નવી દિલ્હી : આજના આધુનિક યુગમાં કોઈપણ દેશની સૌથી મોટી શક્તિ તેનું ટેકનોલોજી ક્ષેત્ર ગણવામાં આવે છે. અત્યાર સુધી સેમિકન્ડક્ટર અને ચિપ્સ માટે અન્ય દેશો પર નિર્ભર રહેલું ભારત હવે આ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનવા માટે ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારે 'ઇન્ડિયા એઆઈ મિશન' અને 'સેમિકોન ૨.૦' જેવી મહત્વપૂર્ણ પહેલો શરૂ કરી છે, જેના અંતર્ગત સ્વદેશી એઆઈ મોડેલ્સ, સુપરકોમ્પ્યુટિંગ અને ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગને મોટા પાયે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.

સરકાર દ્વારા ઇન્ડિયા એઆઈ મિશન માટે ₹૧૦,૩૭૧.૯૨ કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે, જેના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં ૨૦ સ્વદેશી એઆઈ મોડેલ્સ પસંદ કરવામાં આવ્યા છે જેમાં સર્વમ એઆઈ અને ભારતજેન જેવા પ્લેટફોર્મ્સ સામેલ છે. કમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા વધારવા માટે દિલ્હીના શાસ્ત્રી પાર્કમાં ૧.૧ eFlops ની ક્ષમતા ધરાવતી સુપરકોમ્પ્યુટિંગ સિસ્ટમ પણ વિકસાવવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ, સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે ૧૫ જુલાઈ, ૨૦૨૬ના રોજ કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે ₹૧.૨૭ લાખ કરોડના રોકાણ સાથે સેમિકોન ૨.૦ પ્રોગ્રામને મંજૂરી આપી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં જ ચિપ ડિઝાઇન અને ફેબ્સ તૈયાર કરવાનો છે.

સામાન્ય નાગરિકોને શું થશે ફાયદો અને વૈશ્વિક સિદ્ધિઓ

દેશમાં જ મોટા પાયે ચિપ્સ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સનું ઉત્પાદન થવાથી મોબાઈલ, લેપટોપ અને કાર જેવા ઉપકરણો માટે વિદેશો પરની નિર્ભરતા ઘટશે તેમજ નવી રોજગારીની તકો ઊભી થશે. સ્ટેનફોર્ડ ગ્લોબલ એઆઈ વાઇબ્રેન્સી રિપોર્ટ ૨૦૨૫ અનુસાર, એઆઈ ઇકોસિસ્ટમ અને સ્પર્ધાત્મકતાના મામલે ભારત હાલમાં વૈશ્વિક સ્તરે ત્રીજા ક્રમે છે જ્યારે GitHub પર એઆઈ પ્રોજેક્ટ્સમાં યોગદાન આપવા બાબતે ભારત બીજા સ્થાને પહોંચી ગયું છે.