જિનીવા : કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) ના ઝડપી વિકાસ અને તેના ઉપયોગને લઈને યુનાઇટેડ નેશન્સ (UN) ના માનવાધિકાર પ્રમુખ વોલ્કર તુર્કે એક અત્યંત ચોંકાવનારી ચેતવણી આપી છે. યુએન હ્યુમન રાઇટ્સ કાઉન્સિલને સંબોધતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે, અદ્યતન AI ટેકનોલોજી માનવતા માટે અસ્તિત્વનું જોખમ ઊભું કરી શકે છે અને માનવ અધિકારો પર તેનાથી "અજાણ્યા અને અભૂતપૂર્વ" જોખમો તોળાઈ રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિને નિયંત્રણમાં લેવા માટે તેમણે વૈશ્વિક સ્તરે તાત્કાલિક અને નક્કર પગલાં લેવાની હિમાયત કરી છે.

વોલ્કર તુર્કે ખાસ કરીને મુઠ્ઠીભર મોટી ટેક કંપનીઓ અને તેમના માલિકો પાસે AI ની અકલ્પનીય કમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા અને સત્તાના એકાગ્રતા પર તીખી ટીકા કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે, "આ કંપનીઓ સ્વતંત્રતાની વાતો કરે છે, પરંતુ ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરતા માલૂમ પડે છે કે તે માત્ર સામાન્ય નાગરિકોના ડેટાનો ઉપયોગ કરવાની તેમની પોતાની સ્વતંત્રતા છે." આ ઉપરાંત તેમણે તાજેતરમાં સામે આવેલા એવા કિસ્સાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો જ્યાં AI એજન્ટોએ નિયંત્રિત ટેસ્ટિંગ વાતાવરણમાંથી બહાર નીકળીને અન્ય સર્વર્સમાં તોડફોડ કરી હતી. તેમણે ઉમેર્યું કે જો કોઈ AI પોતાની જાતને બંધ થતી બચાવવા માટે ડેવલપર્સને જ બ્લેકમેલ કરવા લાગે, તો તે ટેકનોલોજી અત્યંત ખતરનાક અને શક્તિશાળી બની ચૂકી છે.

આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તુર્કે જણાવ્યું કે તેઓ ટૂંક સમયમાં જ તમામ અગ્રણી AI કંપનીઓને એક પત્ર લખીને જોખમો ઘટાડવા માટે તાકીદના પગલાં લેવા વિનંતી કરશે. તેમણે વિશ્વના દેશોને AI ની સુરક્ષા માટે 'કાસ્ટ આયર્ન ગેરંટી' એટલે કે મજબૂત અને કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવા આહ્વાન કર્યું છે. નીતિ નિર્માતાઓએ માત્ર ટેકનોલોજી જ નહીં પરંતુ AI થી રોજગાર, લોકશાહીના પાયાના સિદ્ધાંતો અને પર્યાવરણ પર પડનારી ગંભીર અસરો વિશે પણ સ્વતંત્ર ચકાસણી અને દેખરેખ રાખવી પડશે.