નવી દિલ્‍હી,તા.૧૭: ભારતમાં ઇલેક્‍ટ્રિક ટુ-વ્‍હીલરનું વેચાણ આ વર્ષે જુલાઈમાં રેકોર્ડ સ્‍તરે પહોંચ્‍યું, જે ગયા વર્ષના સમાન મહિનામાં ૭.૭ ટકાની સરખામણીમાં ૧૧.૨ ટકાને વટાવી ગયું. જ્‍યારે આ વધેલી માંગ મુખ્‍યત્‍વે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધઘટને આભારી છે, ત્‍યારે તેણે ભારતીય મૂળ ઉપકરણ ઉત્‍પાદકો (OEMs) માટે અભૂતપૂર્વ કટોકટી ઊભી કરી છે. ગ્રાહકની માંગ પૂર્ણ ન થઈ હોવાથી તે નવી ઊંચાઈએ પહોંચી ગઈ છે.

ઘણા ઉદ્યોગ સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, મોટી કંપનીઓ માટે વાહનોની માંગ અને પુરવઠા વચ્‍ચે હવે ૨૦ થી ૩૦ ટકાનો તફાવત છે. ગ્રાહકો સરેરાશ ચાર અઠવાડિયાથી વધુ રાહ જોવાનો સમય અનુભવી રહ્યા છે. આગામી તહેવારોની મોસમ દરમિયાન આ કટોકટી વધુ ખરાબ થવાની ધારણા છે. ફેડરેશન ઓફ ઓટોમોબાઈલ ડીલર્સ એસોસિએશન્‍સ (FADA) એ ટીવીએસ મોટર કંપની, એથર એનર્જી, બજાજ ઓટો અને હીરો મોટોકોર્પ જેવા મુખ્‍ય ઓરિજિનલ ઇક્‍વિપમેન્‍ટ ઉત્‍પાદકો (OEMs) ને સ્‍ટોક વધારવા વિનંતી કરી છે. આ કટોકટી ૨૦૨૭ ના પહેલા ભાગ સુધી ચાલુ રહેવાની ધારણા છે. OEMs ઉત્‍પાદન વધારવાથી લઈને નવા એકમો સ્‍થાપવા સુધીની વિવિધ વ્‍યૂહરચનાઓ પર વિચાર કરી રહ્યા છે.

FADA ના પ્રમુખ સીએસ વિગ્નેશ્વરે જણાવ્‍યું હતું કે, અમે એથર, ટીવીએસ મોટર અને બજાજ જેવી બધી ટુ-વ્‍હીલર કંપનીઓને ઉત્‍પાદન વધારવા માટે અપીલ કરી રહ્યા છીએ. એથર જેવી કેટલીક કંપનીઓ પહેલાથી જ ઉત્‍પાદનમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવાનું વિચારી રહી છે. મને નથી લાગતું કે ભારતીય ઓઈએમને ચ્‍સ્‍ માંગમાં આટલો ઝડપી વધારો થવાની અપેક્ષા હતી, અને માત્ર એક વર્ષમાં તેનો પ્રવેશ ૭% થી વધીને ૧૧% થી વધુ થઈ ગયો છે.

FADA ના ડેટા અનુસાર, EV ટુ-વ્‍હીલર્સની માંગ સંપૂર્ણ રીતે ૮૮.૩% વધી છે, જે જુલાઈ ૨૦૨૫ માં ૧.૦૮ લાખ હતી જે જુલાઈ ૨૦૨૬ માં ૨.૦૪ લાખ થઈ ગઈ છે. આ અસર બજારમાં તમામ મોટી કંપનીઓના વેચાણના આંકડામાં પણ પ્રતિબિબિત થઈ હતી. ટીવીએસ મોટરનું વેચાણ ૨૩,૫૯૨ થી ૧૩૫% વધીને ૫૫,૪૯૯ થયું. બજાજ ઓટોનું વેચાણ આશરે ૧૨૨% વધીને ૪૫,૬૧૩, એથરનું આશરે ૭૦% વધીને ૩૦,૩૫૭ અને હીરોનું વેચાણ આશરે ૧૧૧% વધીને ૨૨,૯૦૦ વાહનો થયું.

ગ્રીવ્‍સ ઇલેક્‍ટ્રિક મોબિલિટી લિમિટેડ (GEML) ના મેનેજિગ ડિરેક્‍ટર વિકાસ સિહે બિઝનેસ સ્‍ટાન્‍ડર્ડને જણાવ્‍યું હતું કે, ‘‘અમે ઉદ્યોગના મુખ્‍ય ખેલાડીઓની તુલનામાં ૨૦ થી ૩૦ ટકા પુરવઠાની અછત જોઈ રહ્યા છીએ, જેમાં સરેરાશ ચાર અઠવાડિયાનો રાહ જોવાનો સમયગાળો છે. એપ્રિલ-જુલાઈ દરમિયાન અમારી કંપનીએ ટુ-વ્‍હીલર શ્રેણીમાં વાર્ષિક ધોરણે ૧૨૦ ટકા વૃદ્ધિ જોઈ, જે એકંદર ઉદ્યોગ માટે લગભગ ૭૫ ટકા વૃદ્ધિ હતી.''

વૈશ્વિક ભૂ-રાજકીય કટોકટીને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધઘટથી વિવિધ વાહન શ્રેણીઓમાં ઇવી ખરીદીમાં વધારો થયો છે. આનાથી જે લોકો અગાઉ ઉત્‍સર્જન-મુક્‍ત પરિવહન તરફ આગળ વધવામાં ખચકાટ અનુભવતા હતા તેમને પણ પ્રોત્‍સાહન મળ્‍યું છે. એથર એનર્જીના સહ-સ્‍થાપક અને સીઈઓ તરુણ મહેતાએ જણાવ્‍યું હતું કે, ‘‘ટૂંકા ગાળામાં આ ખૂબ જ પડકારજનક છે. ક્ષમતા વધારવા માટે કરવામાં આવી રહેલા રોકાણોને ધ્‍યાનમાં રાખીને, આશા છે કે આ ફક્‍ત ટૂંકા ગાળાનો પડકાર રહેશે.

અપેક્ષિત કરતાં વધુ બજાર માંગનો સામનો કરીને, એથર ઔરંગાબાદમાં તેની ૫૦૦,૦૦૦ વાહનોની ક્ષમતા ધરાવતી સુવિધામાં વિસ્‍તરણના બીજા તબક્કા પર વિચાર કરી રહી છે. થોડા મહિનામાં ઉત્‍પાદન શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. કંપનીની હોસુર સુવિધામાં હવે ૪.૨ મિલિયન વાહનોની વાર્ષિક ઉત્‍પાદન ક્ષમતા છે