​પ્રયાગરાજ: દેશની ન્યાયપ્રણાલીમાં પ્રેમસંબંધો અને લગ્નના વચનોને લઈને અલ્લાહાબાદ હાઇકોર્ટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો છે. અદાલતે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, સમાજમાં ચાલતા દરેક પ્રેમસંબંધનો અંત લગ્નમાં જ આવે તે અનિવાર્ય નથી. લાંબા સમય સુધી પરસ્પર સંમતિથી બંધાયેલા શારીરિક સંબંધો બાદ જો કોઈ કારણોસર લગ્ન ન થઈ શકે, તો તેને છેતરપિંડી કે બળાત્કારના દાયરામાં મૂકી શકાય નહીં. હાઇકોર્ટે આ ટિપ્પણી સાથે એક યુવક સામે નોંધાયેલી બળાત્કારની એફઆઈઆર અને નીચલી અદાલતની કાર્યવાહીને સંપૂર્ણપણે રદબાતલ ઠેરવી દીધી છે.

​આ કેસની વિગતો અનુસાર, એક યુવતીએ યુવક સામે એવો આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેઓ છેલ્લા પાંચ વર્ષથી પ્રેમસંબંધમાં હતા અને યુવકે લગ્નની લાલચ આપીને તેની સાથે અવારનવાર શારીરિક સંબંધો બાંધ્યા હતા. જોકે, પાંચ વર્ષના લાંબા ગાળા બાદ યુવકે લગ્ન કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો હતો, જેને પગલે યુવતીએ કાનૂની આશરો લઈને યુવક વિરુદ્ધ બળાત્કાર અને છેતરપિંડીની ફરિયાદ નોંધાવી હતી. આ મામલો નીચલી અદાલતમાંથી પસાર થઈને અલ્લાહાબાદ હાઇકોર્ટ સમક્ષ પહોંચ્યો હતો, જ્યાં ન્યાયમૂર્તિઓની ખંડપીઠે સમગ્ર મામલાની બારીકાઈથી સુનાવણી હાથ ધરી હતી.

​હાઇકોર્ટે આ કેસના તમામ પાસાઓ અને પુરાવાઓનો અભ્યાસ કર્યા બાદ નોંધ્યું હતું કે, બંને પક્ષો વચ્ચે પાંચ વર્ષ જેટલા લાંબા સમય સુધી સંબંધો રહ્યા હતા. આટલા લાંબા ગાળા સુધી સંબંધો ચાલુ રહ્યા હોય ત્યારે તેને લગ્નની ખોટી લાલચ આપીને મેળવેલી સંમતિ માની શકાય નહીં. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે, પુખ્ત વયના સ્ત્રી અને પુરુષ જ્યારે પોતાની મરજીથી લાંબા સમય સુધી સંબંધોમાં રહે છે, ત્યારે તે સંપૂર્ણપણે પરસ્પર સંમતિનો મામલો બની જાય છે.

​અદાલતે ચુકાદામાં ઉમેર્યું કે, લગ્નનું વચન આપીને સંબંધ બાંધવા અને ત્યારબાદ લગ્ન ન કરવા પાછળના કારણો અલગ હોઈ શકે છે. સંબંધોની શરૂઆતથી જ યુવતીને છેતરવાનો કે ખોટું બોલવાનો યુવકનો કોઈ ઈરાદો સાબિત થતો નથી. લગ્ન ન થવાના અનેક સામાજિક કે વ્યક્તિગત કારણો હોઈ શકે છે, તેથી લગ્નના વચનનો ભંગ એ આપોઆપ બળાત્કારનો ગુનો બની જતો નથી. આ મહત્વપૂર્ણ કાનૂની સિદ્ધાંતને આધારે અલ્લાહાબાદ હાઇકોર્ટે અરજદાર યુવક વિરુદ્ધની તમામ ફોજદારી કાર્યવાહીને રદ કરવાનો આદેશ જારી કર્યો છે.