મુંબઈ : દેશમાં ઑગસ્ટ મહિનાથી શરૂ થતી તહેવારોની મોસમ વચ્ચે ખાંડના ઉછળતા ભાવોને ડામવા માટે કેન્દ્ર સરકારે કમર કસી છે. વર્તમાન ઑગસ્ટ મહિના માટે બજારની ૨૪ લાખ ટનની અપેક્ષા સામે સરકારે ૨૨.૫૦ લાખ ટનનો મુક્ત વેચાણ (ફ્રી સેલ) ક્વૉટા જાહેર કરતા નવી મુંબઈના જથ્થાબંધ બજારમાં ઓગસ્ટ મહિના દરમિયાન ખાંડના ભાવમાં ૩૭ ટકા જેટલો જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. ભાવ વધીને ક્વિન્ટલે રૂ. ૬૨૦૦ થી ૬૫૨૨ની સપાટીએ પહોંચી જતાં સરકારે ગ્રાહકોને રાહત આપવા અને સંગ્રહખોરી અટકાવવા માટે સ્ટોક મર્યાદા સહિતના આકરા નિયંત્રણો લાગુ કર્યા છે.

સરકારે સ્થાનિક બજારમાં ખાંડની ઉપલબ્ધિ વધારવા માટે ૧૦ લાખ ટન કાચી ખાંડની ડ્યૂટી-મુક્ત આયાતને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ ઉપરાંત ૧ ઓગસ્ટથી ૩૦ નવેમ્બર સુધી ડીલરો માટે ૪૦૦ ટનની સ્ટોક લિમિટ અને ૧ સપ્ટેમ્બરથી બલ્ક/ઔદ્યોગિક વપરાશકારો માટે માત્ર ૧૫ દિવસની વપરાશી માગ જેટલી સ્ટોક મર્યાદા નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. સંગ્રહખોરી અને કૃત્રિમ અછત ઊભી કરનારાઓ સામે દરોડા પાડવા સરકારી અધિકારીઓએ મિલો પર રૂબરૂ તપાસ શરૂ કરી દીધી છે.

ઉત્પાદનમાં ઘટાડો છતાં પર્યાપ્ત સ્ટોકનો અંદાજ

ચાલુ ખાંડ મોસમમાં શેરડીના પાકને રેડ રોટ અને ટોપ બોરર જેવા રોગો થવાથી તેમજ ભારે વરસાદને કારણે ઉત્પાદન અગાઉના ૩૪૩ લાખ ટનના અંદાજ સામે ઘટીને ૩૦૬ લાખ ટન રહેવાની શક્યતા છે. જોકે, કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સ્થાનિક વપરાશની ૨૮૦ થી ૨૯૦ લાખ ટનની માગ સામે દેશમાં ખાંડનો પર્યાપ્ત સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. સરકારે ઈથેનોલ ડાયવર્ઝનને કારણે અછત સર્જાયાના દાવાઓને ફગાવતા જણાવ્યું હતું કે આ વર્ષે માત્ર ૯ ટકા ખાંડ જ ઈથેનોલ માટે ડાયવર્ટ કરાઈ છે.

ખાંડ બજાર અને સરકારી પગલાંની મુખ્ય વિગતો:

• ઓગસ્ટ ક્વૉટા: ૨૨.૫૦ લાખ ટન (બજારની માગ ૨૪ લાખ ટન હતી)

• ભાવ સપાટી: રૂ. ૬૨૦૦ થી ૬૫૨૨ પ્રતિ ક્વિન્ટલ (નવી મુંબઈ જથ્થાબંધ બજાર)

• સરકારી રાહત: ૧૦ લાખ ટન કાચી ખાંડની ડ્યૂટી-મુક્ત આયાતને લીલી ઝંડી

• નિયંત્રણો: ડીલરો પર ૪૦૦ ટન અને ઔદ્યોગિક વપરાશકારો પર ૧૫ દિવસની સ્ટોક મર્યાદા