૨૦૨૭માં પડશે પ્રચંડ ગરમીઃ કૃષિ ઉત્પાદનની પથારી ફરશે
અલનીનો તાંડવ મચાવશેઃ ૧૦૦ વર્ષનું સૌથી બિહામણું સ્વરૂપઃ હવામાન વૈજ્ઞાનિકોએ કરી ડરામણી ભવિષ્યવાણી : પ્રશાંત મહાસાગરમાં વધી રહ્યું છે તાપમાનઃ હાલની જીવિત પેઢીમાં કદી ન જોયા હોય તેવો પ્રચંડ ‘‘અલનીનો'' આકાર લઇ રહ્યો છેઃ ભારત સહિત વિશ્વભરમાં ચિંતા
લંડન તા.૨૨: પેસિફિક મહાસાગર તરફથી મળેલી ચેતવણીએ ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં ચિતા વધારી છે. વિશ્વભરના હવામાનશાષીઓ પેસિફિકમાં વિકસતી અલ નિનો ઘટના અંગે ચિતિત છે. યુકે વેધર ઓફિસે હવે ચેતવણી જારી કરી છે કે ૧૦૦ વર્ષમાં સૌથી ખતરનાક અલ નિનો નજીક આવી રહ્યો છે, જેના કારણે પેસિફિક મહાસાગરમાં રેકોર્ડ-ઉચ્ચ તાપમાન વધશે. આનાથી વૈશ્વિક તાપમાન માત્ર તેમના ઉચ્ચતમ સ્તર પર જ નહીં, પરંતુ ભારતમાં નબળા ચોમાસા અને તીવ્ર ગરમીને કારણે રવી ઋતુ સહિત સતત બે પાક ઋતુઓ માટે પણ ગંભીર ખતરો ઉભો થશે.અલ નીનો પહેલાથી જ ચોમાસા પર અસર કરી ચૂક્યો છે. આનાથી ભારતમાં બે પાકને નુકસાન થઈ શકે છે. વધુમાં, તાપમાન પણ વધશે. અહેવાલો સૂચવે છે કે આ વર્ષે તાપમાન સામાન્ય કરતા ૩ ડિગ્રી વધુ હોઈ શકે છે. એક બ્રિટિશ વિભાગને ટાંકીને, બીબીસીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે છેલ્લા ૧૦૦ વર્ષોમાં, લોકોએ અલ નીનોની અસર એટલી ગંભીર જોઈ નથી જેટલી આ વર્ષે અને આગામી વર્ષે આપણે જોઈશું.
પેસિફિક મહાસાગરમાં વિકસી રહેલ ‘અલ નીનો' અત્યાર સુધી નોંધાયેલી સૌથી શક્તિશાળી ઘટનાઓમાં સ્થાન મેળવી શકે છે. બ્રિટનના હવામાન કાર્યાલયે તેને આજની જીવતી પેઢીએ જોયો ન હોય એટલો પ્રચંડ તાકાતવાળો ગણાવ્યો છે. અમેરિકી હવામાન નિષ્ણાતોએ શિયાળા દરમિયાન અતિપ્રબળ અલ નીનોની ૯૦ ટકાથી વધુ શક્યતા દર્શાવી છે. તેના કારણે ભારતમાં ચોમાસાનો વરસાદ ઘટી શકે છે, જ્યારે ગરમી, દુષ્કાળ, પૂર, જંગલની આગ અને કૃષિ ઉત્પાદનને અસર થવાનું જોખમ વધ્યું હોવાનું બીબીસી ન્યૂઝના અહેવાલમાં પ્રસિદ્ધ થયું છે.
પેસિફિક મહાસાગરમાં ઝડપથી શક્તિશાળી બની રહેલા ‘અલ નીનો'ને કારણે વિશ્વભરના વરસાદ અને તાપમાનની ગોઠવણીમાં મોટો ફેરફાર થવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. બ્રિટનના હવામાન કાર્યાલયના લાંબાગાળાની આગાહી વિભાગના વડા પ્રો. એડમ સ્કાઇફે આ ઘટનાને અભૂતપૂર્વ ગણાવી જણાવ્યું છે કે આગાહીમાં અગાઉ ક્યારેય આટલો તીવ્ર અલ નીનો સંકેત જોવા મળ્યો નથી.
