મુંબઈ, તા.૨૧: દેશની સર્વોચ્ચ ટેક્નોલોજી સંસ્થા એવી મુંબઈની ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજી (IIT-Bombay) માં બીજા વર્ષના વિદ્યાર્થી સાહિલ વાકોડેના શંકાસ્પદ આપઘાત બાદ કેમ્પસમાં ભારે હડકંપ મચી ગયો છે. વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા સતત ત્રણ દિવસ સુધી ચલાવવામાં આવેલા ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શન અને આંદોલન બાદ આખરે સંસ્થાકીય વહીવટી તંત્રે નમવું પડ્યું છે અને કડક પગલાં લેતા પ્રોફેસર સૂર્યનારાયણ દૂલ્લાને સત્તાવાર રીતે ડીન પદ પરથી સસ્પેન્ડ કરી દીધા છે. સંસ્થાના ડિરેક્ટર પ્રોફેસર શિરીષ કેદારેએ પ્રદર્શનકારી વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી ૧૮ માંગણીઓવાળા ચાર્ટર પર હસ્તાક્ષર કર્યા બાદ આ મોટો નિર્ણય લીધો હોવાનું સામે આવ્યું છે.

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ગત ૧૮ સપ્ટેમ્બરના રોજ ૨૦ વર્ષીય વિદ્યાર્થી સાહિલ વાકોડેના અચાનક અને દર્દનાક મોત સાથે થઈ હતી. સંસ્થાના જણાવ્યા મુજબ, મિડ-સેમેસ્ટર પરીક્ષા દરમિયાન સાહિલ પાસેથી સ્માર્ટફોન મળી આવ્યો હતો અને તેણે કથિત રીતે એક આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) પ્લેટફોર્મ પર પ્રશ્નપત્ર અપલોડ કરીને જવાબો મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જે તે સમયે ક્લાસમાં નિરીક્ષક તરીકે હાજર રહેલા પ્રોફેસર દૂલ્લાના ધ્યાને આવ્યો હતો. જોકે, સંસ્થાનું કહેવું છે કે તે સમયે સાહિલ સામે કોઈ ઔપચારિક શિક્ષાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહોતી અને તેને કાઉન્સેલિંગ માટે મોકલવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ આ ઘટના બાદ વિદ્યાર્થીના પરિવાર દ્વારા કરવામાં આવેલી ગંભીર ફરિયાદો અને પોલીસ તપાસમાં પ્રોફેસર દૂલ્લા વિરુદ્ધ આત્મહત્યા માટે એસસી/એસટી (SC/ST) એક્ટની કલમો હેઠળ ગુનો નોંધાતા માહોલ વધુ તંગ બન્યો હતો.

સંસ્થાની માફી અને ફેકલ્ટી ફોરમનું સમર્થન

વિદ્યાર્થીઓના ઉગ્ર રોષને ધ્યાનમાં રાખીને IIT-બોમ્બે પ્રશાસને તપાસ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં જ સાહિલના મોત અંગે અગાઉ આપવામાં આવેલા નિવેદન બદલ સાર્વજનિક રૂપે માફી માંગી લીધી હતી. જો કે, બીજી તરફ IIT-બોમ્બે ફેકલ્ટી ફોરમ પ્રોફેસર દૂલ્લાના સમર્થનમાં આગળ આવી છે. ફોરમનું નિવેદન છે કે પ્રોફેસર દૂલ્લા માત્ર પોતાની ફરજ બજાવી રહ્યા હતા અને પરીક્ષા દરમિયાન નિયમોનું પાલન કરાવવા બદલ તેમને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. કેમ્પસમાં જાતિગત ભેદભાવના આક્ષેપોને પ્રશાસને નકાર્યા હોવા છતાં, વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન અને આ માનેલો વળાંક આગામી સમયમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં શિસ્ત અને સુરક્ષાને લઈને મોટા સવાલો ખડા કરી રહ્યો છે.