અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાના ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પ્રયાસોમાં એક નવો અવરોધ આવ્યો છે. અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ હવે ઈરાન સાથે નવા પરમાણુ કરાર વિના યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાના વિકલ્પ પર વિચાર કરી રહ્યા છે. દરમિયાન, તેહરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાના બદલામાં શરતો લાદી છે, જેના કારણે વોશિંગ્ટન માટે આ સંઘર્ષમાંથી સન્માનજનક રીતે બહાર નીકળવું મુશ્કેલ બન્યું છે.

વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલે અમેરિકન અધિકારીઓને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા વાણિજ્યિક શિપિંગ ફરી શરૂ કરવાને યુદ્ધને સમાપ્ત કરવામાં એક મોટી સિદ્ધિ તરીકે રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું હતું. પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે વાટાઘાટો વધુને વધુ જટિલ બનતી ગઈ, તેથી અમેરિકાએ ધીમે ધીમે દરિયાઈ માર્ગ ફરીથી ખોલવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું.

તેહરાને હવે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલવા માટે કિંમત વધારી દીધી છે. ઈરાન માંગ કરે છે કે અમેરિકા ફક્ત યુદ્ધને કાયમી ધોરણે સમાપ્ત ન કરે પણ આ ક્ષેત્રમાંથી તેની લશ્કરી હાજરી પાછી ખેંચી લે અને નૌકાદળની નાકાબંધી પણ હટાવે. ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી મોહમ્મદ બાઘર જોલ્ઘાદરે શનિવારે જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા માટે અમેરિકાએ અનેક પગલાં લેવાની જરૂર પડશે. આમાં યુદ્ધનો કાયમી અંત, નૌકાદળ નાકાબંધી હટાવવી, યુએસ સૈનિકો પાછા ખેંચવા, પ્રતિબંધો હટાવવા, વિદેશમાં રાખવામાં આવેલી ઈરાની સંપત્તિને મુક્ત કરવી અને યુદ્ધ વળતર ચૂકવવાનો સમાવેશ થાય છે. તેહરાને એવી પણ માંગ કરી છે કે અમેરિકા તેના પ્રાદેશિક સાથીઓ સામે ધમકીઓ અને લશ્કરી કાર્યવાહી બંધ કરે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ફક્ત વિવાદનો મુદ્દો નથી. તે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા દરિયાઈ માર્ગોમાંનો એક છે. તેના દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં મોટી માત્રામાં તેલ અને ગેસ પહોંચે છે. તેથી, લાંબા સમય સુધી અવરોધ વિશ્વભરમાં ઊર્જાના ભાવ અને પુરવઠાને અસર કરી શકે છે. યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ઈરાને સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધું. ટ્રમ્પે તાજેતરના અઠવાડિયામાં વારંવાર દાવો કર્યો છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવામાં આવ્યો છે, પરંતુ યુએસ અધિકારીઓના મતે, સામાન્ય વ્યાપારી ટ્રાફિક હજુ સુધી સંપૂર્ણપણે ફરી શરૂ થયો નથી. આ અંતર હવે ટ્રમ્પ માટે સૌથી મોટો પડકાર બની ગયું છે. ફક્ત એટલું કહેવું પૂરતું નથી કે માર્ગ ફરીથી ખોલવામાં આવ્યો છે. તેમણે એ પણ દર્શાવવું પડશે કે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારી જહાજો ખરેખર કોઈ જોખમ વિના તેમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે.

ઈરાનનું વલણ તેની પોતાની વ્યૂહરચના પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે. ઈરાનના નિષ્ણાત ગ્રેગરી બ્રુના મતે, તેહરાન માને છે કે ટ્રમ્પ યુદ્ધમાંથી બહાર નીકળવાનો માર્ગ શોધી રહ્યા છે અને તેમની પ્રાથમિકતા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાની છે. તેથી, ઈરાન વાટાઘાટોમાં તેની માંગણીઓ કડક કરી રહ્યું છે. મધ્ય પૂર્વ કાર્યક્રમના ડિરેક્ટર મોના યાકુબિયનએ પણ સ્વીકાર્યું કે ઈરાનની પરિસ્થિતિઓ ટ્રમ્પ માટે રાજકીય રીતે સ્વીકાર્ય કરાર બનાવવાનું મુશ્કેલ બનાવી રહી છે. આનો અર્થ એ છે કે બંને પક્ષોની પ્રાથમિકતાઓ અલગ અલગ છે. અમેરિકા શક્ય તેટલી ઝડપથી દરિયાઈ વેપાર પુનઃસ્થાપિત કરીને સંઘર્ષનો અંત લાવવા માંગે છે, જ્યારે ઈરાન પ્રતિબંધો હટાવવા, યુએસ સૈનિકો પાછા ખેંચવા અને યુદ્ધના ભાવ તરીકે આર્થિક રાહત જેવી નોંધપાત્ર છૂટછાટો ઇચ્છે છે

ટ્રમ્પ પર ફક્ત આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જ નહીં, પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ યુદ્ધનો અંત લાવવાનું દબાણ છે. યુએસમાં ગેસોલિનના ભાવ હજુ પણ યુદ્ધ પહેલાના સ્તરોથી ઉપર છે. વધુમાં, યુએસ મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ દૂર નથી. આવી સ્થિતિમાં, યુદ્ધને લંબાવવું ટ્રમ્પ માટે રાજકીય રીતે જોખમી બની શકે છે. આ જ કારણ છે કે રાષ્ટ્રપતિ ઈરાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહી વધારવાની ચેતવણી આપી રહ્યા છે, સાથે સાથે યુદ્ધનો અંત લાવવાનો સંકેત પણ આપી રહ્યા છે. શુક્રવારે, ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટ શેર કરી જેમાં એક લેખનો પ્રચાર કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે "ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન યુદ્ધ જીતી લીધું." ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સે પણ સંકેત આપ્યો હતો કે અમેરિકા તેહરાન પર દબાણ જાળવી રાખશે. જો કે, તેમણે એ શક્યતા પણ ખુલ્લી રાખી હતી કે જો ઈરાન અમેરિકાની માંગણીઓ સ્વીકારશે નહીં, તો વર્તમાન પરિસ્થિતિ વધુ વાટાઘાટો વિના વધુ વણસી શકે છે