તા. ૨૮ નવેમ્બરે ર૦ર૫ વિક્રમ સંવત ર૦૮૨ માગશર સુદ – ૮ શુક્રવાર
નાના છાત્રોના આંદોલને અનેક રાજ્યોને હલબલાવ્યા
શાળામાં પંખા-પાણી-શિક્ષક અને સારી સુવિધાઓની માંગણીસર યુપીથી લઇને એમપી સુધી છાત્રો રસ્તા પર ઉતર્યા : જેન-આલ્ફા (છાત્રો)ની અંદાજે ૩૩ કરોડની વસ્તીઃ હજ પુખ્ત પણ નથી થયા પણ સ્કુલ-અભ્યાસ અંગે અધિકારીઓ પાસે જવાબો માંગે છે
નવી દિલ્હી,તા.૨૧: ક્યારેક શાળાના પંખા કામ કરતા નથી, ક્યારેક પીવાનું શુદ્ધ પાણી નથી, ક્યારેક શિક્ષકો બિલકુલ નથી. પહેલાં, બાળકો આવી ફરિયાદો તેમના માતાપિતા અથવા શાળાના આચાર્યોને કરતા હતા. પરંતુ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ માં, ચિત્ર અલગ દેખાઈ રહ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશથી બિહાર, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્ર સુધી, શાળાના બાળકો તેમની ચિતાઓ વ્યક્ત કરવા માટે રસ્તાઓ પર ઉતરી રહ્યા છે. આ બાળકો હજુ મતદાન કરવાની ઉંમર સુધી પણ પહોંચ્યા નથી, છતાં તેઓ તેમની શાળાઓ અને શિક્ષણ સંબંધિત પ્રશ્નો પર અધિકારીઓ પાસેથી જવાબો માંગી રહ્યા છે.
ઘણી જગ્યાએ, બાળકો શાળા છોડીને કૂચ કરી છે, ધરણા કર્યા છે, શાળાના દરવાજા બંધ કર્યા છે અને સરકારી કચેરીઓ સુધી પણ પહોંચ્યા છે. આ વિરોધ પ્રદર્શનોને જનરલ આલ્ફા વિરોધ કહેવામાં આવી રહ્યો છે. નોંધપાત્ર રીતે, તેમની માંગણીઓ કોઈપણ મુખ્ય રાજકીય વિચારધારામાં મૂળ નથી, પરંતુ રોજિદા જરૂરિયાતો સાથે સંબંધિત છેઃ પંખા, પાણી, શૌચાલય, શિક્ષકો, ખોરાક, રસ્તાઓ અને સુધારેલી શાળા સુવિધાઓ. ૨૦૨૬ માં ભારતમાં ઉભરી રહેલી નવી લહેર ખાસ કરીને સ્કૂલના બાળકો તરફથી છે અને તેને પ્રથમ મોટી જનરલ આલ્ફા વિરોધ લહેર તરીકે વર્ણવવામાં આવી રહી છે, જે અનેક રાજ્યોમાં ફેલાયેલી છે.
જનરલ આલ્ફાની વય શ્રેણી અંગે વિશ્વભરમાં કોઈ સર્વસંમતિ નથી. સામાન્ય રીતે, ૨૦૧૦ અને ૨૦૨૦ ના દાયકાના મધ્યભાગમાં જન્મેલા બાળકોને આ વય જૂથમાં સમાવવામાં આવે છે. જો ભારતમાં ૦-૧૪ વર્ષની વસ્તીને એક કઠોર આધાર માનવામાં આવે, તો આ સંખ્યા લગભગ ૩૪૦ મિલિયનથી ૩૯૦ મિલિયન થાય છે.
ઉત્તર પ્રદેશઃ શાળાની નબળી સ્થિતિ, શિક્ષકો, પાણી, પંખા અને રસ્તાઓ પર કેન્દ્રિત વિરોધ પ્રદર્શનો.
બિહારઃ મધ્યાહન ભોજન, ગંદા શૌચાલય, તૂટેલા હેન્ડપંપ અને બેન્ચ અંગે ફરિયાદો.
રાજસ્થાનઃ ખાલી શિક્ષકોની જગ્યાઓ ભરવાની માંગ કરવા માટે બાળકોએ શાળાના દરવાજા પણ બંધ કરી દીધા.
મધ્ય પ્રદેશઃ બસ ભાડામાં વધારો અને શાળાઓના સ્થાનાંતરણ સામે વિરોધ પ્રદર્શન.
મહારાષ્ટ્રઃ પાણી, શૌચાલય અને શિક્ષકોની અછત જેવા મુદ્દાઓ ઉઠાવવામાં આવ્યા.
જનરલ આલ્ફાના વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ઉત્તર પ્રદેશનું ફતેહપુર સૌથી વધુ ચર્ચિત ક્ષેત્ર હતું. ૨૮ જુલાઈના રોજ, કિશનપુરમાં સર્વોદય ઇન્ટર કોલેજના આશરે ૧,૫૦૦ વિદ્યાર્થીઓએ પાંચથી છ કલાક સુધી વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું. તેમણે ફરિયાદ કરી કે ઘણા વર્ગખંડોમાં અપૂરતી વીજળી અને પંખા, ગંદા શૌચાલય, અપૂરતા પીવાના પાણી અને અપૂરતા ડેસ્ક અને બેન્ચ છે. તેમણે પુસ્તકાલય અને કમ્પ્યુટર લેબ જેવી સુવિધાઓના અભાવનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો. વિરોધ બાદ, શિક્ષણ વિભાગના અધિકારીઓએ શાળાનું નિરીક્ષણ કર્યું અને અનેક માંગણીઓ પર ધ્યાન આપવાનું વચન આપ્યું.