૨૦૨૪ માં તીવ્ર ગરમીનું મોજું જોવા મળ્યું. હવામાનશાષીઓ કહે છે કે જો અલ નીનોની સંભવિત અસર અનુભવાય, તો ૨૦૨૭ ની ગરમીનું મોજું બધા રેકોર્ડ તોડી નાખશે. અલ નીનોની અસરો નવ મહિનાથી એક વર્ષ સુધી ચાલે છે, જે વિશ્વભરના તાપમાનને અસર કરે છે. અન્ય એક હવામાનશાષી, નિક ડનસ્ટોને જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક તાપમાન હાલમાં સામાન્ય કરતા ૧.૫ ડિગ્રી વધારે છે.
ચોમાસા પર અલ નીનોની અસર અનુભવાઈ રહી છે. આ વર્ષે, સમગ્ર સિઝનમાં સામાન્ય વરસાદના માત્ર ૯૦ ટકા વરસાદની અપેક્ષા છે. આ છેલ્લા ૧૧ વર્ષમાં સૌથી ઓછો વરસાદ છે. ત્પ્ઝ વૈજ્ઞાનિક ઓ.પી. શ્રીજીથે જણાવ્યું હતું કે ૨૦૨૭ ગરમીના મોજાની તીવ્રતાના સંદર્ભમાં ૨૦૨૪ ને વટાવી જશે. પરિણામે, ગરમીનું મોજું વધુ ગંભીર રહેશે. આનાથી ૨૦૨૭ માં રવિ પાક પર પણ અસર પડશે. ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો એમ પણ કહે છે કે અલ નીનોની અસર ઘણી સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે. વધુમાં, કૃષિ ક્ષેત્ર પર થતી અસરને કારણે, ફુગાવાથી લોકો ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં
બ્રિટનની સત્તાવાર હવામાન એજન્સી, મેટ ઓફિસે ચેતવણી આપી છે કે આ વર્ષે પેસિફિક મહાસાગરનું તાપમાન સામાન્ય કરતા ૩ ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ વધી શકે છે. આ પરિસ્થિતિ પાછલી સદીમાં સૌથી શક્તિશાળી અલ નિનો સૂચવે છે. આ પરિવર્તનને કારણે, ૨૦૨૭ ઇતિહાસનું સૌથી ગરમ વર્ષ બની શકે છે, જે વૈશ્વિક તાપમાનના સંદર્ભમાં ૨૦૨૪ દ્વારા સ્થાપિત રેકોર્ડને તોડી શકે છે.
હવામાન વિભાગના લાંબા ગાળાના આગાહી વિભાગના વડા એડમ સ્કાફના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે પેસિફિક મહાસાગરમાં તાપમાન ૩.૯ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી ગરમ થવાના સંકેતો દર્શાવે છે, જે નોંધાયેલા આબોહવા રેકોર્ડમાં સૌથી વધુ છે. ૨૦૧૫-૧૬માં થયેલી અગાઉની મોટી અલ નીનો ઘટનામાં પણ ૩ ડિગ્રીનો તાપમાનનો તફાવત નોંધાયો હતો. નિષ્ણાતો માને છે કે આ તાત્કાલિક હવામાન પરિવર્તન નથી, પરંતુ લાંબા ગાળાની વૈશ્વિક સ્થિતિ છે.
અલ નીનોની અસર ભારતમાં પહેલેથી જ અનુભવાઈ રહી છે, જ્યાં ચોમાસાનો વરસાદ ઓછો થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMD)નો અંદાજ છે કે આ વર્ષે ચોમાસાનો વરસાદ લાંબા ગાળાના સરેરાશના માત્ર ૯૦ ટકા હોઈ શકે છે, જે ૧૧ વર્ષમાં સૌથી ઓછો છે.
રવિ પાક સંકટ નબળું ચોમાસુ અને વધતું તાપમાન આ વર્ષના રવિ પાક ઉત્પાદનને સીધી અસર કરી શકે છે. આગામી વર્ષ માટે પડકારો ૨૦૨૭ ની શરૂઆતમાં તીવ્ર ગરમી અને ગરમીના મોજા ચાલુ રહેવાની ધારણા છે, જે આગામી માર્ચ-જૂન સીઝન માટે પાકને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
IMD અને પર્યાવરણીય નિષ્ણાતો માને છે કે આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે ખાદ્ય સુરક્ષા પગલાં જરૂરી બનશે. ભારત સરકારે ખાંડ અને ખાદ્ય તેલ જેવી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના સંચાલન પર કામ શરૂ કરી દીધું છે.
(10:19 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
