કાઠમંડુ,તા.૨૭: બુધવારે સવારે નેપાળ-તિબેટ સરહદ પર અચાનક આવેલા પૂરમાં ૧૬૫ લોકોના મોત થયા હતા. નેપાળમાં ૧૬૨ લોકોના મોત થયા હતા અને તિબેટે ૩ લોકોના મોત થયા હતા, જ્‍યારે ૧,૦૦૦ થી વધુ લોકો હજુ પણ ગુમ છે. પૂરના કારણે ૧૯ પુલ, આશરે ૪૦ કિલોમીટર રસ્‍તા અને ૧૩ જળવિદ્યુત પ્રોજેક્‍ટનો નાશ થયો હતો.

પૂરના પાણી ૩૦ ફૂટ સુધી વધી ગયા હતા, જેના કારણે ઘરો, વાહનો અને સરકારી માળખાં તણાઈ ગયા હતા. શરૂઆતમાં, એવું માનવામાં આવતું હતું કે પૂર પહેલા ભૂકંપ આવ્‍યો હતો, પરંતુ યુએસ ભૂસ્‍તરશાષીય સર્વેક્ષણના અહેવાલ મુજબ પર્વતનો મોટો ભાગ ચીનની બાજુમાં લેંડે નદીમાં નીચે સરકી ગયો હતો.

૫.૨ ની તીવ્રતાના ભૂકંપ જેવો અનુભવ થતો આ ભૂસ્‍ખલન, ત્‍યારબાદ લેંડે નદીમાંથી પાણી અને કાટમાળનો પૂર ભોટેકોશી અને ત્રિશુલી નદીઓમાં મોકલ્‍યો, જેના કારણે પૂર આવ્‍યું. પ્રવાહ એટલો મજબૂત હતો કે તે લગભગ ૧૫૦ કિલોમીટર દૂર ચિતવાન સુધી લોકો અને કાટમાળને વહાવી ગયો, જ્‍યાં અત્‍યાર સુધીમાં ૩૩ મૃતદેહો મળી આવ્‍યા છે.

ખરાબ હવામાન અને તૂટેલા રસ્‍તાઓ વચ્‍ચે બચાવ કાર્યકરો કાટમાળ નીચે ફસાયેલા લોકોને શોધી રહ્યા છે. કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા પર ગયેલા ઘણા યાત્રાળુઓ પણ પૂરમાં ફસાઈ ગયા હતા. નેપાળમાં ગુમ થયેલા લોકોમાં ૪૬૬ વિદેશીઓ અને ૧૧૩ નેપાળીઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં ૧૩૩ ભારતીયો અને ૩૭ ફય્‍ત્‍નો સમાવેશ થાય છે.

બુધવારે નેપાળમાં એક આપત્તિ આવી. તિબેટ સરહદ નજીક આવેલા ભયંકર અચાનક પૂરથી ભારે વિનાશ થયો છે, જેમાં અત્‍યાર સુધીમાં આશરે ૧૬૦ લોકો માર્યા ગયા છે. નવીનતમ માહિતી અનુસાર, ૧૩૩ ભારતીય નાગરિકો સહિત ૧,૦૦૦ થી વધુ લોકો ગુમ છે. પૂરના કારણે અનેક શહેરો અને ગામડાઓ તબાહ થયા, ઘણા મોટા પુલો ધોવાઈ ગયા અને ઓછામાં ઓછા એક ડઝન જળવિદ્યુત પ્રોજેક્‍ટ્‍સનો નાશ થયો. નેપાળી મંત્રીના જણાવ્‍યા અનુસાર, પૂરમાં આશરે ૨૦૦ અબજ નેપાળી રૂપિયાના માળખાકીય સુવિધાઓનો નાશ થયો.

અગાઉ, નેપાળના વિદેશ પ્રધાન શિશિર ખાનાલે સંસદમાં જણાવ્‍યું હતું કે સ્‍થાનિક સમય મુજબ સવારે ૮:૩૭ વાગ્‍યે તિબેટમાં ભૂકંપ આવ્‍યો હતો અને ત્રણ મિનિટ પછી અચાનક પૂર આવ્‍યું હતું. અહેવાલો અનુસાર, ભૂકંપને કારણે હિમનદી તળાવ ફાટ્‍યું હોઈ શકે છે, જેના કારણે અચાનક પૂર આવ્‍યું હતું. અધિકારીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે ભોટે કોશી નદીમાં પૂરનું પાણી ઝડપથી વધ્‍યું હતું, જેનાથી તિબેટની સરહદે આવેલા રાસુવા અને ધાડિગ જિલ્‍લાઓ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયા હતા.