ગયામાં સિમુઆરા મિડલ સ્કૂલના ૪૦ થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ લગભગ ચાર કિલોમીટર ચાલીને ટીકરી એસડીએમ ઓફિસ પહોંચ્યા. તેમની ફરિયાદોમાં ખરાબ મધ્યાહન ભોજન, ગંદા શૌચાલય, તૂટેલા હેન્ડપંપ અને રમતગમતના સાધનોનો અભાવ શામેલ હતો. બાળકોએ અધિકારીઓ સાથે સીધી વાત કરવાનો આગ્રહ રાખ્યો. આ પછી, એસડીએમએ શાળાના મુખ્ય શિક્ષકને મુદ્દાઓનું નિરાકરણ લાવવા માટે સમય આપ્યો અને ફરિયાદોની તપાસ માટે ત્રણ સભ્યોની સમિતિની રચના કરી.
રાજસ્થાનના બાડમેર અને જાલોરમાં, શિક્ષકોની અછતને લઈને બાળકોનો ગુસ્સો બહાર આવ્યો. ઘણી શાળાઓમાં, આવશ્યક વિષયો માટે શિક્ષકોનો અભાવ અભ્યાસ અને પરીક્ષાની તૈયારીમાં વિક્ષેપ પાડી રહ્યો હતો. બાડમેરમાં, વિદ્યાર્થીઓએ શાળાના દરવાજા બંધ કરી દીધા અને વિરોધ કર્યો. અધિકારીઓએ તેમને તાત્કાલિક ત્રણ શિક્ષકોની નિમણૂકની ખાતરી આપ્યા બાદ વિરોધ સમાપ્ત થયો. બાળકોની માંગ સ્પષ્ટ હતીઃ જો શાળા હોય, તો ભણાવવા માટે શિક્ષકો હોવા જોઈએ.
મધ્યપ્રદેશના સિરોંજમાં, વિદ્યાર્થીનીઓએ શાળા બસ ભાડામાં રૂ.૧૦ થી રૂ.૨૫ નો વધારો કરવાનો વિરોધ કર્યો. વિરોધ પ્રદર્શન બાદ, વહીવટીતંત્રે હસ્તક્ષેપ કર્યો, અને ભાડું રૂ.૧૦ પાછું કરવામાં આવ્યું. વધુમાં, ઉજ્જૈનમાં, વિદ્યાર્થીનીઓએ શાળાને સ્થળાંતર અથવા મર્જ કરવા સામે કલેક્ટર ઓફિસની બહાર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું.
ઉત્તરપ્રદેશના હમીરપુરમાં, બાળકોએ શાળા સુધી પાકો રસ્તો બનાવવાની માંગણી સાથે ૫ કિલોમીટરની તિરંગા યાત્રા (તિરંગા યાત્રા)નું નેતૃત્વ કર્યું અને કલેક્ટર કચેરી પહોંચી. બાળકોએ જણાવ્યું કે વરસાદની ઋતુમાં રસ્તો કાદવ થઈ જાય છે, જેના કારણે શાળા સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બને છે. વહીવટીતંત્રના જણાવ્યા મુજબ, રસ્તાનો પ્રસ્તાવ પહેલાથી જ પેન્ડિંગ હતો અને તેને આગળની પ્રક્રિયા માટે મોકલવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રદર્શનથી રસ્તાઓ અને તેમના શિક્ષણ જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓનું મહત્વ સામે આવ્યું.
હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે બાળકો રસ્તા પર ઉતર્યા પછી શું બદલાયું છે? ઘણા કિસ્સાઓમાં, શરૂઆતની અસર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. ફતેહપુરમાં, પંખા લગાવવા, ઇલેક્ટ્રિકલ વાયરિગ રિપેર કરવા, ડેસ્ક અને બેન્ચ આપવા, પાણી પુરવઠો સુધારવા અને મધ્યાહન ભોજનમાં સુધારો કરવાના અહેવાલો આવ્યા હતા. બિહારમાં, ફરિયાદોની તપાસ માટે એક સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી. રાજસ્થાનમાં, શિક્ષકોની નિમણૂક માટે ખાતરી આપવામાં આવી હતી. મધ્યપ્રદેશના સિરોંજમાં, બસ ભાડામાં વધારો કરવાનો નિર્ણય પાછો ખેંચી લેવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે એવું કહેવું અકાળ છે કે આખી સિસ્ટમ બદલાઈ ગઈ છે, તે ચોક્કસપણે સ્પષ્ટ છે કે વહીવટીતંત્રને બાળકોની ફરિયાદોને અવગણવાનું મુશ્કેલ લાગ્યું છે.
જનરલ આલ્ફાની ચોક્કસ વસ્તી નક્કી કરવી મુશ્કેલ છે, કારણ કે આ પેઢી માટે જન્મ-વર્ષ શ્રેણી પર વિવિધ સંગઠનોના અલગ અલગ મંતવ્યો છે. તેથી, ૦-૧૪ વર્ષની વયના બાળકોની વસ્તીનો ઉપયોગ રફ આધાર તરીકે કરી શકાય છે. ઉપલબ્ધ વસ્તી વિષયક અંદાજો ૨૦૨૬ માં ભારતમાં આ જૂથની સંખ્યા આશરે ૩૨૭ મિલિયન દર્શાવે છે. જો કે, આને જનરલ આલ્ફાની સત્તાવાર વસ્તી ગણવી જોઈએ નહીં, કારણ કે જનરલ આલ્ફાની વ્યાખ્યા ફક્ત ઉંમર પર આધારિત નથી પરંતુ ચોક્કસ જન્મ-વર્ષ શ્રેણી પર આધારિત છે
(11:11 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
