(વિનોદ ગાલા દ્વારા)ભુજ તા.૧૧ : યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની એક અદાલતે અદાણી ગ્રુપના અધ્યક્ષ ગૌતમ અદાણી અને તેમના ભત્રીજા સાગર અદાણી સામેના ફોજદારી આરોપોને રદ કરી દીધા છે. આ સાથે લગભગ બે વર્ષથી ચાલી રહેલા કથિત છેતરપિંડી અને લાંચના કેસનો અંત આવી ગયો છે.

 

ઇસ્ટર્ન ડિસ્ટ્રિક્ટ ઓફ ન્યૂયોર્કની યુએસ ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટે ન્યાય વિભાગ (DoJ)ની રૂલ ૪૮(એ) હેઠળની અરજી મંજૂર કરીને ગૌતમ અદાણી, સાગર અદાણી અને અદાણી ગ્રીનના ભૂતપૂર્વ સીઈઓ વીનીત જૈન સામેના ઇન્ડિક્ટમેન્ટને રદ કરી દીધું. આ આરોપોમાં સિક્યોરિટીઝ ફ્રોડ કન્સ્પિરસી, વાયર ફ્રોડ કન્સ્પિરસી અને સિક્યોરિટીઝ ફ્રોડનો સમાવેશ થતો હતો.

 

જજ નિકોલસ ગારાઉફિસે સરકારની અરજી પર વધારાની સ્પષ્ટતા માંગી હતી અને તે પછી જ કેસ રદ કરવાની મંજૂરી આપી. પૂર્વગ્રહ સાથેની આ કેસ બંધ કરવાનો અર્થ એ છે કે ફોજદારી કાર્યવાહી કાયમી રીતે બંધ થઈ જાય છે અને તે આરોપો ફરીથી દાખલ કરી શકાતા નથી. 

 

આ કેસ નવેમ્બર ૨૦૨૪માં શરૂ થયો હતો. યુએસ પ્રોસિક્યુટરોએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે ગૌતમ અદાણી, સાગર અદાણી, વનીત જૈન અને અન્યો ભારતીય સરકારી અધિકારીઓને ૨૫૦ મિલિયન ડોલરની લાંચ આપીને સોલર પાવર કોન્ટ્રાક્ટ મેળવવાની કાવતરામાં સામેલ હતા. આ કોન્ટ્રાક્ટમાંથી આગામી બે દાયકામાં ૨ અબજ ડોલરથી વધુ કરપછી નફો થવાની અપેક્ષા હતી. વધુમાં, યુએસ માર્કેટમાં ૩ અબજ ડોલરથી વધુના લોન અને બોન્ડ દ્વારા ભંડોળ ઊભું કરતી વખતે રોકાણકારોને ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવ્યા હોવાનો પણ આરોપ હતો.

 

અદાણી ગ્રુપે આ આરોપોને સતત નકાર્યા છે અને કહ્યું છે કે તેઓએ લાગુ કાયદા અને નિયમનકારી જરૂરિયાતો અનુસાર કામ કર્યું છે.

 

સેક્યુરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ કમિશન (SEC)ની અલગ સિવિલ કાર્યવાહી પણ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. ગૌતમ અદાણીએ આરોપો સ્વીકાર્યા વિના જ અંતિમ હુકમને સંમતિ આપી છે. આ હુકમ મુજબ તેમણે ૩૦ દિવસમાં SECને ૬ મિલિયન ડોલરનો સિવિલ દંડ ભરવાનો છે.

