નવી દિલ્હી : સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતે UAPA, PMLA અને NDPS જેવા ગંભીર કાયદા હેઠળના કેસોમાં થતા અતિશય વિલંબ પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અંડર-ટ્રાયલ કેદીઓની લાંબી જેલવાસની ફરિયાદોને દૂર કરવા માટે ઝડપી સુનાવણી અનિવાર્ય છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે કેન્દ્ર સરકાર સાથે મળીને દેશભરમાં વિશેષ અદાલતો (સ્પેશિયલ કોર્ટ) સ્થાપવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે, જેથી આ પ્રકારના કેસો એક વર્ષમાં પૂર્ણ કરી શકાય.

CJI સૂર્યકાંતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ન્યાયતંત્ર માટે પેન્ડિંગ કેસોનો આંકડો, જે હાલમાં નીચલી અદાલતોમાં ૫ કરોડને વટાવી ગયો છે, તે સૌથી મોટો પડકાર છે. તેમણે સ્વીકાર્યું કે સામાન્ય નાગરિકોમાં સુપ્રીમ કોર્ટ અને કાયદાકીય પ્રક્રિયાને લઈને એક પ્રકારનો ડર અને અવિશ્વાસ છે કે તેમના કેસો સમયસર સાંભળવામાં નહીં આવે. આ અવિશ્વાસને દૂર કરવા માટે ગરીબ અરજદારોને મળતી મફત કાનૂની સહાયની ગુણવત્તામાં નોંધપાત્ર સુધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે.

વધુમાં, CJIએ વિવિધ ટ્રિબ્યુનલ્સની કાર્યક્ષમતા અને વિશ્વસનીયતા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે ટ્રિબ્યુનલ્સ ન્યાયતંત્રના પૂરક તરીકે બનાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ હાલમાં સેવાની શરતો બદલાતા નિવૃત્ત ન્યાયાધીશો ત્યાં નેતૃત્વ કરવા તૈયાર થતા નથી. આથી તેમણે દેશના સારા ટ્રેક રેકોર્ડ ધરાવતા નિવૃત્ત જજોને અપીલ કરી છે કે તેઓ રાષ્ટ્રહિતમાં અને સમાજની સેવાના ભાગરૂપે આ ટ્રિબ્યુનલ્સની જવાબદારી સંભાળવા આગળ આવે.

આગામી સમયમાં, સરકાર અને ન્યાયતંત્રના આ સંકલિત પ્રયાસો દ્વારા સ્પેશિયલ કોર્ટનું માળખું મજબૂત બનશે તો અંડર-ટ્રાયલ કેદીઓના માનવાધિકારનું જતન થશે અને ન્યાયિક પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક બનશે. લાંબા સમયથી ચાલી આવતા ન્યાયિક વિલંબના યુગનો અંત લાવવા માટે આ એક ઐતિહાસિક કદમ માનવામાં આવે છે. દેશના ન્યાયતંત્રને વધુ સુલભ અને ઝડપી બનાવવા માટેની આ પહેલ આવનારા દિવસોમાં કેસોના ભારણમાં ઘટાડો લાવવામાં મદદરૂપ થશે.