નવી દિલ્હી, તા.૨૦: ભારતમાં 'ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ' (Ease of Doing Doing Business) ને વધુ પ્રોત્સાહન આપવા અને ઉદ્યોગો પરથી નિયમનકારી પાલન (Compliance Burden) નો બોજ ઓછો કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માં એક ઐતિહાસિક સુધારો કરવા જઈ રહી છે. આ નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, દેશમાં વિવિધ વ્યાપારી પરમિટો અને લાઇસન્સોની માન્યતા અવધિ વધારીને ૧૦ થી ૧૫ વર્ષ કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.

મનીકંટ્રોલના અહેવાલ મુજબ, આ નિર્ણયથી કંપનીઓએ વારંવાર રિન્યુઅલ માટે કરવી પડતી કાગળકામની જટિલ પ્રક્રિયાઓમાંથી મુક્તિ મળશે. આ સુધારા પ્રક્રિયામાં પર્યાવરણ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, વિસ્ફોટકો (PESO) અને બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) પ્રમાણપત્રો જેવા મહત્વના ક્ષેત્રોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે.

નવી સિસ્ટમ: ફી વાર્ષિક ચૂકવવાની રહેશે, પણ રિન્યુઅલ દર વર્ષે નહીં!

સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે લાઇસન્સ માન્યતાને નવીકરણ ફીથી અલગ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકી રહી છે. આનો અર્થ એ થયો કે કંપનીઓએ લાગુ પડતી વાર્ષિક ફી ચૂકવવાનું ચાલુ રાખવું પડશે, પરંતુ તેમણે લાંબા ગાળા સુધી વારંવાર નવીકરણ (Renewal) અરજીઓ અને દસ્તાવેજો જમા કરાવવાની જરૂર રહેશે નહીં.

આ મહત્વપૂર્ણ પહેલનું નિરીક્ષણ ભૂતપૂર્વ કેબિનેટ સચિવ અને નીતિ આયોગના સભ્ય રાજીવ ગૌબાની આગેવાની હેઠળની ઉચ્ચ-સ્તરીય સમિતિ કરી રહી છે. આ સમિતિની રચના સરકારી નિયમો, પરવાનગીઓ અને લાયસન્સ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે કરવામાં આવી હતી.

હોસ્પિટાલિટી અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરને થશે સૌથી મોટો ફાયદો

હાલમાં હોસ્પિટાલિટી અને ફૂડ સેક્ટરના વ્યવસાયોને સૌથી વધુ કાગળકામનો સામનો કરવો પડે છે. નીતિ આયોગના અહેવાલ મુજબ:

•    ખાદ્ય અને પીણા (F&B) ક્ષેત્રના એક પ્રોજેક્ટને શરૂ કરવા માટે લગભગ ૩૦ જુદા જુદા લાઇસન્સ ની જરૂર પડે છે.

•    મોટા હોસ્પિટાલિટી અને હોટેલ પ્રોજેક્ટ્સને લગભગ ૬૦ જેટલી પરવાનગીઓ લેવી પડે છે.

હાલમાં પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ, પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડની સંમતિઓ, ફૂડ સેફ્ટી લાયસન્સ (FSSAI), દવા ઉત્પાદન પરવાનગીઓ અને BIS પ્રમાણપત્રો જેવા અનેક લાયસન્સ દર થોડા વર્ષે રિન્યુ કરાવવા પડે છે.

એકલું એકીકૃત લાઇસન્સ નહીં, પણ માન્યતા ગાળો લંબાવાશે

અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે સરકાર તમામ પરમિટોને બદલે એક જ સિંગલ એકીકૃત લાઇસન્સ લાવવાની યોજના નથી બનાવી રહી, પરંતુ તમામ અલગ-અલગ મંજૂરીઓની મુદત નોંધપાત્ર રીતે લંબાવી દેશે.

કેન્દ્ર સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશમાં "વિશ્વાસ-આધારિત નિયમનકારી માળખું" (Trust-based Regulatory Framework) ઊભું કરવાનો છે, જેથી બિનજરૂરી પુનરાવર્તિત પ્રક્રિયાઓ દૂર થાય અને ભારતમાં દેશી-વિદેશી રોકાણકારો માટે વ્યાપાર કરવો વધુ સરળ બને.