શ્રીનગર : સમુદ્ર સપાટીથી ૩૮૮૦ મીટરની અત્યંત ઊંચાઈ પર સ્થિત બાબા બર્ફાનીના પવિત્ર ધામ શ્રી અમરનાથ યાત્રા ૨૦૨૬ હવે તેના ભવ્ય અને અત્યંત આધ્યાત્મિક સમાપન તરફ આગળ વધી રહી છે. આજે, શુક્રવાર, ૨૮ ઓગસ્ટના રોજ શ્રાવણ પૂર્ણિમા તથા રક્ષાબંધનના પવિત્ર તહેવાર નિમિત્તે યાત્રાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ તબક્કો ગણાતી પવિત્ર 'છડી મુબારક' (ભગવાન શિવની ચાંદીની ગદા) પંચતરણીથી પવિત્ર ગુફા તરફ રવાના થઈ છે.

પવિત્ર ગુફા તરફ જતા માર્ગો અત્યંત દુર્ગમ અને પહાડી હોવાથી વહીવટીતંત્રે કડક સુરક્ષા બંદોબસ્ત ગોઠવ્યો છે. યાત્રાના આ આખરી તબક્કામાં કોઈ અણબનાવ ન બને તે માટે રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ દળ (SDRF), NDRF, CRPF, જમ્મુ-કાશ્મીર પોલીસ અને ભારત-તિબેટીયન બોર્ડર પોલીસ (ITBP) ની વિશેષ પર્વત બચાવ ટીમોની સંયુક્ત તૈનાતી કરવામાં આવી છે.

શું છે પવિત્ર છડી મુબારકનો પૌરાણિક ઇતિહાસ?

હિન્દુ પૌરાણિક માન્યતાઓ અને કલ્હણ રચિત 'રાજતરંગિણી' અનુસાર, શ્રી અમરનાથ યાત્રાની પરંપરા ઈસવીસન પૂર્વે હજારો વર્ષ જૂની છે. દંતકથા મુજબ, જ્યારે કાશ્મીર ખીણમાં રાક્ષસોનો ઉપદ્રવ વધ્યો ત્યારે મહર્ષિ કશ્યપે ભગવાન શિવની તપસ્યા કરી હતી. શિવજીએ પ્રસન્ન થઈને રક્ષણ અને સત્તાના પ્રતીકરૂપે એક અલૌકિક ચાંદીની લાકડી (છડી) આપી હતી અને દર વર્ષે તેને પોતાના ધામ અમરનાથ લાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

સદીઓ જૂની આ પરંપરા મુજબ, શ્રીનગરમાં દશનામી અખાડાના મહંત શ્રી દીપેન્દ્ર ગિરિજી દ્વારા ભૂમિપૂજન અને ધ્વજપૂજન કર્યા બાદ છડી મુબારકને શંકરાચાર્ય મંદિર અને હરિ પર્વત દર્શન કરાવીને યાત્રાએ લાવવામાં આવે છે. આજે રક્ષાબંધનના દિવસે પવિત્ર ગુફામાં હિમશિવલિંગ પાસે છડી મુબારકને સ્થાપિત કરી વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે ખાસ મહાપૂજા કરવામાં આવશે, જે સાથે જ ૪૦ દિવસીય વાર્ષિક અમરનાથ યાત્રાનું સત્તાવાર રીતે સમાપન થશે. ત્યારબાદ બે દિવસ પછી પહેલગામ ખાતે લિડર નદીના કિનારે વિસર્જન વિધિ હાથ ધરાશે.