નવી દિલ્હી  : વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આગામી ૨૯થી ૩૦ ઓગસ્ટ દરમિયાન ઉઝબેકિસ્તાનની રાજકીય મુલાકાત લેશે અને ત્યારબાદ ૩૧ ઓગસ્ટથી ૧ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન કિર્ગિઝસ્તાનની મુલાકાતે જશે. વિદેશ મંત્રાલયે જાહેર કરેલા કાર્યક્રમ પ્રમાણે ચાર દિવસનો આ પ્રવાસ ભારતની મધ્ય એશિયા નીતિ, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીની દૃષ્ટિએ અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝિયોયેવના આમંત્રણથી વડાપ્રધાન મોદી ૨૯ અને ૩૦ ઓગસ્ટે તાશ્કંદમાં રહેશે. વડાપ્રધાન તરીકે મોદીનો ઉઝબેકિસ્તાનનો આ ચોથો પ્રવાસ હશે. અગાઉ તેઓ વર્ષ ૨૦૧૫, ૨૦૧૬ અને ૨૦૨૨માં ઉઝબેકિસ્તાનની મુલાકાત લઈ ચૂક્યા છે. ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાને વર્ષ ૨૦૧૧માં વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી સ્થાપી હતી.

મોદી અને મિર્ઝિયોયેવ વચ્ચે પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની મંત્રણા યોજાશે. તેમાં વેપાર અને મૂડીરોકાણ, સંરક્ષણ, ડિજિટલ જોડાણ, ઊર્જા, શિક્ષણ તથા બંને દેશોના નાગરિકો વચ્ચેના સંબંધોની સમીક્ષા કરીને ભાવિ સહયોગનો કાર્યક્રમ નક્કી કરવામાં આવશે. બંને નેતાઓ ભારતના ‘વિકસિત ભારત–૨૦૪૭’ અને ઉઝબેકિસ્તાનના ‘ઉઝબેકિસ્તાન–૨૦૩૦’ વિકાસલક્ષી દૃષ્ટિકોણ વચ્ચે સહકારની સંભાવનાઓ અંગે પણ વિચારવિમર્શ કરશે.

તાશ્કંદ પ્રવાસ દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદી ભારતના પૂર્વ વડાપ્રધાન લાલબહાદુર શાસ્ત્રીના સ્મારકને શ્રદ્ધાંજલિ આપે તેવી સંભાવના છે. તેઓ તાશ્કંદની સ્ટેટ યુનિવર્સિટી ઓફ ઓરિએન્ટલ સ્ટડીઝ ખાતે આવેલા મહાત્મા ગાંધી કેન્દ્રની પણ મુલાકાત લઈ શકે છે.

બિશ્કેકમાં શાંઘાઈ સહકાર સંગઠનની ૨૬મી શિખર બેઠક

તાશ્કંદથી વડાપ્રધાન મોદી કિર્ગિઝસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ સાદિર ઝાપારોવના આમંત્રણથી બિશ્કેક જશે. અહીં ૩૧ ઓગસ્ટથી ૧ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન યોજાનારી શાંઘાઈ સહકાર સંગઠનની ૨૬મી શિખર બેઠકમાં ભાગ લેશે. સંગઠનની સ્થાપનાનાં ૨૫ વર્ષ પૂર્ણ થવાના પ્રસંગે યોજાનારી આ બેઠક વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે. ભારત વર્ષ ૨૦૧૭થી સંગઠનનું પૂર્ણ સભ્ય છે.

વડાપ્રધાન શિખર બેઠકને સંબોધન કરીને સંગઠન સમક્ષ ભારતની ત્રણ મુખ્ય પ્રાથમિકતાઓ—સુરક્ષા, જોડાણ અને અવસર—રજૂ કરશે. આતંકવાદનો સામનો, કટ્ટરવાદ, પ્રાદેશિક સ્થિરતા, વેપાર, પરિવહન માર્ગો અને આર્થિક સહયોગ જેવા મુદ્દાઓ પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહેવાની શક્યતા છે.

શિખર બેઠકના અવસરે મોદી સંગઠનના વિવિધ દેશોના નેતાઓ સાથે અલગથી દ્વિપક્ષીય બેઠકો કરશે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે પણ તેમની બેઠક યોજાવાની છે. તેમાં ભારત–રશિયા સંબંધો ઉપરાંત વેપાર, ઊર્જા તથા પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક ઘટનાક્રમ અંગે ચર્ચા થવાની સંભાવના છે.

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ પણ બિશ્કેકની શિખર બેઠકમાં ભાગ લેવાના હોવાથી ભારત–ચીન સંબંધોની પૃષ્ઠભૂમિમાં આ બેઠક ઉપર વિશેષ નજર રહેશે.

મોદી બિશ્કેકમાં યોજાનારા છઠ્ઠા વિશ્વ વિચરતી જાતિઓના ખેલોત્સવના ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં પણ હાજરી આપશે. આ આયોજન મધ્ય એશિયાની પરંપરા, રમતગમત અને સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસાનું પ્રદર્શન કરશે.

મધ્ય એશિયામાં ભારતની હાજરી વધુ મજબૂત બનશે

ભારત માટે મધ્ય એશિયા ઊર્જાસુરક્ષા, આતંકવાદ વિરોધી સહકાર, અફઘાનિસ્તાનની પરિસ્થિતિ, વેપાર અને યુરેશિયા સાથેના જોડાણની દૃષ્ટિએ અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. મોદીનો પ્રવાસ ઉઝબેકિસ્તાન સાથેની દ્વિપક્ષીય ભાગીદારી મજબૂત કરવાની સાથે શાંઘાઈ સહકાર સંગઠનમાં ભારતનો સ્વતંત્ર, સુરક્ષાકેન્દ્રિત અને વિકાસલક્ષી અભિગમ રજૂ કરવાની તક પૂરી પાડશે.