નવી દિલ્હી : ભારતીય રેલવે દ્વારા મુસાફરોને અત્યાધુનિક સુવિધાઓ અને ઝડપી મુસાફરી પૂરી પાડવા માટે વંદે ભારત એક્સપ્રેસ અને અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ જેવી નવી પેઢીની ટ્રેનો શરૂ કરવામાં આવી છે. આ બંને ટ્રેનો મુસાફરીનો સમય ઘટાડવા માટે જાણીતી છે, પરંતુ ટેકનોલોજી, ભાડા, કોચના વર્ગો અને મુસાફરોના લક્ષ્ય સેગમેન્ટની દ્રષ્ટિએ બંનેમાં નોંધપાત્ર તફાવતો જોવા મળે છે, જે મુસાફરો માટે જાણવા ખૂબ જ જરૂરી છે.

આ બંને ટ્રેનો વચ્ચેના સૌથી મોટા તફાવતની વાત કરીએ તો, વંદે ભારત એ સંપૂર્ણપણે વાતાનુકૂલિત (AC) પ્રીમિયમ ટ્રેન છે, જેમાં એસી ચેર કાર, એક્ઝિક્યુટિવ ક્લાસ અને એસી સ્લીપર કોચ ઉપલબ્ધ છે, જે મુખ્યત્વે બિઝનેસ ટ્રાવેલર્સ અને કોર્પોરેટ પ્રોફેશનલ્સ માટે ઉત્તમ છે. બીજી બાજુ, અમૃત ભારત એ સંપૂર્ણપણે નોન-એસી ટ્રેન છે, જે મધ્યમ વર્ગ, સ્થળાંતરિત કામદારો અને બજેટ પ્રવાસીઓને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી છે, જેમાં માત્ર સ્લીપર અને અનરિઝર્વ્ડ જનરલ કોચ જ હોય છે.

ટેકનોલોજી અને ગતિની દ્રષ્ટિએ પણ આ બંને ટ્રેનો અલગ પડે છે. વંદે ભારત એ ભારતની પ્રથમ સ્વ-સંચાલિત ટ્રેનસેટ છે, જેના મોટર્સ કોચની નીચે હોય છે અને તે ૧૬૦ થી ૧૮૦ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપ પકડી શકે છે. જ્યારે અમૃત ભારત ટ્રેન 'પુશ-પુલ' ટેકનોલોજી પર કામ કરે છે, જેમાં આગળ અને પાછળ બંને બાજુ શક્તિશાળી WAP-5 લોકોમોટિવ એન્જિન સજ્જ હોય છે, અને તેની મહત્તમ ગતિ ૧૩૦ કિમી પ્રતિ કલાક છે. વંદે ભારતનું ભાડું પ્રીમિયમ હોવાથી શતાબ્દી કે રાજધાની જેવું હોય છે, જ્યારે અમૃત ભારતનું ભાડું સામાન્ય એક્સપ્રેસ જેવું જ બજેટ-ફ્રેન્ડલી રાખવામાં આવ્યું છે.

આ સુપરફાસ્ટ ટ્રેનોની પૃષ્ઠભૂમિ પર નજર કરીએ તો, ભારતીય રેલવે ટૂંકા અને મધ્યમ અંતરના શહેરો માટે વંદે ભારત દ્વારા પ્રીમિયમ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડી રહી છે, જ્યારે ૮૦૦ થી ૧૫૦૦ કિમી કે તેથી વધુના લાંબા અંતરના રૂટ માટે અમૃત ભારત સામાન્ય નાગરિકોની સફર આસાન બનાવી રહી છે. સુવિધાઓની વાત કરીએ તો, વંદે મધ્યમ અને ટૂંકી મુસાફરી માટે ઓન-બોર્ડ કેટરિંગ અને ઓટોમેટિક દરવાજા આપે છે, જ્યારે અમૃત ભારતમાં ચાર્જિંગ પોઈન્ટ, બોટલ હોલ્ડર્સ અને પેક્ડ નાસ્તા જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓ સાથે મેન્યુઅલ દરવાજા રાખવામાં આવ્યા છે.

આગામી સમયમાં રેલવે દ્વારા આધુનિક ટ્રેનોના નેટવર્કને વધુ વિસ્તારવામાં આવશે, જેથી દેશના દરેક વર્ગના મુસાફરો પોતાની જરૂરિયાત અને બજેટ મુજબ શ્રેષ્ઠ મુસાફરીનો અનુભવ મેળવી શકે. મુસાફરો પોતાની સફરના અંતર અને સુવિધાની પ્રાથમિકતાના આધારે આ બંનેમાંથી યોગ્ય ટ્રેનની પસંદગી કરી શકે છે.