૦૫ વાગ્‍યે ૮,૬૯૦ કિમી/કલાકની ઝડપે અથડાશે. નાસાનું કહેવું છે કે આ ટક્કરથી લગભગ ૬૦ ફૂટ (૧૮ મીટર) પહોળો અને ૧૨ ફૂટ (૪ મીટર) ઊંડો ખાડો બનવાની ધારણા છે.

અવકાશમાં કંઈક ખાસ બનવાનું છે. વિશ્વની સૌથી શક્‍તિશાળી રોકેટ ઉત્‍પાદક કંપની, સ્‍પેસએક્‍સ, જે છેલ્‍લા એક વર્ષથી અવકાશમાં તરતી છે, તેનો ચાર ટન વજનનો રોકેટનો ટુકડો બુધવારે ચંદ્ર પર ખૂબ જ ઝડપથી અથડાવાની તૈયારીમાં છે. આ ઇરાદાપૂર્વક કરવામાં આવી રહ્યું નથી, પરંતુ તેણે આપત્તિને તકમાં ફેરવી દીધી છે. આ ટક્કર પૃથ્‍વી માટે કોઈ ખતરો નથી, પરંતુ તે ચંદ્ર પર એક નવો ખાડો બનાવશે અને વધુ વૈજ્ઞાનિક સંશોધન માટે તક પૂરી પાડશે.

ધ ગાર્ડિયનના એક અહેવાલ મુજબ, આ સ્‍કૂલ-બસ કદનો પદાર્થ જે ચંદ્ર સાથે અથડાવવાનો છે તે વાસ્‍તવમાં સ્‍પેસએક્‍સના ફાલ્‍કન ૯ રોકેટનો બીજો તબક્કો છે. આ રોકેટે જાન્‍યુઆરી ૨૦૨૫ માં ફાયરફલાય એરોસ્‍પેસના ચંદ્ર લેન્‍ડરને ચંદ્ર પર લોન્‍ચ કર્યું હતું. રોકેટનો આ ભાગ હવે બુધવારે ભારતીય સમય મુજબ બપોરે ૮,૬૯૦ કિમી/કલાકની ઝડપે ચંદ્રની સપાટી સાથે અથડાશે. આ અસરથી ચંદ્રની ધૂળનો વાદળ બનશે જે સૂર્યપ્રકાશમાં ચમકશે, પરંતુ પૃથ્‍વી પરથી નરી આંખે (કોઈપણ સાધન વિના) જોવાનું મુશ્‍કેલ બનશે.

નાસા કહે છે કે આ અસરથી લગભગ ૬૦ ફૂટ (૧૮ મીટર) પહોળો અને ૧૨ ફૂટ (૪ મીટર) ઊંડો ખાડો બનવાની ધારણા છે. રોકેટનો આ ટુકડો ચંદ્રની પヘમિી ધાર પર આઈન્‍સ્‍ટાઈન ક્રેટર સાથે અથડાય તેવી અપેક્ષા છે, જે ઘણીવાર પૃથ્‍વી પરથી જોવાનું મુશ્‍કેલ હોય છે.

જોકે આ ટક્કર પૃથ્‍વી પરથી સીધી દેખાશે નહીં, વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે ચંદ્રની સપાટી પરથી ઉગતા ધૂળના વાદળ ટેલિસ્‍કોપની મદદથી થોડી ક્ષણો માટે જોઈ શકાય છે. એવો અંદાજ છે કે આ વાદળ ૫૦ કિલોમીટર સુધી વધી શકે છે.

બીબીસી અનુસાર, સ્‍વતંત્ર ખગોળશાષાી બિલ ગ્રે અને અન્‍ય વૈજ્ઞાનિકોએ અહેવાલ આપ્‍યો છે કે જાન્‍યુઆરી ૨૦૨૫ માં લોન્‍ચ કરાયેલ ફાલ્‍કન-૯ રોકેટનો ઉપરનો તબક્કો હવે ચંદ્ર સાથે અથડાવાના માર્ગ પર છે. વૈજ્ઞાનિકોએ તેને ૨૦૨૫-૦૧૦ઝ નામ આપ્‍યું છે.

આ રોકેટ ગયા વર્ષે અમેરિકા અને જાપાન વચ્‍ચે બે ચંદ્ર લેન્‍ડર્સ અને વૈજ્ઞાનિક સાધનો મોકલવાના સંયુક્‍ત મિશનના ભાગ રૂપે લોન્‍ચ કરવામાં આવ્‍યું હતું.

ફાલ્‍કન-૯ ના ભાગો ફરીથી ઉપયોગ માટે પૃથ્‍વી પર પાછા ફર્યા છે, પરંતુ કેટલાક, જેમ કે ઉપલા તબક્કો, અવકાશમાં રહે છે અને વર્ષો સુધી ભ્રમણકક્ષામાં ફરે છે.

આ કાટમાળ, આશરે ૪,૦૦૦ કિલોગ્રામ વજનનો અને લગભગ પાંચ માળની ઇમારત જેટલો, ચંદ્રના આઈન્‍સ્‍ટાઈન ક્રેટર પાસે પડવાની ધારણા છે.

આ શક્‍યતા સૌપ્રથમ ખગોળશાષાી બિલ ગ્રે દ્વારા જણાવવામાં આવી હતી. તેમના મતે, આ અસર ચંદ્રની સપાટી પર લગભગ ૧૭ મીટર વ્‍યાસનો એક નવો ખાડો બનાવી શકે છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્‍સ અનુસાર, વૈજ્ઞાનિકોનો દાવો છે કે આ ઘટનાથી ચંદ્રને કોઈ મોટું નુકસાન થશે નહીં, પરંતુ તે ચંદ્રની સપાટી અને અથડામણની અસરોનો અભ્‍યાસ કરવા માટે મહત્‍વપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક માહિતી પ્રદાન કરી શકે છે.

(10:45 AM IST)