નવી દિલ્‍હી,તા.૭: તમને ક્‍યારેય બેંક સ્‍ટેટમેન્‍ટ મેળવવા માટે ઘણા ચક્કર લગાવવા પડે છે કે ઓનલાઈન છેતરપિડીના કિસ્‍સાઓમાં બેંક રેકોર્ડ્‍સ ઍક્‍સેસ કરવામાં મુશ્‍કેલીનો સામનો કરવો પડ્‍યો હોય, તો તમારા માટે સારા સમાચાર છે. સંસદે બેંકર્સ બુક્‍સ એવિડન્‍સ બિલ ૨૦૨૬ ને મંજૂરી આપી છે, જે ૧૩૫ વર્ષ જૂના બેંકર્સ બુક્‍સ એવિડન્‍સ એક્‍ટ ૧૮૯૧ ને બદલે છે. આ નવો કાયદો બેંકિગ સિસ્‍ટમને ડિજિટલ યુગ માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર કરવાનો છે. હવે ફક્‍ત કાગળના રેકોર્ડ જ નહીં પરંતુ ડિજિટલ બેંક રેકોર્ડ પણ કોર્ટમાં પુરાવા તરીકે સ્‍વીકાર્ય રહેશે.

બેંકર્સ બુક્‍સ એવિડન્‍સ બિલ એક નવો કાયદો છે જે ૧૮૯૧ માં ઘડાયેલા જૂના કાયદાની જગ્‍યાએ આવશે. જ્‍યારે આ કાયદો ઘડવામાં આવ્‍યો હતો, ત્‍યારે બધા બેંક રેકોર્ડ જાડા રજિસ્‍ટરમાં અને કાગળ પર રાખવામાં આવતા હતા. પરંતુ હવે લગભગ સમગ્ર બેંકિગ સિસ્‍ટમ ડિજિટલ થઈ ગઈ છે. પરિણામે, સરકારે સમય સાથે તાલમેલ રાખવા માટે કાયદામાં સુધારો કર્યો છે. નવા બિલમાં ઇલેક્‍ટ્રોનિક રેકોર્ડ, ડિજિટલ એન્‍ટ્રી અને કમ્‍પ્‍યુટર સિસ્‍ટમમાં સંગ્રહિત બેંક રેકોર્ડને કાનૂની માન્‍યતા આપવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ છે કે ફક્‍ત કાગળના રેકોર્ડ જ નહીં, પણ ડિજિટલ બેંક રેકોર્ડનો પણ હવે કોર્ટમાં પુરાવા તરીકે ઉપયોગ કરી શકાય છે.

સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ ફેરફાર એ છે કે બેંકોને હવે દરેક કેસમાં કાગળના રેકોર્ડ તૈયાર કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. જો જરૂરી હોય તો ડિજિટલ રેકોર્ડ કોર્ટમાં રજૂ કરી શકાય છે. વધુમાં રેકોર્ડની ડિજિટલ નકલોનો પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે. આનાથી દસ્‍તાવેજો એકત્રિત કરવામાં લાગતો સમય ઓછો થશે અને રેકોર્ડ રાખવાની પ્રક્રિયા સરળ બનશે.

નવા કાયદાના અમલીકરણથી બેંકોનો સમય અને ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે બચશે. લાખો જૂના કાગળના રેકોર્ડ જાળવવાની જરૂરિયાત ઓછી થશે, અને જરૂર પડ્‍યે ડિજિટલ ડેટા સરળતાથી ઉપલબ્‍ધ થશે. આનાથી બેંક કામગીરી ઝડપી બનશે, રેકોર્ડ શોધવા માટે લાગતો સમય ઓછો થશે અને દસ્‍તાવેજ સુરક્ષામાં સુધારો થશે. ડિજિટલ રેકોર્ડ ડેટાને ટ્રેક કરવામાં પણ સરળતા બનાવશે.

આ કાયદાનો સૌથી મોટો ફાયદો સામાન્‍ય બેંક ગ્રાહકોને થશે. જો કોઈ બેંક સંબંધિત કેસ કોર્ટમાં પેન્‍ડિંગ હોય અથવા તપાસ એજન્‍સીને બેંક રેકોર્ડની જરૂર હોય તો દસ્‍તાવેજો એકત્રિત કરવામાં પહેલા જેટલો સમય લાગશે નહીં. ઘણા કિસ્‍સાઓમાં લોકોને બેંક શાખાની વારંવાર મુલાકાત લેવી પડતી હતી. હવે ડિજિટલ સ્‍વરૂપમાં રેકોર્ડ ઉપલબ્‍ધ હોવાથી આ સમય બચાવશે.

આજકાલ, ઓનલાઈન બેંકિગ છેતરપિડીમાં ઝડપથી વધી રહ્યું છે. આવા કિસ્‍સાઓમાં ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન રેકોર્ડ, લોગ, ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન વિગતો અને અન્‍ય ડિજિટલ પુરાવા મહત્‍વપૂર્ણ છે. નવા કાયદા સાથે બેંકો સરળતાથી આ રેકોર્ડ કોર્ટ અથવા તપાસ એજન્‍સીઓને રજૂ કરી શકશે. આનાથી તપાસ ઝડપી બનશે અને કેસોનો ઝડપથી ઉકેલ આવશે તેવી અપેક્ષા છે. જો કે, કોર્ટ પુરાવા અને કાયદાના આધારે કેસનો નિર્ણય લેશે.

આજે મોટાભાગના લોકો મોબાઇલ એપ્‍લિકેશન દ્વારા તેમની બેંકિગ પ્રવૃત્તિઓ કરે છે. પૈસા મોકલ્‍યા પછી લોકો સ્‍ક્રીનશોટ સાચવે છે અને ઘણીવાર તેને વોટ્‍સએપ પર શેર કરે છે. નવો કાયદો બેંકના સત્તાવાર ડિજિટલ રેકોર્ડને કાનૂની માન્‍યતા આપે છે. તેથી જો કોઈ વ્‍યવહાર અંગે વિવાદ હોય, તો બેંકના સર્વર પર સંગ્રહિત ડિજિટલ રેકોર્ડ સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ પુરાવા હશે.

જ્‍યારે બેંક એપનો સ્‍ક્રીનશોટ અથવા વોટ્‍સએપ પર શેર કરાયેલ ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન સ્‍ક્રીનશોટ કોઈ કેસમાં પ્રારંભિક માહિતી તરીકે કામ કરી શકે છે, ત્‍યારે કોર્ટમાં તેનું મહત્‍વ હકીકતો અને અન્‍ય પુરાવાઓ પર આધાર રાખે છે. ત્‍યારબાદ કોર્ટ અંતિમ નિર્ણય લે છે.

જ્‍યારે જૂનો કાયદો ઘડવામાં આવ્‍યો હતો ત્‍યારે ઇન્‍ટરનેટ કે ડિજિટલ બેંકિગ નહોતું. આજે યુપીઆઇ, નેટ બેંકિગ, મોબાઇલ બેંકિગ અને ડિજિટલ ચુકવણીઓ સામાન્‍ય બની ગઈ છે. ૧૩૫ વર્ષ જૂના કાયદા હેઠળ કામ કરવું મુશ્‍કેલ સાબિત થઈ રહ્યું હતું. તેથી સરકારે બેંકિગ સિસ્‍ટમને વર્તમાન ટેકનોલોજી સાથે સુસંગત બનાવવા માટે એક નવો કાયદો રજૂ કર્યો છે