નેપાળની રાષ્ટ્રીય આપત્તિ જોખમ ઘટાડા અને વ્‍યવસ્‍થાપન સત્તામંડળ (NDRRMA) એ અહેવાલ આપ્‍યો હતો કે નેપાળ-તિબેટ સરહદ પર સ્‍થિત લેન્‍ડી નદીમાં પાણી અને પથ્‍થરમારા વધવાથી, રાસુવા જિલ્‍લાના સરહદી શહેર તિમુરમાં ભોટે કોશી દ્વારા ત્રિશુલી નદીમાં ગંભીર પૂર આવ્‍યું હતું. ત્‍યારબાદ પૂરનું પાણી નદી દ્વારા નુવાકોટ, ચિતવાન, ગોરખા, તાનાહુન અને નવલપરાસી પૂર્વ જેવા અન્‍ય જિલ્‍લાઓમાં ફેલાઈ ગયું, જે રાજધાની કાઠમંડુથી આશરે ૭૦ થી ૨૦૦ કિલોમીટર દૂરના વિસ્‍તારોને ઘેરી લે છે.

આ લખાય છે ત્‍યાં સુધી, નેપાળ પોલીસે એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્‍ટમાં અહેવાલ આપ્‍યો હતો કે અચાનક પૂરમાં ૧૫૭ લોકો મૃત્‍યુ પામ્‍યા છે. નેપાળ સરકારે જણાવ્‍યું હતું કે આશરે ૫૦૦ લોકો ગુમ થયા છે. દરમિયાન, ચીનની સરકારી CGTN ન્‍યૂઝ ચેનલે અહેવાલ આપ્‍યો હતો કે સરહદની ચીન બાજુએ ત્રણ લોકો મૃત્‍યુ પામ્‍યા છે અને ૨૬૫ ગુમ છે. અધિકારીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે અસરગ્રસ્‍ત વિસ્‍તારોના વિવિધ ભાગોમાંથી આશરે ૧૦૦ લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્‍યા છે. આમાંથી ૩૦ લોકોની સારવાર કાઠમંડુની ત્રિભુવન યુનિવર્સિટી ટીચિગ હોસ્‍પિટલમાં કરવામાં આવી રહી છે.

નેપાળના ઘણા વિડિઓઝ વિનાશના સાક્ષી છે. અસરગ્રસ્‍ત વિસ્‍તારોના વિડિઓઝમાં કાદવ, ખડકો અને કાટમાળથી ભરેલું પાણી સરહદી વિસ્‍તારમાં ઝડપથી વહેતું જોવા મળ્‍યું હતું. ઇમારતો અને વાહનો તરફ જોરદાર પ્રવાહ વહેતો હોવાથી લોકો ભાગતા જોવા મળ્‍યા હતા. એક વિડિઓમાં ચાર માળની ઇમારત એક ઝટપટમાં વહી ગઈ હતી. બીજા વિડિઓમાં પાણીના તીવ્ર દબાણથી એક લાંબો પુલ બે ભાગમાં વિભાજીત થતો જોવા મળ્‍યો હતો. અન્‍ય વિડિઓમાં ઘણા પુલ તૂટી પડતા અને તીવ્ર પ્રવાહથી વહી જતા દર્શાવવામાં આવ્‍યા હતા. એક વીડિયોમાં, કાદવવાળું પાણી ઝડપથી એક પુલને ઘેરી લે છે અને લગભગ ૩૦ સેકન્‍ડમાં તેને વહાવી દે છે.

અગાઉ, વડા પ્રધાન નરેન્‍દ્ર મોદીએ નેપાળના વડા પ્રધાન બાલેન શાહ સાથે ફોન પર વાત કરી હતી અને પરિસ્‍થિતિનો સામનો કરવા માટે શક્‍ય તમામ માનવતાવાદી સહાયની ખાતરી આપી હતી. ભારતે પડોશી દેશને રાહત સામગ્રીનો પહેલો જથ્‍થો પણ મોકલ્‍યો છે. દરમિયાન, કાઠમંડુમાં ભારતીય દૂતાવાસે અચાનક પૂરથી પ્રભાવિત ભારતીય નાગરિકો માટે સહાય અને માહિતી માટે હેલ્‍પલાઇન નંબરો જાહેર કર્યા છે. X પર એક પોસ્‍ટમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે લોકો +977 985 131 6807 અથવા +977 970 910 7500 પર સંપર્ક કરી શકે છે.

