નવી દિલ્‍હી,તા.૧૩: ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં જે ભય હતો તે જ જોવા મળ્‍યો હતો. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ફરી વધ્‍યા છે, ૧૩ જુલાઈના રોજ ક્રૂડ ઓઈલ ૪.૧૨% મોંઘુ થયું છે.આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બજારમાં બ્રેન્‍ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ૪.૧૨ ટકાથી વધુનો વધારો થયો છે. બ્રેન્‍ટ ઓઇલ $૩.૨૧ વધીને $૭૯.૨૨ પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે. બે દિવસ પહેલા, તેની કિમત $૭૦ ની નીચે આવવાની નજીક હતી, પરંતુ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્‍ચે ત્રીજી વખત યુદ્ધવિરામ તૂટી પડતાં અને યુદ્ધ ફરી શરૂ થતાં, તેલના ભાવમાં તીવ્ર ઉછાળો આવ્‍યો.

જ્‍યારે બ્રેન્‍ટ ક્રૂડ ઓઇલ $૭૯.૨૨ પ્રતિ બેરલ પર પહોંચ્‍યું છે, ત્‍યારે યુએસ વેસ્‍ટ ટેક્‍સાસ ઇન્‍ટરમીડિયેટ ક્રૂડ, અથવા WTI, ની કિમત ૪.૨૮ ટકા વધી છે. ગયા અઠવાડિયે $૬૯ ની નીચે ગયા પછી, WTI $૩.૦૯ વધીને $૭૪.૪૩ પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે.

શું ક્રૂડ ઓઇલ $૧૨૦ સુધી પહોંચી જશે? આ ભય ફરી એકવાર દુનિયાને સતાવી રહ્યો છે... યુએસ-ઈરાન યુદ્ધે ભાવમાં વધારો કર્યો છે.

ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો મધ્‍ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર તણાવ વધી ગયો છે, અને યુએસ-ઈરાન યુદ્ધે તેલના ભાવમાં વધારો કર્યો છે. વિશ્વની તાત્‍કાલિક જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે મહત્‍વપૂર્ણ, હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ બંધ થવાથી ફરી એકવાર ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થયો છે.

યુએસ-ઈરાન યુદ્ધ ફરી એકવાર વધ્‍યું છે, અને વૈશ્વિક તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. આ સંઘર્ષને કારણે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અચાનક આસમાને પહોંચી ગયા છે, જેમાં તીવ્ર ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. બ્રેન્‍ટ ક્રૂડના ભાવ ૫ ટકાથી વધુ વધી રહ્યા છે, જ્‍યારે WTI ક્રૂડના ભાવ ૪ ટકાથી વધુ વધી રહ્યા છે.

અમેરિકાના ઈરાન પર ઝડપી હુમલા, ઈરાનના હુમલા અને હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ બંધ થયા પછી મધ્‍ય પૂર્વમાં તણાવ વધ્‍યો છે. તેલના ભાવમાં આ વધારાથી વૈશ્વિક ફુગાવાનો ભય ફરી વળ્‍યો છે, જે નિષ્‍ફળ યુદ્ધવિરામ પહેલાં યુએસ અને ઈરાન વચ્‍ચે લગભગ ૧૦૦ દિવસના યુદ્ધ દરમિયાન જોવા મળ્‍યો હતો.

મધ્‍ય પૂર્વમાં યુદ્ધ વધુ તીવ્ર બનતા, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પણ વધી રહ્યા છે. આ સમાચાર લખાયા ત્‍યારે, અઠવાડિયાના પહેલા ટ્રેડિગ દિવસે, સોમવારે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્‍ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ લગભગ ૫ ટકા વધીને $૮૦ પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચી ગયા હતા.

આ ઉપરાંત, WTI ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પણ ૪ ટકા વધીને $૭૫ પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. મુર્બન ક્રૂડના ભાવમાં પણ અચાનક ૫.૫૦ ટકાનો વધારો જોવા મળ્‍યો છે અને તે $૭૫ પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે.

તેલના ભાવની આગ પહેલાથી જ વિશ્વના ઘણા દેશોને ઘેરી ચૂકી છે, યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સ પણ ફુગાવાના બોમ્‍બથી પ્રભાવિત થયું છે. એ નોંધવું જોઈએ કે ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ, યુએસ અને ઇઝરાયલે પહેલી વાર ઇરાન સામે બોમ્‍બમારો શરૂ કર્યો હતો, અને ઇરાની સેનાએ હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ બંધ કરીને બદલો લીધો હતો. ઇરાનના આ પગલાથી વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ સંકટ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયું હતું.

વિશ્વની તેલ જરૂરિયાતોના આશરે ૨૦% પૂરા પાડતા હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ બંધ થયા પછી, માર્ચ-એપ્રિલ ૨૦૨૬ દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલનો ભાવ લગભગ $૧૨૦ સુધી પહોંચી ગયો, જેના કારણે પાકિસ્‍તાન, બાંગ્‍લાદેશ, દક્ષિણ કોરિયા, બ્રિટન અને ભારત જેવા દેશોમાં અરાજકતા ફેલાઈ ગઈ. પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થયો, અને LPGની તીવ્ર અછતનો સામનો કરવો પડ્‍યો. હવે, ફરી એકવાર આવી જ પરિસ્‍થિતિ વિકસી રહી હોય તેવું લાગે છે.

ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થવાની વૈશ્વિક ચિંતા સમજી શકાય તેવી છે, કારણ કે તે ફુગાવામાં સીધો ફાળો આપે છે. ભારતના લ્લષ્ટિકોણથી આને ધ્‍યાનમાં લેતા, નિષ્‍ણાતો કહે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં પ્રતિ બેરલ $૧ નો વધારો પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૫૦-૬૦ પૈસાનો વધારો તરફ દોરી શકે છે. જ્‍યારે ઇંધણના ભાવ ક્રૂડ ઉપરાંત ઘણા પરિબળો પર આધાર રાખે છે, ત્‍યારે ક્રૂડ ઓઇલ મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

જ્‍યારે તેલ કંપનીઓ મોંઘુ ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદે છે, ત્‍યારે થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે સામાન્‍ય લોકો પર બોજ નાખવામાં આવે છે. ગયા વર્ષે મે મહિનામાં જોવા મળ્‍યું હતું કે, દેશમાં ચાર વર્ષની સ્‍થિરતા પછી, સરકારી તેલ કંપનીઓએ અચાનક પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો કરવાની જાહેરાત કરી, જેના કારણે ચાર ટ્રિપમાં તેમના ભાવમાં આશરે રૂ.૭નો વધારો થયો. આવી સ્‍થિતિમાં, જો યુદ્ધ વધશે અને હોર્મુઝમાં નાકાબંધી ચાલુ રહેશે, તો માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ તેલ આયાત પર નિર્ભર વિશ્વના તમામ દેશોમાં ફુગાવો વધવાનો ભય વધુ ઘેરો બની રહ્યો છે.