બેંગલુરુ: તા.12 જાહેર આરોગ્યની સુરક્ષા અને તમાકુના હાનિકારક સેવનને અટકાવવાના ઉદ્દેશ્યથી કર્ણાટક સરકારે સમગ્ર રાજ્યમાં એક વર્ષ માટે ગુટખા, પાન મસાલા અને તમામ તમાકુ અથવા નિકોટિન યુક્ત પદાર્થો પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. કર્ણાટક રાજ્ય ખાદ્ય સુરક્ષા કમિશનર દ્વારા જારી કરાયેલી સૂચના અનુસાર, આ આદેશ તાત્કાલિક અસરથી અમલમાં આવી ગયો છે. ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006 હેઠળ જારી કરાયેલા આ કડક નિયમ મુજબ, હવેથી રાજ્યમાં ગુટખા કે પાન મસાલાનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વેરહાઉસિંગ, પરિવહન, જથ્થાબંધ તેમજ છૂટક વેચાણ સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર ગણાશે અને ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે કડક દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

સરકારના આ આદેશમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે ઉત્પાદન પેક કરેલું હોય કે ખુલ્લું, અને તે ગમે તે બ્રાન્ડ કે નામ હેઠળ વેચાતું હોય, જો તેના અંતિમ સ્વરૂપમાં તમાકુ અથવા નિકોટિન હાજર હશે તો તે પ્રતિબંધિત ગણાશે. આ સિવાય, ઘણા વેપારીઓ ગ્રાહકોને ભેળવીને ખાવા માટે અલગ-અલગ પાઉચમાં પાન મસાલા અને તમાકુ વેચતા હોય છે; આવી છટકબારીઓ પર પણ કમિશનરે સમાન રીતે પ્રતિબંધ લાદી દીધો છે. ખાદ્ય સલામતી વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે રમત કરનારા તત્વો સામે કોઈ પણ પ્રકારની છૂટછાટ આપવામાં આવશે નહીં.

બીજી તરફ, ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણો પ્રાધિકરણ (FSSAI) એ પણ પાન મસાલાના પેકેજિંગને લઈને એક મોટી ક્રાંતિ કરી છે. નવા ‘ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ પેકેજિંગ સુધારા નિયમનો 2025’ હેઠળ, હવે પાન મસાલાના પેકેજિંગમાં પ્લાસ્ટિક, પ્લાસ્ટિક લેમિનેટ, એલ્યુમિનિયમ ફોઇલ કે મેટલ-કોટેડ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવા પર સંપૂર્ણ મનાઈ ફરમાવવામાં આવી છે. આ નવા નિયમ મુજબ હવે પાન મસાલાને માત્ર કાગળ, પેપરબોર્ડ, સેલ્યુલોઝ અથવા પરંપરાગત કુદરતી મજબૂત કન્ટેનરમાં જ પેક કરી શકાશે.

દરમિયાન, દેશમાં ખાંડના ભાવ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચતા કેન્દ્ર સરકાર પણ એક મહત્વનો નિર્ણય લેવાની તૈયારીમાં છે. મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટક જેવા મુખ્ય ઉત્પાદક રાજ્યોમાં ઓછા વરસાદને કારણે શેરડીનું ઉત્પાદન ઘટવાની આશંકા છે. આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા અને સ્થાનિક બજારમાં ખાંડનો પૂરતો પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે સરકાર શેરડીમાંથી ઇથેનોલના ઉત્પાદન પર મર્યાદા અથવા અસ્થાયી પ્રતિબંધ મૂકવાનું વિચારી રહી છે, જેથી ખાંડની આયાત કર્યા વિના ભાવને અંકુશમાં રાખી શકાય.