નવી દિલ્‍હી,તા.૧૨: સંસદમાં નાણાં મંત્રાલય દ્વારા રજૂ કરાયેલા ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૧ થી ૨૦૨૬ના નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન બેંકો અને નાણાકીય સંસ્‍થાઓમાં ૧ કરોડ રૂપિયાથી વધુના ૫,૬૦૭ છેતરપિડીના કેસ નોંધાયા હતા. આ કેસોમાં કુલ ૨.૩૨ લાખ કરોડ રૂપિયાનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, આ છ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન માત્ર રૂ.૬,૨૮૩.૧૪ કરોડ વસૂલ થઈ શક્‍યા, જેના કારણે છેતરપિંડીની રકમ અને વસૂલાત વચ્‍ચે આશરે રૂ.૨.૨૫ લાખ કરોડનું અંતર રહ્યું.

આ ડેટા ભારતભરની બેંકો અને નાણાકીય સંસ્‍થાઓ પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવ્‍યો છે. ડેટા દર્શાવે છે કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં મોટા છેતરપિડીના કેસોમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં, રૂ.૧ કરોડથી વધુના ૧,૩૩૦ છેતરપિડી નોંધાઈ હતી, જે પાછલા વર્ષ ૨૦૨૫ માં ૯૪૧ કેસોથી આશરે ૪૧ ટકા વધુ છે.

આ કેસોમાં સામેલ રકમ પણ વધીને રૂ.૪૬,૫૫૯.૮૪ કરોડ થઈ ગઈ, જે એક વર્ષ પહેલા રૂ.૩૦,૧૨૧.૯૮ કરોડ હતી. વસૂલાતની રકમ પણ રૂ.૧,૨૮૭.૮૬ કરોડથી વધીને રૂ.૨,૭૮૮.૩૮ કરોડ થઈ ગઈ.

લાંબા ગાળાના ડેટા દર્શાવે છે કે સતત ત્રણ વર્ષ સુધી મોટા છેતરપિડીના કેસોમાં ઘટાડો થયો હતો, પરંતુ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ થી તે ફરી વધવા લાગ્‍યા. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૧ માં, રૂ.૯૭,૫૦૮.૫૫ કરોડના ૧,૦૬૬ કેસ હતા, અને ફક્‍ત રૂ.૫૧૦.૦૬ કરોડ વસૂલાયા હતા. ૨૦૨૨ માં, કેસોની સંખ્‍યા ઘટીને ૮૮૯ થઈ ગઈ, જેમાં રૂ.૩૪,૧૨૬.૪૭ કરોડનો સમાવેશ થાય છે અને રૂ.૩૭૪.૨૭ કરોડ વસૂલાયા હતા.

૨૦૨૩ માં, આ સંખ્‍યા વધુ ઘટીને ૭૪૦ થઈ ગઈ, જેમાં રૂ.૧૪,૩૧૨.૭૮ કરોડનો સમાવેશ થાય છે અને રૂ.૯૮૦.૦૯ કરોડ વસૂલાયા હતા. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ માં, કેસ ઘટીને ૬૪૧ થયા, જેમાં રૂ.૯,૦૮૦.૫૦ કરોડનો સમાવેશ થાય છે અને રૂ.૩૪૨.૪૮ કરોડ વસૂલાયા હતા. ત્‍યારબાદ વલણ બદલાયું, ૨૦૨૫ માં કેસ વધીને ૯૪૧ અને ૨૦૨૬ માં ૧,૩૩૦ થયા, જે ૨૦૨૪ ના સ્‍તર કરતા બમણાથી વધુ છે.

આ છ નાણાકીય વર્ષો દરમિયાન નોંધાયેલા છેતરપિંડીઓ કુલ રૂ.૨૩૧,૭૧૦.૧૨ કરોડ હતી, જ્‍યારે કુલ વસૂલાત ફક્‍ત રૂ.૬,૨૮૩.૧૪ કરોડ હતી. આમ, બંને વચ્‍ચેનો તફાવત રૂ.૨૨૫,૪૨૬.૯૮ કરોડ જેટલો છે. એ નોંધવું યોગ્‍ય છે કે આ વસૂલાત તે સમયગાળા દરમિયાન પ્રાપ્ત થયેલી રકમનું પ્રતિનિધિત્‍વ કરે છે અને તેને છેતરપિડીથી અંતિમ નુકસાન ગણવું જોઈએ નહીં, કારણ કે કેટલાક કિસ્‍સાઓમાં વસૂલાત પછીથી થઈ શકે છે.

વધુમાં, નાણા મંત્રાલયે એ પણ અહેવાલ આપ્‍યો હતો કે જાન્‍યુઆરી અને ૫ ઓગસ્‍ટ, ૨૦૨૬ વચ્‍ચે વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો દ્વારા કુલ વેચાણ રૂ.૨૯.૮ લાખ કરોડ હતું. આ આંકડો નેશનલ સિક્‍યોરિટીઝ ડિપોઝિટરી લિમિટેડના ડેટા પર આધારિત છે અને કુલ વેચાણને પ્રતિબિબિત કરે છે, વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણના ચોખ્‍ખા પ્રવાહને નહીં