તા. ૧૯ ફેબ્રુઆરી ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૨ ફાગણ સુદ – ૨ ગુરૂવાર
ભાવ કંટ્રોલમાં રાખવા ખાંડની નિકાસ ઉપર પ્રતિબંધ
સરકારે ખાંડની નિકાસ અટકાવીઃ હવે ભાવ નહિ વધેઃ ભારત બીજુ સૌથી મોટું ઉત્પાદક
નવી દિલ્હી,તા.૧૪: કેન્દ્ર સરકારે દેશના સ્થાનિક બજારમાં ખાંડના ભાવને કાબૂમાં રાખવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ અને કડક નિર્ણય લીધો છે. સરકારે તાત્કાલિક અસરથી ખાંડની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે, જે સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ સુધી અમલમાં રહેશે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દેશની અંદર ખાંડનો પૂરતો જથ્થો જાળવી રાખવાનો અને સામાન્ય ગ્રાહકોને વધતા ભાવોથી રાહત આપવાનો છે.
સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા આદેશ મુજબ હવે કાચી (Raw), સફેદ અને રિફાઇન્ડ ખાંડની વિદેશમાં નિકાસ પર રોક લગાવવામાં આવી છે. અગાઉ ખાંડની નિકાસ ‘‘રિસ્ટ્રિક્ટેડ'' કેટેગરીમાં આવતી હતી પરંતુ હવે તેને ‘‘પ્રોહિબિટેડ'' કેટેગરીમાં મૂકવામાં આવી છે. જોકે, અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયન માટે નક્કી કરાયેલા ખાસ ક્વોટા હેઠળ થતી નિકાસ પર આ પ્રતિબંધ લાગુ નહીં પડે.
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી દેશમાં ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં સતત વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને ખાંડના વધતા ભાવને લઈને સરકાર ચિતિત હતી. ગરમીના મોસમમાં ખાંડની માંગ સામાન્ય રીતે વધી જાય છે, કારણ કે ઠંડા પીણાં, આઇસક્રીમ અને મીઠાઈઓમાં તેનો ઉપયોગ વધુ થાય છે. બીજી તરફ કેટલાક રાજ્યોમાં શેરડીના ઉત્પાદન પર હવામાનની અસર પણ જોવા મળી છે, જેના કારણે ખાંડનું ઉત્પાદન અંદાજ કરતાં ઓછું રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
ભારતે ખાંડની નિકાસ સ્થગિત કરી દીધી છે. સરકારે એક સૂચનામાં જણાવ્યું છે કે દેશમાંથી ખાંડની નિકાસ ૩૦ સપ્ટેમ્બર સુધી અથવા આગામી સૂચના સુધી સ્થગિત કરવામાં આવી છે. ભારત વિશ્વમાં ખાંડનો બીજો સૌથી મોટો ઉત્પાદક દેશ છે, અને ખાંડના ભાવમાં વધારો થતો અટકાવવા માટે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. આ વર્ષે ચોમાસાને અલ નીનોની અસર થવાની ધારણા છે, જે આગામી સિઝનમાં ખાંડના ઉત્પાદન પર અસર કરી શકે છે, જેના કારણે ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકારે ખાંડની નિકાસ બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, આ સરકારના પગલાથી સફેદ અને કાચી ખાંડના વૈશ્વિક ભાવને ટેકો મળી શકે છે. તે બ્રાઝિલ અને થાઇલેન્ડ જેવા દેશોમાંથી એશિયા અને આફ્રિકાના ખરીદદારોને નિકાસમાં પણ વધારો કરશે. બ્રાઝિલ પછી ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ખાંડ નિકાસકાર દેશ છે. સરકારે ખાંડ મિલોને ૧.૫૯ મિલિયન ટન ખાંડની નિકાસ કરવાની મંજૂરી આપી હતી. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી કે ઉત્પાદન સ્થાનિક માંગ કરતાં વધુ થશે. જોકે, સતત બીજા વર્ષે, ઉત્પાદન વપરાશ કરતાં ઓછું રહેવાની ધારણા છે.
વેપારીઓ કહે છે કે વેપારીઓએ આશરે ૮૦૦,૦૦૦ ટનની નિકાસ માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, અને આ રકમમાંથી ૬૦૦,૦૦૦ ટનથી વધુની નિકાસ પહેલાથી જ થઈ ગઈ છે. સરકાર કહે છે કે કાચી અને સફેદ ખાંડની નિકાસ અટકાવી દેવામાં આવી છે. ચોક્કસ શરતો હેઠળ નિકાસને મંજૂરી આપવામાં આવશે. જો સૂચના પ્રકાશિત થાય તે પહેલાં લોડિગ થઈ ગયું હોય, તો નિકાસને મંજૂરી આપવામાં આવશે.
સૂચના અનુસાર, શિપિગ બિલ ફાઇલ કરવામાં આવ્યું હોય અને જહાજ પહેલાથી જ ભારતીય બંદર પર લંગરેલું હોય તો પણ ખાંડની નિકાસને મંજૂરી આપવામાં આવશે. ખાંડ પહેલાથી જ કસ્ટમ્સ અથવા કસ્ટોડિયનને સોંપવામાં આવી હોય તો પણ શિપમેન્ટ ક્લિયર કરવામાં આવશે.
સરકારે સપ્ટેમ્બર સુધી ખાંડની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.
આ વર્ષે દેશમાં ખાંડનું ઉત્પાદન ઓછું રહેવાની ધારણા છે.
અલ નીનો અસરને કારણે ચોમાસાને અસર થવાની ધારણા છે.
બ્રાઝિલ પછી ભારત ખાંડનો બીજો સૌથી મોટો ઉત્પાદક અને નિકાસકાર છે.
સરકારે ૧.૫૯ મિલિયન ટન ખાંડની નિકાસને મંજૂરી આપી હતી.
મુંબઈના એક ગ્લોબલ ટ્રેડ હાઉસના એક ડીલરે જણાવ્યું હતું કે સરકારે ફેબ્રુઆરીમાં પૂરતો નિકાસ ક્વોટા પૂરો પાડ્યો હતો, જેના કારણે વેપારીઓએ નિકાસ સોદા પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. હવે, નિકાસ ઓર્ડર પૂરા કરવા વેપારીઓ માટે એક મોટો પડકાર રહેશે. ખાંડની નિકાસ બંધ કરવાના ભારતના નિર્ણય બાદ, ન્યૂ યોર્કમાં કાચા ખાંડના વાયદામાં ૨ ટકાથી વધુનો વધારો થયો હતો, જ્યારે લંડનના સફેદ ખાંડના વાયદામાં ૩ ટકાનો ઉછાળો આવ્યો હતો.
(9:56 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
