અબુ ધાબી: આજે સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) એ એક એવો નિર્ણય લીધો છે જેણે સમગ્ર વિશ્વના ઉર્જા બજારમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. છેલ્લા 60 વર્ષથી તેલ નિકાસ કરતા દેશોના સંગઠન 'OPEC' ના મજબૂત સ્તંભ ગણાતા UAE એ 1 મે, 2026 થી આ સંગઠન તેમજ 'OPEC+' માંથી કાયમી ધોરણે બહાર નીકળવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. UAE ના ઉર્જા મંત્રી સુહેલ અલ-મઝરુઈએ જણાવ્યું હતું કે આ એક વ્યૂહાત્મક નિર્ણય છે, જે દેશની વધતી જતી ઉત્પાદન ક્ષમતાને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે. UAE હવે પોતાની ક્ષમતા મુજબ તેલનું ઉત્પાદન વધારવા માંગે છે, જેના પર અત્યાર સુધી OPEC ના કડક નિયમો અને 'પ્રોડક્શન કટ' (ઉત્પાદન ઘટાડો) ના કારણે મર્યાદાઓ હતી.

તેલના ભાવ પર આની અસર બેધારી તલવાર સમાન સાબિત થઈ શકે છે. એક તરફ, જો UAE બજારમાં તેલનો સપ્લાય વધારે છે, તો લાંબા ગાળે ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. પરંતુ બીજી તરફ, હાલમાં ચાલી રહેલા ઈરાન-યુએસ યુદ્ધ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં સર્જાયેલી તંગદિલીને કારણે સપ્લાય ચેઈન પહેલેથી જ ખોરવાયેલી છે. વિશ્લેષકો માને છે કે UAE ના આ પગલાથી OPEC ની શક્તિ નબળી પડશે અને સાઉદી અરેબિયાનું વર્ચસ્વ પણ ઘટશે. જો બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધશે, તો ટૂંકા ગાળા માટે તેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવવાની પણ શક્યતા છે, જે ભારત જેવા આયાતકાર દેશો માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.

ભૌગોલિક રાજનીતિની દ્રષ્ટિએ, આ નિર્ણય મધ્ય પૂર્વમાં સત્તાના સમીકરણોને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખશે. ઈરાન સામેના તણાવ અને યુએસની સક્રિય સંડોવણી વચ્ચે UAE પોતાની સ્વતંત્ર ઉર્જા નીતિ અપનાવીને 'ગ્લોબલ એનર્જી હબ' તરીકે ઉભરવા માંગે છે. આ નિર્ણયને અમેરિકા માટે એક મોટી જીત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે ટ્રમ્પ પ્રશાસન લાંબા સમયથી OPEC ના તેલ ઉત્પાદન પરના અંકુશની ટીકા કરતું આવ્યું છે. હવે જ્યારે UAE સ્વતંત્ર રીતે તેલનું વેચાણ કરશે, ત્યારે તે ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા આર્થિક દબાણ અને વૈશ્વિક ઉર્જા સુરક્ષામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.