નવી દિલ્હી : ભારતે પોતાના ચુસ્ત રીતે નિયંત્રિત પરમાણુ ઉર્જા ક્ષેત્રને ખાનગી ભાગીદારી માટે ખુલ્લું મૂકવાની કવાયત હાથ ધરી છે, ત્યારે અમેરિકી પરમાણુ ઉદ્યોગે આ દિશામાં મોટો રસ દાખવ્યો છે. કેન્દ્રીય પરમાણુ ઉર્જા વિભાગ (DAE) દ્વારા તાજેતરમાં જારી કરાયેલા 'સસ્ટેનેબલ હાર્નેસિંગ એન્ડ એડવાન્સમેન્ટ ઓફ ન્યુક્લિયર એનર્જી ફોર ટ્રાન્સફોર્મિંગ ઈન્ડિયા' (SHANTI) કાયદા ના ડ્રાફ્ટ નિયમો પર યુએસ ન્યુક્લિયર ઈન્ડસ્ટ્રી એક વ્યાપક અને વિગતવાર રજૂઆત (Submission) તૈયાર કરી રહી છે.

USISPF ની આગેવાની હેઠળ અમેરિકી નિષ્ણાતોની મંથન બેઠક

યુએસ-ઈન્ડિયા સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ ફોરમ (USISPF) એ DAE દ્વારા ૪ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં માંગવામાં આવેલા સૂચનોના સંદર્ભમાં અમેરિકી ન્યુક્લિયર એનર્જી ઈન્સ્ટિટ્યૂટ અને ભારતીય કાનૂની નિષ્ણાતો સાથે ખાસ વર્ચ્યુઅલ બેઠક યોજી હતી. આ મંથનમાં ન્યુક્લિયર વેલ્યુ ચેઈનના ટોચના ઉદ્યોગ સાહસિકોએ ભાગ લીધો હતો. બેઠકમાં લાયસન્સિંગ પ્રક્રિયા, જવાબદારી (Liability), પ્રોજેક્ટ માળખું અને ખાનગી ક્ષેત્રના પ્રવેશ અંગેના કાનૂની પાસાંઓ પર ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

ખાનગી કંપનીઓ પણ હવે બનાવી શકશે પરમાણુ પ્લાન્ટ

નવા 'શાંતિ' (SHANTI) કાયદા હેઠળ ખાનગી કંપનીઓ અને સંયુક્ત સાહસો (Joint Ventures) ને પરમાણુ પ્લાન્ટ સ્થાપવાની, તેની માલિકી ધરાવવાની અને સંચાલન કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ખાનગી ક્ષેત્રને પરમાણુ બળતણનું ઉત્પાદન કરવા તેમજ તબીબી, કૃષિ અને અન્ય ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રો માટે આયનાઇઝિંગ રેડિયેશનનો ઉપયોગ કરવાની પણ છૂટ મળશે. જોકે, સંવેદનશીલ અને સુરક્ષાત્મક પ્રવૃત્તિઓ પર કેન્દ્ર સરકારનું પૂર્ણ નિયંત્રણ જળવાઈ રહેશે.

૨૦૪૭ સુધીમાં ૧૦૦ GW નો મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક

ભારતે વર્ષ ૨૦૪૭ સુધીમાં ૧૦૦ ગીગાવોટ (GW) પરમાણુ ઉર્જા ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. આ સાથે જ ૨૦૩૩ સુધીમાં દેશમાં ઓછામાં ઓછા પાંચ સ્વદેશી સ્મોલ મોડ્યુલર રિએક્ટર (SMR) સ્થાપવાની પણ યોજના છે. આ સંજોગોમાં, અમેરિકી અને વૈશ્વિક પરમાણુ કંપનીઓનો સહયોગ અને વ્યાપારી રોકાણ ભારતના ઉર્જા ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.