નવી દિલ્‍હી તા.૧૮: યુએસએ પછી, જાપાનની કેન્‍દ્રીય બેંકે પણ વ્‍યાજ દરમાં વધારો કર્યો છે. બેંક ઓફ જાપાને વ્‍યાજ દરમાં ૨૫ બેસિસ પોઈન્‍ટનો વધારો કર્યો છે. આ સાથે, દેશનો મુખ્‍ય વ્‍યાજ દર ૧.૨૫ ટકા પર પહોંચી ગયો છે. ૧૯૯૫ પછી જાપાનમાં આ પહેલી વાર વ્‍યાજ દર આ સ્‍તરે પહોંચ્‍યા છે. અગાઉ, બેંક ઓફ જાપાને પણ જૂનમાં દરમાં વધારો કર્યો હતો. ૧૯૯૦ પછી આ પહેલી વાર છે જ્‍યારે બેંક ઓફ જાપાને આટલા ટૂંકા ગાળામાં દરમાં વધારો કર્યો છે.

જાપાન વધતા આર્થિક દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે. આ જ કારણ છે કે તે તેની દાયકાઓથી ચાલી આવતી અલ્‍ટ્રા-લો વ્‍યાજ દરની નીતિથી દૂર જઈ રહ્યું છે. આ બેંક ૨૦૨૪ થી વ્‍યાજ દર વધારી રહી છે, જ્‍યારે તે માઈનસ ૦.૧% હતી. ત્‍યારથી, બેંક ઓફ જાપાને છેલ્‍લા અઢી વર્ષમાં છ વખત દરોમાં વધારો કર્યો છે. જાપાન અનેક આર્થિક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે, જેમાં સતત નબળો યેન, વધતી કિમતો અને ઘટતી કાર્યબળનો સમાવેશ થાય છે.

ઈરાન યુદ્ધને કારણે ઉર્જાના ભાવમાં વધારો વિશ્વભરમાં ફુગાવાને વેગ આપી રહ્યો છે. આ જ કારણ છે કે ઘણા દેશોની કેન્‍દ્રીય બેંકો વ્‍યાજ દરમાં વધારો કરી રહી છે. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વે ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયમાં પ્રથમ વખત તેના બેન્‍ચમાર્ક વ્‍યાજ દરમાં વધારો કર્યો હતો અને ડિસેમ્‍બરમાં વધુ વધારો થવાનો સંકેત આપ્‍યો હતો. યુરોપિયન સેન્‍ટ્રલ બેંકે પણ આ મહિનાની શરૂઆતમાં ઉધાર ખર્ચમાં વધારો કર્યો હતો. જોકે બેંક ઓફ ઈંગ્‍લેન્‍ડે વ્‍યાજ દરો યથાવત રાખ્‍યા છે, પરંતુ તેણે વધુ વધારો થવાનો સંકેત આપ્‍યો છે.

જાપાનનું અર્થતંત્ર એક સમયે તેજીથી વધી રહ્યું હતું અને અમેરિકાને પાછળ છોડી દેવાની અપેક્ષા હતી. પરંતુ ૧૯૯૦ ના દાયકામાં ડિફલેશનને કારણે જાપાનનું અર્થતંત્ર સ્‍થિર થઈ ગયું. ડિફલેશન સામાન્‍ય રીતે ત્‍યારે થાય છે જ્‍યારે અર્થતંત્રમાં ભંડોળ અને ક્રેડિટનો પુરવઠો ઘટે છે.

જાપાનમાં મુખ્‍ય ફુગાવો ઓગસ્‍ટમાં ઘટીને ૧.૭% થયો જે પાછલા મહિનાના ૧.૮% હતો, પરંતુ તે બેંક ઓફ જાપાનના ૨% લક્ષ્ય સ્‍તરની નજીક રહે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો મુજબ જાપાનનો ફુગાવાનો દર ઊંચો ન હોવા છતાં, ભાવમાં વધારો તેના અર્થતંત્ર માટે એક નવી ઘટના છે. આ વર્ષે વૈશ્વિક સ્‍તરે તેલ અને ગેસના ભાવમાં વધારો થયો છે, જેની અસર જાપાન પર પડી છે, કારણ કે તેનું મોટાભાગનું તેલ મધ્‍ય પૂર્વમાંથી આવે છે