મુંબઈ: હિમાલયના અત્યંત મુશ્કેલ અને પહાડી વિસ્તારોમાં ચાલતી હેલિકોપ્ટર સેવાઓ પર નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા ખાસ સલામતી ઓડિટમાં ચિંતાજનક વહીવટી અને નિયમનકારી ખામીઓ સામે આવી છે. ૨૦૨૩ અને ૨૦૨૫ વચ્ચે ઉત્તરાખંડના યાત્રાધામ રૂટ પર થયેલા ૬ ગંભીર હેલિકોપ્ટર અકસ્માતો બાદ હાથ ધરાયેલી આ તપાસમાં ટ્રાન્સભારત એવિએશન, હિમાલયન હેલી સર્વિસીસ, પવન હંસ અને ગ્લોબલ વેક્ટ્રા સહિત આઠ મોટા ઓપરેટરો સામે સુરક્ષા પ્રોટોકોલના ભંગના પુરાવા મળ્યા છે.

ડીજીસીએના અહેવાલ મુજબ, ઓપરેટરો ફ્લાઇટ ડ્યુટી સમય મર્યાદાઓ (FDTL) નું યોગ્ય પાલન કરવામાં અને પાઇલટ્સના થાકની દેખરેખ રાખવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા. ગુપ્તકાશી અને સહસ્ત્રધારા જેવા હેલિપોર્ટ પર કટોકટી પ્રતિભાવ યોજનાઓ (ERP) નો અભાવ હતો. સહસ્ત્રધારા ખાતે યોગ્ય સુવિધા ન હોવાને કારણે પાઇલટોનું બ્રેથ એનાલાઇઝર (BA) પરીક્ષણ ખુલ્લામાં નજીકના વિમાનો પાસે કરવું પડતું હતું, જ્યારે સ્લોટ સમયની ફાળવણીમાં પણ મોટી અસંગતતાઓ જોવા મળી હતી.

આ ગંભીર જોખમોને ડામવા માટે ડીજીસીએ હવે ઉચ્ચ-ઊંચાઈવાળા હેલિપેડ પર વજનની કડક મર્યાદા, કલાકદીઠ શટલ ફ્લાઇટ્સ પર નિયંત્રણ અને GPS નેવિગેશન આધારિત 'કોપ્ટર રૂટ્સ'નો ફરજિયાત ઉપયોગ લાગુ કર્યો છે. આ ઉપરાંત, સહસ્ત્રધારાના કંટ્રોલ સેન્ટર ખાતે સેટેલાઇટ ટ્રેકિંગ અને ઓટોમેટેડ વેધર ઓબ્ઝર્વિંગ સિસ્ટમ્સ (AWOS) દ્વારા હવામાન અને હેલિકોપ્ટરની ગતિવિધિઓ પર ચોવીસે કલાક રીઅલ-ટાઇમ નજર રાખવાની કામગીરી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.