નવી દિલ્હી, તા.27: શુક્રવાર, ૨૮ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ના રોજ રક્ષાબંધનના પવિત્ર તહેવાર પર વર્ષનું બીજું આંશિક ચંદ્રગ્રહણ (Partial Lunar Eclipse) થવા જઈ રહ્યું છે. ભારતીય સમય અનુસાર આ ગ્રહણ સવારે ૬:૫૪ વાગ્યાથી શરૂ થઈને બપોરે ૧૨:૩૨ વાગ્યે પૂર્ણ થશે. જોકે, ભારતીય શ્રદ્ધાળુઓ અને બહેનો માટે રાહતના સમાચાર એ છે કે આ ગ્રહણ સમયે ભારતમાં દિવસ હોવાથી ચંદ્ર ક્ષિતિજ નીચે રહેશે અને તે દેશમાં દેખાશે નહીં. આ કારણે ભારતમાં ગ્રહણનો કોઈ જ ‘સૂતક કાળ’ (Sutak Period) લાગુ પડશે નહીં, જેથી રક્ષાબંધનના તહેવારની ઉજવણી કે રાખડી બાંધવા પર કોઈ ધાર્મિક રોક રહેશે નહીં.

હિન્દુ પરંપરામાં ગ્રહણ દરમિયાન ખોરાક અને પીવાના પાણીમાં તુલસીના પાન મૂકવાની પ્રાચીન પ્રથા છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, તુલસીને અત્યંત પવિત્ર અને ભગવાન વિષ્ણુનું પ્રિય માનવામાં આવે છે. ગ્રહણ સમયે નકારાત્મક ઊર્જાથી બચવા અને ખાદ્ય સામગ્રીની શુદ્ધતા જાળવી રાખવા માટે દૂધ, પાણી અને રાંધેલા ખોરાકમાં તુલસી રાખવામાં આવે છે. જોકે, વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણથી આ કૌટુંબિક રિવાજ અને શ્રદ્ધાનો વિષય છે. ૨૮ ઓગસ્ટના ગ્રહણમાં ભારતમાં સૂતક લાગુ પડતું ન હોવાથી ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ તુલસી રાખવી કે ઉપવાસ કરવો ફરજિયાત નથી.

સામાન્ય રીતે ચંદ્રગ્રહણ સમાપ્ત થયા બાદ સ્નાન કરવું, ઘરની સફાઈ કરવી અને ગરીબોને દાન-પુણ્ય કરવાની પરંપરા છે. પરંતુ આ વખતે ગ્રહણ મુખ્યત્વે ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકા, પેસિફિક મહાસાગર, યુરોપ અને આફ્રિકાના ભાગોમાંથી જ દેખાવાનું છે. ભારત, ચીન અને જાપાન સહિતના એશિયાઈ દેશોમાં તે અદૃશ્ય રહેવાનું હોવાથી ભારતમાં રહેતા લોકો માટે રક્ષાબંધનનો દિવસ અન્ય સામાન્ય દિવસોની જેમ જ શુભ અને ઉત્સાહવર્ધક રહેશે.