<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 20th November 2026

દેશનો કુલ આરોગ્‍ય ખર્ચ રૂ.૯.૫૨ લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્‍યો

ભારતના આરોગ્‍ય ખર્ચમાં દવાઓનો હિસ્‍સો એક તૃતીયાંશઃ જેમાં રૂ.૨૮,૮૩૯ કરોડ દર્દીઓના પરિવહન પર પણ ખર્ચવામાં આવ્‍યા

રૂ.૮.૩૭ લાખ કરોડ નિયમિત આરોગ્‍ય સેવાઓ પર ખર્ચવામાં આવ્‍યા હતા, સૌથી મોટો ખર્ચ હોસ્‍પિટલમાં દાખલ થવા અને દવાઓ પર હતો : CHE ખર્ચનો રૂ.૩૮.૧૫% હોસ્‍પિટલમાં દાખલ થવા પર ખર્ચવામાં આવ્‍યો હતો. પ્રિસ્‍ક્રિપ્‍શન દવાઓ પર રૂ.૧.૪૨ લાખ કરોડ ખર્ચવામાં આવ્‍યા હતા.

નવી દિલ્‍હી,તા.૨૦: અહેવાલ મુજબ, ભારતનો કુલ આરોગ્‍ય ખર્ચ રૂ.૯.૫૨ લાખ કરોડ હતો. આમાંથી, વર્તમાન આરોગ્‍ય ખર્ચ (CHE), એટલે કે, નિયમિત આરોગ્‍ય સેવાઓ અને સારવાર પરનો ખર્ચ, રૂ.૮.૩૭ લાખ કરોડ હતો. કુલ ખર્ચનો બાકીનો રૂ.૧.૧૫ લાખ કરોડ મૂડી ખર્ચ તરીકે નોંધવામાં આવ્‍યો હતો. આમાં હોસ્‍પિટલની ઇમારતો, તબીબી ઉપકરણો અને આરોગ્‍યસંભાળ માળખાગત સુવિધાઓ સંબંધિત ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે.

દેશમાં દૈનિક આરોગ્‍ય ખર્ચનો સૌથી મોટો હિસ્‍સો હોસ્‍પિટલમાં દાખલ થવા અને સારવાર પાછળ ખર્ચવામાં આવ્‍યો હતો. આ વસ્‍તુ પર રૂ.૩.૧૯ લાખ કરોડ ખર્ચવામાં આવ્‍યા હતા, જે ઘ્‍ણ્‍ચ્‍ ના ૩૮.૧૫% છે. રૂ.૧.૬૧ લાખ કરોડ બહારના દર્દીઓની સેવાઓ અથવા હોસ્‍પિટલમાં દાખલ થયા વિના સારવાર પર ખર્ચવામાં આવ્‍યા હતા. એક દિવસમાં પૂર્ણ થયેલી સારવાર પર રૂ.૮,૮૮૦ કરોડ ખર્ચવામાં આવ્‍યા હતા.

દવાનો ખર્ચ દૈનિક આરોગ્‍ય ખર્ચના ૩૦.૨% છે. પ્રિસ્‍ક્રિપ્‍શન દવાઓ પર રૂ.૧.૪૨ લાખ કરોડ ખર્ચવામાં આવ્‍યા હતા, જ્‍યારે ઓવર-ધ-કાઉન્‍ટર (OTC) દવાઓ પર રૂ.૨૮,૫૦૧ કરોડ ખર્ચવામાં આવ્‍યા હતા. દવાઓ પરના કુલ ખર્ચમાં હોસ્‍પિટલમાં દાખલ થવા દરમિયાન દર્દીઓને આપવામાં આવતી દવાઓ, બહારના દર્દીઓની સેવાઓ અને આરોગ્‍યસંભાળ સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે.

લેબ પરીક્ષણો અને ઇમેજિગ સેવાઓ પર રૂ.૨૯,૨૮૯ કરોડ ખર્ચવામાં આવ્‍યા હતા, જે દૈનિક આરોગ્‍યસંભાળ ખર્ચના ૩.૫૦% છે. દરમિયાન, દર્દીઓના પરિવહન પર રૂ.૨૮,૮૩૯ કરોડ અથવા ૩.૪૫% ખર્ચ કરવામાં આવ્‍યો હતો. આ આંકડાને રિપોર્ટમાં દર્દીના પરિવહન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્‍યો છે. આ આંકડામાં ફક્‍ત એમ્‍બ્‍યુલન્‍સ સેવાઓનો ખર્ચ શામેલ નથી.

નિવારક આરોગ્‍યસંભાળ પર રૂ.૭૩,૬૨૮ કરોડ ખર્ચવામાં આવ્‍યા હતા, જે દૈનિક આરોગ્‍યસંભાળ ખર્ચના ૮.૮૦% છે. આમાં બીમારી થાય તે પહેલાં નિવારણ સંબંધિત સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે.

દેશમાં વર્તમાન આરોગ્‍યસંભાળ ખર્ચનો લગભગ એક તૃતીયાંશ ભાગ દવાઓ પર ખર્ચવામાં આવે છે. હોસ્‍પિટલાઇઝેશન અને સારવાર ખર્ચનો સૌથી મોટો હિસ્‍સો ધરાવે છે, જ્‍યારે દર્દીઓને હોસ્‍પિટલો સુધી પહોંચાડવા અને લાવવા માટે પરિવહન સેવાઓનો હિસ્‍સો પણ આશરે રૂ.૨૮,૮૩૯ કરોડ હતો.

પરીક્ષણ અને ઇમેજિગ સેવાઓ પર કુલ ખર્ચ આશરે રૂ.૨૯,૨૮૯ કરોડ હતો. તાજેતરમાં પ્રકાશિત રાષ્ટ્રીય આરોગ્‍ય ખાતા ૨૦૨૩-૨૪ અહેવાલ આરોગ્‍ય ખર્ચનું આ ચિત્ર દર્શાવે છે. હોસ્‍પિટલમાં દાખલ થવા પર ૩.૧૯ લાખ કરોડ રૂપિયા, બહારના દર્દીઓની સારવાર પર ૧.૬૧ લાખ કરોડ રૂપિયા અને નિદાન પરીક્ષણો પર ૨૯,૨૮૯ કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્‍યા હતા.

(10:18 AM IST)