 

ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે અદાલતમાં રજૂઆત કરી હતી કે હવે આ કેસ ચાલુ રાખવો ન્યાયના હિતમાં નથી. તેમણે ન્યાયિક અને પુરાવાકીય મુશ્કેલીઓ, કથિત કૃત્યોનું મોટાભાગે ભારતીય સ્વરૂપ, ભારતીય અધિકારીઓ દ્વારા આ બાબતની તપાસ, કોઈ રોકાણકારને નુકસાન ન થયું હોવું અને વ્યાપક જાહેર હિત જેવા કારણો આપ્યા હતા. DoJએ એ પણ કહ્યું હતું કે આ ઇન્ડિક્ટમેન્ટ બાઈડન વહીવટીતંત્રના અંતિમ સપ્તાહોમાં જાહેર થયું હતું અને તેને ટ્રાયલ સુધી લઈ જવાની વાસ્તવિક સંભાવના ઓછી હતી. તેમણે તેને રાજકીય રીતે પ્રેરિત “નેમ એન્ડ શેમ” કવાયત ગણાવ્યું હતું.

 

જજ ગારાઉફિસે સ્પષ્ટ કર્યું કે અદાણીએ નવેમ્બર ૨૦૨૪માં અમેરિકામાં ૧૦ અબજ ડોલરનું રોકાણ કરવાનું વચન આપ્યું હતું, પરંતુ તે DoJના નિર્ણયમાં કોઈ ભૂમિકા ભજવતું નથી. તેમણે કહ્યું કે ફેડરલ પ્રોસિક્યુટરોના કેસ પાછો ખેંચવાના નિર્ણયની સમીક્ષા કરવામાં જજોની ભૂમિકા મર્યાદિત છે.

 

કેસ રદ થયા બાદ ગૌતમ અદાણીએ એક્સ પર પોસ્ટ કરીને કહ્યું:  

“હું આ નિર્ણયને નમ્રતા અને ન્યાયિક પ્રક્રિયા પ્રત્યે ઊંડા સન્માન સાથે સ્વીકારું છું. આ પડકારજનક સમયગાળા દરમિયાન સત્ય, ન્યાય અને કાયદાના શાસન પર અમારો વિશ્વાસ અટૂટ રહ્યો. જેઓએ અમારા પર, સિસ્ટમ પર અને ભારતની ન્યાય ક્ષમતા પર વિશ્વાસ જાળવી રાખ્યો તેમનો હું હૃદયપૂર્વક આભાર માનું છું. અમે જે મહત્ત્વનું છે તે જ કરતા રહીશું – આપણા રાષ્ટ્ર માટે નિર્માણ, અમારા કરતાં વધુ ટકી રહે તેવું મૂલ્ય સર્જવું અને પોતાના કરતાં મોટા હેતુની સેવા કરવી. એ જ અમારી પ્રતિબદ્ધતા છે.”

 

કેસ રદ કરતા પહેલાં જજે DoJને જાહેરમાં કારણો સમજાવવાનું કહ્યું હતું અને આરોપીઓ પાસેથી સોગંદનામું માંગ્યું હતું કે કોઈ વચન, ઓફર કે છુપી સમજૂતી ન હતી. ગૌતમ અદાણીએ પોતાના સોગંદનામામાં કોઈ પણ પ્રકારની સમજૂતીનો સ્પષ્ટ નકાર કર્યો હતો.

 

આ કેસ ટ્રાયલ પહેલાં જ પૂરો થયો છે. કોઈ સાક્ષીની તપાસ થઈ નથી, કોઈ પુરાવાની કસોટી થઈ નથી અને મૂળ આરોપો પર કોઈ ન્યાયિક તારણ પણ નીકળ્યું નથી.

 

આ કાર્યવાહી ૨૦૨૩માં હિન્ડનબર્ગ રિસર્ચના આરોપો પછી અદાણી ગ્રુપ પર વૈશ્વિક સ્તરે થયેલા દબાણની પૃષ્ઠભૂમિમાં ચાલી હતી. તે રિપોર્ટ બાદ અદાણી ગ્રુપના શેરોમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો હતો અને એક તબક્કે ૧૫૦ અબજ ડોલરથી વધુ બજાર મૂલ્ય ઘટી ગયું હતું. ગ્રુપે તે આરોપોને પણ સતત નકાર્યા છે.

 

આમ, યુએસ અદાલતના આ નિર્ણય સાથે અદાણી પરિવાર સામેનો ફોજદારી કેસ કાયમી રીતે બંધ થઈ ગયો છે.