પટણા:  બિહારમાં એપ્રિલ ૨૦૧૬ થી અમલી બનાવાયેલા કડક દારૂબંધી કાયદાના દસ વર્ષ પૂરા થવાના આરે છે ત્યારે એક્સાઇઝ અને પોલીસ વિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલા સંયુક્ત સિદ્ધિ અહેવાલે સૌને ચોંકાવી દીધા છે. જૂન ૨૦૨૬ સુધીના ચોંકાવનારા આંકડા મુજબ, છેલ્લા દસ વર્ષમાં રાજ્યમાંથી કુલ ૫.૧૩ કરોડ લિટર (૫૧.૩ મિલિયન લિટર) ગેરકાયદે દારૂ જપ્ત કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ૨.૬૪ કરોડ લિટર દેશી અને ૨.૪૮ કરોડ લિટર વિદેશી દારૂનો સમાવેશ થાય છે. આ ગાળા દરમિયાન દારૂબંધી ભંગ બદલ ૧૭.૯ લાખથી વધુ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને ૧૧.૯૧ લાખથી વધુ ગુનાઓ નોંધાયા છે.

આ ભવ્ય આંકડાઓ વચ્ચે રાજ્યમાં દારૂબંધીની સફળતા અને નિષ્ફળતા અંગે નવો રાજકીય સંગ્રામ શરૂ થયો છે. કેન્દ્રીય મંત્રી જીતન રામ માંઝીએ બિહારમાં દારૂબંધીને વધુ વ્યવહારુ બનાવવા માટે ‘ગુજરાત મોડેલ’ અપનાવવાની સલાહ આપી હતી. જોકે, બિહારના દારૂબંધી મંત્રી મદન સાહનીએ આ સૂચનને સ્પષ્ટપણે ફગાવી દેતાં જણાવ્યું હતું કે બિહારને ગુજરાત મોડેલની કોઈ જરૂર નથી અને મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારનું મોડેલ જ રાજ્યમાં અસરકારક રીતે ચાલુ રહેશે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ગેરકાયદે દારૂ સપ્લાય કરતી મૂળ ઉત્પાદક કંપનીઓ સામે પણ હવે સીધી એફઆઈઆર નોંધવામાં આવશે.

બીજી તરફ, નેશનલ કાઉન્સિલ ઓફ એપ્લાઇડ ઇકોનોમિક રિસર્ચએ તેના 'ઇન્ડિયા પોલિસી ફોરમ-૨૦૨૬' રિપોર્ટમાં બિહારની આર્થિક પ્રગતિ અને મહેસૂલી આવક વધારવા માટે દારૂબંધી કાયદો નાબૂદ કરવાની ભલામણ કરી છે. આ અહેવાલને પણ ફગાવતા મંત્રી સાહનીએ કહ્યું કે બિહાર સરકારને કોઈ બાહ્ય રિપોર્ટ સ્વીકારવાની જરૂર નથી, કારણ કે દારૂબંધીથી સમાજના ગરીબ અને મહિલા વર્ગને મોટો સામાજિક ફાયદો થયો છે. આંકડાઓની ભયાનકતા અને રાજકીય આક્ષેપ-પ્રતિઆક્ષેપ વચ્ચે બિહારમાં દારૂબંધીનો મુદ્દો ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રસ્થાને આવ્યો છે.