મુંબઇ તા.૨૨: ભારતમાં શેરબજાર હવે ફક્‍ત મુંબઈ, દિલ્‍હી અથવા બેંગલુરુ જેવા મહાનગરોની વાર્તા નથી રહી. નાના અને મધ્‍યમ કદના શહેરોમાંથી રોકાણકારો ઝડપથી આ સ્‍પર્ધામાં જોડાઈ રહ્યા છે, અને ડેટા આ વાતનો પુરાવો આપે છે. નેશનલ સ્‍ટોક એક્‍સચેન્‍જ (NSE) ના જુલાઈ મહિનાના ડેટા અનુસાર, નવા રોકાણકારોની નોંધણીમાં ટાયર-૨ અને ટાયર-૩ શહેરોનો હિસ્‍સો ૩૬% સુધી પહોંચી ગયો છે. આનો અર્થ એ થયો કે દરેક ૧૦૦ નવા રોકાણકારોમાંથી, લગભગ ૩૬ નાના શહેરોમાંથી છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ વધારો એવા સમયે થઈ રહ્યો છે જ્‍યારે ઈરાન-યુએસ તણાવ, ટેરિફ-સંબંધિત અનિﾍતિતા અને વૈશ્વિક બજારની અસ્‍થિરતા સતત સમાચારમાં રહે છે. આમ છતાં, નાના શહેરોમાંથી રોકાણકારોની સતત વધતી જતી એન્‍ટ્રી સૂચવે છે કે ડિજિટલ રોકાણ પ્‍લેટફોર્મ, સરળ અને સસ્‍તું વેપાર સુવિધાઓ અને વધેલી નાણાકીય જાગૃતિને કારણે રોકાણનો લેન્‍ડસ્‍કેપ નોંધપાત્ર રીતે વિસ્‍તર્યો છે.

ડેટા અનુસાર, જુલાઈમાં કુલ નવા રોકાણકારોની નોંધણીમાં ટોચના ૧૦ જિલ્‍લાઓનો હિસ્‍સો ૧૭.૫% હતો, જ્‍યારે ટોચના ૫૦ જિલ્‍લાઓનો હિસ્‍સો સંયુક્‍ત રીતે ૩૬.૭% હતો. આ સ્‍પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે નવા રોકાણકારો હવે ફક્‍ત થોડા મોટા શહેરો સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ દેશના ઘણા ભાગોમાં ઝડપથી જોડાઈ રહ્યા છે. મુખ્‍ય શહેરોમાં, દિલ્‍હી-એનસીઆર સૌથી આગળ છે, જેમાં ૭૦.૧,૦૦૦ નવા રોકાણકારો નોંધાયા છે, જે કુલના ૫.૩્રુ છે. ત્‍યારબાદ મુંબઈમાં ૪૬.૨,૦૦૦ નવા રોકાણકારો નોંધાયા છે, જે કુલના ૩.૫% છે. બેંગલુરુમાં ૧૯.૯,૦૦૦ નવા રોકાણકારો નોંધાયા છે, જે કુલના ૧.૫% છે. અમદાવાદમાં ૧૯.૩,૦૦૦ નવા રોકાણકારો નોંધાયા છે અને સુરતમાં ૧૬.૨,૦૦૦ નવા નોંધણીઓ નોંધાયા છે. આ ટોચના પાંચ જિલ્‍લાઓ સંયુક્‍ત રીતે દેશના કુલ નવા રોકાણકારોના આશરે ૧૨.૯% હિસ્‍સો ધરાવે છે. આનો અર્થ એ થયો કે નવા રોકાણકારોનો નોંધપાત્ર હિસ્‍સો હવે નાના અને મધ્‍યમ કદના શહેરોમાંથી આવી રહ્યો છે.

ગુજરાતના બે સૌથી મોટા શહેરોમાં માસિક ધોરણે રોકાણકારોની સંખ્‍યામાં સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ જોવા મળી. અમદાવાદમાં મહિના-દર-મહિના નવા રોકાણકારોમાં ૪૯.૩% નો મજબૂત વધારો જોવા મળ્‍યો, જ્‍યારે સુરતમાં ૩૮.૨% નો વધારો જોવા મળ્‍યો. બેંગલુરુ અને જયપુરમાં પણ નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્‍યો, જેમાં બેંગલુરુમાં ૧૬.૭% અને જયપુરમાં ૧૬.૬% માસિક વૃદ્ધિ નોંધાઈ.

જોકે, જ્‍યારે આ આંકડાઓને વાર્ષિક ધોરણે જોવામાં આવ્‍યા, ત્‍યારે ચિત્ર થોડું અલગ હતું. ટોચના ૧૦ જિલ્‍લાઓમાંથી કોઈએ પણ વાર્ષિક ધોરણે હકારાત્‍મક વૃદ્ધિ નોંધાવી નથી. આનો અર્થ એ થયો કે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આ જિલ્‍લાઓમાં નવા રોકાણકારોની સંખ્‍યામાં ઘટાડો થયો નથી. અમદાવાદ શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું, વાર્ષિક ધોરણે માત્ર ૩.૪% ઘટાડો થયો. આ અન્‍ય મુખ્‍ય શહેરો કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછું છે. ડેટા દર્શાવે છે કે જ્‍યારે દર મહિને ગતિ ઝડપી બની છે, ત્‍યારે મોટા અને જૂના બજારો એકંદરે કંઈક અંશે સુસ્‍ત રહે છે.

સૌથી અગત્‍યનું, આ વધારો રોકાણકારોના રસ એવા સમયે આવે છે જ્‍યારે વૈશ્વિક પરિસ્‍થિતિઓ સંપૂર્ણપણે સામાન્‍ય નથી. ઈરાન-યુએસ તણાવ, યુએસ ટેરિફ અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર વિશે અનિﾍતિતાને કારણે શેરબજાર લાંબા સમયથી અસ્‍થિર છે. આવા વાતાવરણમાં, રોકાણકારો સામાન્‍ય રીતે સાવધ બને છે, પરંતુ તેનાથી વિપરીત, નાના શહેરોમાંથી નવા રોકાણકારો જોડાતા લોકોની સંખ્‍યા વધી રહી છે.