કુવૈત સિટી : ઈરાન અને યુએસ-ઈઝરાયેલ વચ્ચે ફાટી નીકળેલા યુદ્ધની જ્વાળાઓ હવે ખાડી દેશોના આંતરિક સામાજિક માળખાને દઝાડી રહી છે. ઈરાન પ્રત્યે વફાદારી રાખવાના અને 'આતંકવાદી કોષો' સાથે જોડાયેલા હોવાના આરોપ હેઠળ ગલ્ફ દેશોમાં મોટા પાયે ધરપકડોનો દોર શરૂ થયો છે. ખાસ કરીને શિયા મુસ્લિમોને નિશાન બનાવવામાં આવતા આ પ્રદેશમાં દાયકાઓ જૂનો સાંપ્રદાયિક ભેદભાવ ફરી સપાટી પર આવ્યો છે, જેના કારણે માનવાધિકાર કાર્યકર્તાઓમાં ચિંતા ફેલાઈ છે.

ધરપકડ અને સખત આરોપો

તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, કુવૈત સરકારે છ લોકોની ધરપકડ કરી છે, જેમના પર દેશના સર્વોચ્ચ નેતાઓની હત્યાનું કાવતરું ઘડવાનો ગંભીર આરોપ છે. બીજી તરફ, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) એ ૨૭ લોકોને ગુપ્ત આતંકવાદી સંગઠન સાથે જોડાયેલા હોવાનું જણાવી જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી દીધા છે. બહેરીનમાં તો સ્થિતિ વધુ સ્ફોટક છે, જ્યાં સરકારે ડઝનેક નાગરિકોની નાગરિકતા જ છીનવી લીધી છે. આ તમામ કેસોમાં એક સમાનતા એ છે કે પકડાયેલા મોટાભાગના લોકો શિયા સમુદાયના છે.

ઈરાન-યુએસ યુદ્ધની આડઅસર

ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં શરૂ થયેલા યુદ્ધ પછી, ઈરાને ખાડી દેશોમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય મથકો પર હજારો હુમલા કર્યા છે. આ હુમલાઓના જવાબમાં ગલ્ફ દેશોએ પોતાના દેશમાં રહેતા શિયા નાગરિકો પર નજર રાખવાનું અને શંકાના આધારે કાર્યવાહી કરવાનું વધારી દીધું છે. સરકારો તેમને ઈરાનના 'સ્લીપર સેલ્સ' તરીકે જોઈ રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે યુદ્ધના બહાને આ રાજાશાહી દેશોમાં સરમુખત્યારશાહી વધુ મજબૂત બની રહી છે અને રાજકીય અસંમતિને દબાવવા માટે આતંકવાદ વિરોધી કાયદાઓનો વ્યાપક દુરુપયોગ થઈ રહ્યો છે.

સાંપ્રદાયિક તણાવ અને માનવાધિકાર

બહેરીનના લોકશાહી તરફી કાર્યકર્તા અલા'આ શેહાબીના જણાવ્યા મુજબ, યુદ્ધના સમયે રાષ્ટ્રવાદ વધવો સ્વાભાવિક છે, પરંતુ આ 'ઉગ્ર રાષ્ટ્રવાદ' લઘુમતીઓને અલગ-થલગ કરી રહ્યો છે. આતંકવાદ વિરોધી ટ્રાયલ્સમાં પારદર્શિતાનો અભાવ અને પત્રકારો પરના પ્રતિબંધોને કારણે આરોપોની સત્યતા તપાસવી મુશ્કેલ બની ગઈ છે. આ સ્થિતિ મધ્ય પૂર્વમાં વર્ષોથી ચાલી આવતી સાંપ્રદાયિક એકતા અને સ્થિરતા માટે મોટું જોખમ ઉભું કરી શકે છે. ૨૦૨૬નું આ વર્ષ ખાડી દેશો માટે માત્ર સીમાઓ પર જ નહીં, પણ આંતરિક શાંતિ માટે પણ પડકારજનક સાબિત થઈ રહ્યું છે.