ભારતીય દૂતાવાસે બીજી હ્‍ પોસ્‍ટમાં જણાવ્‍યું હતું કે તે નેપાળમાં અચાનક પૂરથી પ્રભાવિત ભારતીય નાગરિકોના તાત્‍કાલિક બચાવ અને રાહત સુનિﾍતિ કરવા માટે નેપાળ સરકારના સંબંધિત અધિકારીઓ સાથે સંપર્કમાં છે. વધુમાં, નેપાળ સરકાર સાથે સંકલનમાં બચાવ અને રાહત કામગીરીને મજબૂત બનાવવામાં આવી રહી છે. નેપાળ ટુરિઝમ બોર્ડે મદદ માટે ટોલ-ફ્રી ઇમરજન્‍સી નંબર ૧૨૩૪, હોટલાઇન નંબર ૧૧૪૪ અને ટુરિસ્‍ટ પોલીસ નંબર ૯૮૫૧૨૮૯૪૪૫ પણ જારી કર્યો છે. ચીનમાં ભારતીય દૂતાવાસે એક હેલ્‍પલાઇન નંબર ૦૦૮૬ ૧૮૫ ૧૪૨૮ ૪૯૦૫ પણ જારી કર્યો છે, જેનો સંપર્ક વોટ્‍સએપ દ્વારા પણ કરી શકાય છે.

અધિકારીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે લગભગ ૧૦૦૦ ગુમ થયેલા લોકોમાં ઓછામાં ઓછા ૧૩૩ ભારતીયો અને ૩૭ બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRIs)નો સમાવેશ થાય છે. આમાંથી ઓછામાં ઓછા ૫૦ ભારતીયો કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા પર યાત્રાળુઓ છે. દરમિયાન, ઇશા ફાઉન્‍ડેશને અહેવાલ આપ્‍યો હતો કે તેના ૭૭ સભ્‍યો ગુમ છે. એક નિવેદનમાં, ફાઉન્‍ડેશનના સ્‍થાપક સદગુરુએ જણાવ્‍યું હતું કે, ઙ્કઇમિગ્રેશન ઓફિસમાં રહેલા કોઈપણના ઠેકાણા અંગે કોઈ સત્તાવાર માહિતી મળી નથી.ઙ્ઘ જોકે, તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ૪૯૫ લોકો સુરક્ષિત રીતે પાછા ફર્યા છે. ચિતાજનક રીતે, નેપાળ સરકારે જણાવ્‍યું છે કે ઇમિગ્રેશન સેન્‍ટરના કર્મચારીઓનો સંપર્ક થઈ શકતો નથી.

તમિલનાડુના અધિકારીઓએ અહેવાલ આપ્‍યો છે કે ૩૭ ગુમ થયેલા પ્રવાસીઓ તંજાવુરના છે. ઉત્તર પ્રદેશ અને કેરળ સહિત અન્‍ય ઘણા ભારતીય રાજ્‍યોએ પણ હેલ્‍પલાઇન નંબર જારી કર્યા છે, તેમને ડર છે કે તેમના રાજ્‍યોના રહેવાસીઓ નેપાળમાં ફસાયેલા લોકોમાં હોઈ શકે છે. ભારતીયો અને NRI ઉપરાંત, બાકીના ગુમ થયેલા પ્રવાસીઓ બે ડઝનથી વધુ દેશોના છે, જેમાં યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સ, મલેશિયા, બ્રિટન, દક્ષિણ આફ્રિકા, ઓસ્‍ટ્રેલિયા અને નેધરલેન્‍ડનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, વિદેશ પ્રધાન શિશિર ખાનાલે પ્રતિનિધિ ગૃહમાં જણાવ્‍યું હતું કે ૪૪ નેપાળી આર્મી સૈનિકો સહિત ૮૦ સુરક્ષા કર્મચારીઓ વિવિધ સ્‍થળોએ ગુમ થયા છે.