નવી દિલ્હી : એશિયાના બે પ્રમુખ લોકશાહી દેશો ભારત અને જાપાન વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક અને લશ્કરી સંબંધોમાં એક નવો આધ્યાત્મિક અધ્યાય ઉમેરાયો છે. નવી દિલ્હી ખાતે યોજાયેલી ઉચ્ચસ્તરીય ભારત-જાપાન સંરક્ષણ મંત્રીઓની બેઠક દરમિયાન સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને તેમના જાપાની સમકક્ષ શિંજીરો કોઈઝુમીએ દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ પર એક મહત્વપૂર્ણ સમજૂતી કરાર (MoA) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરારનો મુખ્ય હેતુ દ્વિપક્ષીય ઓપરેશનલ સહયોગને વધુ મજબૂત કરવાનો અને વધતા વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે એક મુક્ત, ખુલ્લા અને નિયમ-આધારિત ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રનું નિર્માણ કરવાનો છે.

આ કરાર હેઠળ જાપાન મેરીટાઇમ સેલ્ફ-ડિફેન્સ ફોર્સ અને ભારતીય નૌકાદળ વચ્ચે 'મેરીટાઇમ ડોમેન અવેરનેસ' (MDA), શોધ અને બચાવ કામગીરી, માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન જેવા ક્ષેત્રોમાં ગાઢ સહકાર સ્થાપિત થશે. બંને દેશોએ દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા માટે પારસ્પરિક બંદરોનો ઉપયોગ, જહાજોની જાળવણી અને સમારકામ સુવિધાઓ માટે લોજિસ્ટિકલ સહયોગ વધારવા પર સંમતિ દર્શાવી છે. આ ઉપરાંત, કોઈ પણ પક્ષ દ્વારા બળજબરીથી કે એકપક્ષીય રીતે દરિયાઈ સરહદો અને નેવિગેશનની સ્વતંત્રતાને બદલવાના પ્રયાસો સામે બંને દેશોએ સ્પષ્ટ વિરોધ નોંધાવ્યો છે.

ભારતના 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' વિઝન હેઠળ નૌકાદળના જહાજ નિર્માણ અને ડિઝાઇનમાં સંયુક્ત વિકાસની શક્યતાઓ ચકાસવામાં આવશે. જાપાનની અદ્યતન ટેકનોલોજી અને ભારતની વિશાળ ઉત્પાદન ક્ષમતાઓનો સમન્વય કરીને નૌકાદળ માટે નવીનતમ તકનીકો વિકસાવવામાં આવશે. ભારતનું DRDO અને જાપાનનું ATLA (એક્વિઝિશન, ટેકનોલોજી એન્ડ લોજિસ્ટિક્સ એજન્સી) સંયુક્ત રીતે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં કામ કરશે. વિશેષરૂપે, જહાજો પર વપરાતી અદ્યતન UNICORN એન્ટેના સિસ્ટમના અમલીકરણ પર ઝડપથી કામ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.

લશ્કરી કવાયતોના ભાગરૂપે યોજાનારી 'વીર ગાર્ડિયન ૨૬' હવાઈ કવાયતમાં પ્રથમ વખત જાપાની ફાઇટર એરક્રાફ્ટ ભારતમાં આવીને ભાગ લેશે. બંને દેશો વચ્ચે સ્પેશિયલ ઓપરેશન્સ ફોર્સિસની આપ-લે વધારવા અને ભવિષ્યના ભારત દેશના સંકલિત થિયેટર કમાન્ડ (Integrated Theatre Commands) સાથે સુમેળ સાધવા માટે સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ સ્થાપવામાં આવશે. બંને નેતાઓએ ચાલુ વર્ષે ટોક્યો ખાતે યોજાનારી ચોથી ભારત-જાપાન "2+2" વિદેશ અને સંરક્ષણ મંત્રી સ્તરીય વાટાઘાટોને ઝડપી બનાવવા પર સંમતિ દર્શાવી હતી.