નવી દિલ્હી : વૈશ્વિક સ્તરે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલા તેલ સંકટ અને ક્રૂડ ઓઇલના આસમાને પહોંચેલા ભાવો વચ્ચે ભારતીય ગ્રાહકો માટે એક રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતે છેલ્લા ૭૬ દિવસ સુધી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવના આંચકાને પોતાની રીતે શોષી લીધા બાદ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં અત્યંત મર્યાદિત વધારો કર્યો છે. આ વધારો વિશ્વના મુખ્ય અર્થતંત્રોમાં જોવા મળેલા ભાવવધારાની સરખામણીએ 'સૌથી નાનો' હોવાનું મનાઈ રહ્યું છે.

ગ્રાહકોને મોંઘવારીના મારથી બચાવવા માટે સરકારે ગંભીર પ્રયાસો કર્યા છે. ૧૫, ૧૯ અને ૨૩ મેના રોજ કરવામાં આવેલા ત્રણ તબક્કાના સુધારામાં પેટ્રોલ માટે ₹૪.૭૪ અને ડીઝલ માટે ₹૪.૮૨ પ્રતિ લિટરનો સંચિત વધારો થયો છે, જે બેઝ પ્રાઈઝના લગભગ ૫% જેટલો જ છે. આ ગતિ અન્ય વિકસિત દેશોની સરખામણીએ ઘણી ઓછી છે.

વૈશ્વિક સ્થિતિ અને ભારતની સરખામણી:

હોર્મુઝ વિક્ષેપ બાદ વિશ્વના અનેક દેશોમાં ઇંધણના ભાવમાં ૨૦% થી લઈને ૮૦% સુધીનો તોતિંગ વધારો જોવા મળ્યો છે.

·         યુરોપ અને યુકેની સ્થિતિ: યુકે, ફ્રાન્સ અને જર્મની જેવા દેશોમાં પેટ્રોલના ભાવ પ્રતિ લિટર ₹૧૯૦ ના આંકડાને પણ વટાવી ગયા છે, જ્યારે EU-27 ની સરેરાશ કિંમત ₹૧૭૯ સુધી પહોંચી છે.

·         ભારતની સ્થિતિ: ૨૩ મેના સુધારા પછી પણ ભારતમાં પેટ્રોલનો ભાવ રાજ્યના કર મુજબ ₹૯૫ થી ₹૧૧૮ ની વચ્ચે છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખૂબ જ વ્યાજબી માનવામાં આવે છે.

OMC ના નુકસાનમાં ઘટાડો

ક્રૂડના ભાવ જ્યારે ટોચ પર હતા ત્યારે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMC) પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર ₹૨૪ અને ડીઝલ પર ₹૩૦ સુધીનું નુકસાન સહન કરી રહી હતી. હવે ત્રણ તબક્કાના ભાવવધારાને કારણે આ નુકસાનમાં લગભગ ૨૫% જેટલો ઘટાડો થવાની સંભાવના છે. જોકે, અંડર-રિકવરીનું ભારણ હજુ પણ યથાવત છે, તેમ છતાં સરકારનો આ અભિગમ સામાન્ય જનતાને આર્થિક આંચકામાંથી બચાવવા માટેનો એક પરિપક્વ પ્રયાસ ગણાઈ રહ્યો છે. બજારમાં અફવાઓ વચ્ચે IOC જેવી કંપનીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશમાં ઇંધણની કોઈ અછત નથી અને ગભરાટમાં ખરીદી કરવાની જરૂર નથી.