કલમ ૩૭૦ જેવો જ પાકિસ્તાનનો મોટો દાવઃ PoK અને બલુચિસ્તાન વચગાળાનો પ્રાંતીય દરજ્જો આપવા તૈયારી
ભારત-ચીન સરહદ વાટાઘાટો વચ્ચે શાહબાઝ-મુનીર જોડીનો નિર્ણયઃ૨૮મા બંધારણીય સુધારા દ્વારા કલમ ૧(૨) બદલવા વિચારણા
ઈસ્લામાબાદ, તા.૨૮: ભારતે ૨૦૧૯માં બંધારણમાં સુધારો કરીને કાશ્મીરમાંથી કલમ ૩૭૦ દૂર કરી હતી. હવે, પાકિસ્તાન સમાન પગલા પર વિચાર કરી રહ્યું છે. પાકિસ્તાન કબજા હેઠળના કાશ્મીર (પીઓકે) અને ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનની બંધારણીય સ્થિતિ અંગે ઇસ્લામાબાદમાં મોટા ફેરફારો ચાલી રહ્યા છે. ટોચના પાકિસ્તાની સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બંને વિસ્તારોને વચગાળાના ધોરણે રાજ્ય જેવો બંધારણીય દરજ્જો આપવા માટે ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ ફેરફાર બહુચર્ચિત ૨૮મા બંધારણીય સુધારા અથવા અલગ કાયદા દ્વારા -ાપ્ત કરી શકાય છે. જોકે આ વિસ્તારો પાકિસ્તાનના નિયંત્રણ હેઠળ છે, પરંતુ પંજાબ, સિંધ, બલુચિસ્તાન અથવા કાશ્મીરની જેમ બંધારણમાં તેમની ગણતરી કરવામાં આવતી નથી. તેથી, આ વિસ્તારો દેશના બાકીના ભાગોથી અલગ રીતે કાર્ય કરે છે. આ સમગ્ર વિકાસનું સૌથી રસ-દ પાસું એ છે કે પાકિસ્તાન ફક્ત તેના આંતરિક બંધારણીય સમીકરણો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું નથી. ઇસ્લામાબાદ ભારત અને ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલી સરહદ વાટાઘાટો અને બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં સુધારા પર પણ નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે.
પાકિસ્તાનના બંધારણના અનુચ્છેદ ૧(૨) માં એવા વિસ્તારોની યાદી આપવામાં આવી છે જેને દેશનો ભાગ ગણવામાં આવે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ જોગવાઈમાં સુધારો કરવાની શકયતા પર હવે ચર્ચા થઈ રહી છે. જોકે, હજુ સુધી સ્પષ્ટ નથી કે કલમ ૧(૨) માં સીધો સુધારો કરવામાં આવશે કે ૨૮મા બંધારણીય સુધારા દ્વારા. હાલમાં જે દરખાસ્ત પર વિચારણા ચાલી રહી છે તે હેઠળ, પીઓકે અને ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનને વચગાળાનો બંધારણીય દરજ્જો આપી શકાય છે, જે પાકિસ્તાનની અંદરના રાજ્યોનો દરજ્જો છે. વધુમાં, પાકિસ્તાન કાશ્મીર વિવાદ પર તેના વર્તમાન સત્તાવાર વલણને જાળવી શકે છે.
ભારત અને ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલી સરહદ વાટાઘાટો પાકિસ્તાનની ચર્ચા પાછળ છે. ભારત અને ચીન લાંબા સમયથી તેમના સરહદ વિવાદને ઉકેલવા અને સંબંધોને સ્થિર કરવાનો -યાસ કરી રહ્યા છે. પાકિસ્તાન આ પ્રક્રિયા પર નજર રાખી રહ્યું છે કારણ કે જમ્મુ અને કાશ્મીર પરના વ્યાપક -ાદેશિક વિવાદમાં ભારત, પાકિસ્તાન અને ચીન ત્રણેયનો સમાવેશ થાય છે. ચીન અક્સાઈ ચીન પર નિયંત્રણ રાખે છે, જ્યારે પાકિસ્તાન પીઓકે અને ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન પર વહીવટી નિયંત્રણ જાળવી રાખે છે. વધુમાં, ૧૯૬૩ના ચીન-પાકિસ્તાન સરહદ કરાર હેઠળ, પાકિસ્તાને શક્સગામ ખીણ ચીનને સોંપી દીધી હતી, જે નિર્ણય ભારતે સ્વીકાર્યો નથી. તેથી, જો ભારત અને ચીન વચ્ચે કોઈ મોટો સરહદ કરાર થાય છે, તો તે સમગ્ર -દેશમાં હાલની -ાદેશિક ગતિશીલતાને અસર કરી શકે છે. આ શકયતાને ધ્યાનમાં રાખીને, ઇસ્લામાબાદ તેના નિયંત્રણ હેઠળના વિસ્તારોની બંધારણીય સ્થિતિ પર પુનર્વિચાર કરી રહ્યું છે.
પાકિસ્તાનના આ સંભવિત પગલાને ભારત દ્વારા કલમ ૩૭૦ રદ કરવા સાથે જોડવામાં આવી રહ્યું છે. ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ માં, ભારતે જમ્મુ અને કાશ્મીર અંગે મોટા બંધારણીય ફેરફારો કર્યા. જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યને આપવામાં આવેલ વિશેષ દરજ્જો રદ કરવામાં આવ્યો. ત્યારબાદ જમ્મુ અને કાશ્મીર અને લદ્દાખને બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પુનર્ગઠિત કરવામાં આવ્યા
(3:19 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
