નવી દિલ્‍હી તા.૨૧: મે મહિનાથી માત્ર દિલ્‍હી-એનસીઆરમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશમાં લોકોને પરસેવો પાડી દીધો છે. બુધવારે વિશ્વના ૧૫ સૌથી ગરમ શહેરોમાંથી નવ ભારતમાં હતા. ઉત્તર પ્રદેશનું બાંદા ૪૮ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ તાપમાન સાથે સૌથી ગરમ હતું. બુધવારે દિલ્‍હીએ મોસમની સૌથી ગરમ સવારનો અનુભવ કર્યો. સતત ત્રીજા દિવસે કેટલાક વિસ્‍તારોમાં ગરમીના મોજા પડ્‍યા.

હવામાન વિભાગે ૨૬ મે સુધી નારંગી ગરમીનું એલર્ટ જારી કર્યું છે, એટલે કે આગામી મંગળવાર સુધી રાહતની કોઈ આશા નથી. બુધવારે દિલ્‍હી-એનસીઆરમાં મહત્તમ તાપમાન ૪૪-૪૫ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસની વચ્‍ચે રહ્યું હતું. ગુરુવારે તે ૪૬ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ સુધી પહોંચી શકે છે. નિષ્‍ણાતો કહે છે કે શુષ્‍ક પﾍમિી પવનો, સ્‍વચ્‍છ આકાશ અને સતત સૂર્યપ્રકાશ તાપમાનમાં ઝડપી વધારો થવામાં ફાળો આપે છે. હોસ્‍પિટલો ગરમી સંબંધિત બીમારીઓથી પીડાતા દર્દીઓમાં વધારો નોંધાવી રહી છે. હવામાન વિભાગે લોકોને થોડા દિવસો માટે સૂર્યપ્રકાશથી દૂર રહેવાની સલાહ આપી છે.

ભારે ગરમીને કારણે, દિલ્‍હીની વીજળીની માંગ બુધવારે ૮,૦૩૯ મેગાવોટ સુધી વધી ગઈ, જે આ વર્ષે સૌથી વધુ છે. પાવર વિતરણ કંપનીઓ કહે છે કે મે મહિનાના ૨૦ દિવસ દરમિયાન વીજળીની માંગ ગયા વર્ષ કરતાં ૬૫-૭૫% વધુ હતી.

ઇન્‍ડિયન ઇન્‍સ્‍ટિટ્‍યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી (IIT) દિલ્‍હી દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અભ્‍યાસમાં જણાવાયું છે કે ૫૬્રુ ગિગ વર્કર્સ દરરોજ ૧૨ કલાકથી વધુ કામ કરી રહ્યા છે. તેઓ દિવસનો મોટો ભાગ કાળઝાળ ગરમીમાં રસ્‍તાઓ પર વિતાવી રહ્યા છે. કાળઝાળ ગરમી દરમિયાન માથાનો દુખાવો, થાક, સ્‍નાયુઓમાં ખેંચાણ અને ગરમીમાં ફોલ્‍લીઓ સામાન્‍ય છે. સંશોધન સૂચવે છે કે સૂર્યપ્રકાશમાં લાંબા સમય સુધી કામ કરવાથી સ્‍વાસ્‍થ્‍ય પર વધુ પ્રતિકૂળ અસર પડી શકે છે.

IIT-D ના ટ્રાન્‍સપોર્ટેશન રિસર્ચ એન્‍ડ ઇન્‍જરી પ્રિવેન્‍શન સેન્‍ટર (TRIP) ની સંશોધન ટીમ દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અભ્‍યાસમાં ગિગ ઇકોનોમીના ગ્‍લેમરસ મોડેલ પાછળ છુપાયેલ એક ભયાનક ચિત્ર બહાર આવ્‍યું છે. ટીમ ભલામણ કરે છે કે ગિગ કામદારોને ઔપચારિક રીતે ૅઆઉટડોર વર્કર્સૅ શ્રેણીમાં સમાવવામાં આવે અને તેમના માટે માર્ગ સલામતી, કામના કલાકો અને ગરમીથી રક્ષણ અંગે સ્‍પષ્ટ નિયમો સ્‍થાપિત કરવામાં આવે.

દિલ્‍હીમાં તાપમાન ૪૦ ડિગ્રીથી વધુ છે, અને ગરમીનું મોજું શરૂ થયું છે. કૈલાશના પૂર્વથી પોતાના સ્‍કૂટર પર ૧૦ મિનિટની ડિલિવરી કરનારા સંતોષ કુમાર કહે છે...

ઝડપથી ડિલિવરી કરવાનું દબાણ છે, પરંતુ ગરમી હાલમાં સૌથી મોટો પડકાર છે. રવિવારે તીવ્ર માથાનો દુખાવો હોવા છતાં, મેં ૧૪ કલાક કામ કર્યું. હું દરરોજ એક કલાકનો વિરામ લઉં છું અને મહિનામાં બે રજાઓ લઉં છું. હું ૨૫,૦૦૦-૨૮,૦૦૦ રૂપિયા ઓછા કમાઉ છું.

ચોમાસાના વહેલા આગમનની શક્‍યતા સાથે, સેન્‍ટ્રલ ગ્રાઉન્‍ડ વોટર કમિશને મે મહિનાના અંત સુધીમાં પીવાના પાણી, સિચાઈ અને વીજ ઉત્‍પાદન પર ભારે દબાણ અંગે ચિતા વ્‍યક્‍ત કરી છે. આ સંદર્ભમાં, અલ નીનોની અસર, ચોમાસા દરમિયાન ઓછા વરસાદ સાથે, પરિસ્‍થિતિને વધુ ખરાબ કરી શકે છે. નવીનતમ અહેવાલ સૂચવે છે કે દેશમાં હાલમાં કુલ ૬૩.૨૩૨ બિલિયન ક્‍યુબિક મીટર (BCM) પાણી ઉપલબ્‍ધ છે. આ સામાન્‍ય સંગ્રહ કરતા આશરે ૨૪ ટકા વધુ છે. ૧૪ મેના રોજ, આ જથ્‍થો ઘટીને ૬૩.૨૩૨ BCM થયો. આ જળાશયોમાં પાણીનો સંગ્રહ માત્ર ૩૪.૪૫ ટકા સુધી પહોંચ્‍યો છે. પાણીનો ઘટાડો ચિતાનો વિષય છે.