નવી દિલ્‍હી તા.૧: દેશના મોટાભાગના ભાગોમાં ભેજવાળી ગરમી ચાલુ રહી છે. પરિણામે, છેલ્‍લા બે અઠવાડિયા દરમિયાન ભારતની ટોચની વીજળીની માંગ ૨૫૦ ઞ્‍ષ્‍ થી ઉપર રહી છે. દરમિયાન, દક્ષિણપﾍમિ ચોમાસુ ધીમું રહ્યું છે. શનિવારે ટોચની વીજળીની માંગ ૨૬૪.૮ GW પર પહોંચી હતી, અને રવિવારે ઘટીને ૨૫૦.૬ GW થઈ ગઈ.

એક સરકારી અધિકારીના જણાવ્‍યા અનુસાર, ચોમાસાની ઋતુના આગામી ત્રણ મહિના માટે સરકારનો અંદાજ ૨૪૭-૨૭૮ GW છે. વરસાદ સામાન્‍ય કરતાં ઓછો રહેવાની ધારણા છે, પરંતુ વીજળી મંત્રાલય આગામી મહિના માટે હવામાન વિભાગની આગાહી સહિત, વીજળી ઉત્‍પાદન પર કોઈપણ સંભવિત અસરનું મૂલ્‍યાંકન કરવા માટે ગ્રીડ કંટ્રોલર ઓફ ઈન્‍ડિયા દ્વારા વરસાદની આગાહીઓનું મૂલ્‍યાંકન કરવાનું ચાલુ રાખશે.

ઉદ્યોગના એક અધિકારીના જણાવ્‍યા મુજબ, ચોમાસાની ઉણપને કારણે ઓગસ્‍ટ અને સપ્‍ટેમ્‍બરમાં ઠંડક અને સિચાઈ માટે વીજળીનો વપરાશ વધી શકે છે.

ભારત હવામાન વિભાગ (IMD) એ જૂન-સપ્‍ટેમ્‍બર દક્ષિણપﾍમિ ચોમાસા દરમિયાન લાંબા ગાળાના સરેરાશ (LPE) ના ૯૦% વરસાદનો અંદાજ લગાવ્‍યો છે.

અવિરત વીજ પુરવઠો સુનિﾍતિ કરવા માટે, વીજળી મંત્રાલયે જો જરૂર પડે તો કોલસા આધારિત વીજ પ્‍લાન્‍ટમાંથી વીજળીની ઉપલબ્‍ધતા વધારવા માટે કટોકટી યોજનાઓ વિકસાવી છે. આ યોજના સુનિﾍતિ પ્‍લાન્‍ટ જાળવણી મુલતવી રાખવાની મંજૂરી આપે છે. ખાસ કરીને બિન-સૌર કલાકો દરમિયાન (જ્‍યારે સૌર ઊર્જા ઉપલબ્‍ધ ન હોય) માંગને પહોંચી વળવા માટે.

અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે જો જરૂરી હોય તો, સરકાર વીજળી કાયદાની ચોક્કસ જોગવાઈઓ હેઠળ ગેસ આધારિત વીજ પ્‍લાન્‍ટને મહત્તમ ક્ષમતા પર ચલાવવા માટે પણ નિર્દેશિત કરી શકે છે. આવા નિર્દેશથી વીજ ઉત્‍પાદકોને આયાતી કુદરતી ગેસનો ઉપયોગ કરીને થતા ઊંચા ખર્ચને સરભર કરવામાં મદદ મળશે.

ગેસથી ચાલતા પ્‍લાન્‍ટ્‍સની કુલ ક્ષમતા આશરે ૨૫ GW છે. જોકે, મોંઘા ઇંધણને કારણે, તેઓ સામાન્‍ય રીતે ઓછા પ્‍લાન્‍ટ લોડ ફેક્‍ટર પર કાર્ય કરે છે.

અધિકારીઓના જણાવ્‍યા મુજબ, થર્મલ પાવર સ્‍ટેશનોમાં કોલસાનો પૂરતો સ્‍ટોક છે. સમગ્ર સિઝન દરમિયાન વિશ્વસનીય પુરવઠો જાળવવા માટે વીજ ઉત્‍પાદકો, ટ્રાન્‍સમિશન કંપનીઓ અને ગ્રીડ ઓપરેટરો વચ્‍ચે સંકલન છે.

આ વર્ષે, ભારતમાં લાંબા સમય સુધી ગરમીના કારણે ટોચની વીજળીની માંગમાં ઘણા રેકોર્ડ બન્‍યા છે. મે મહિનામાં સૌથી વધુ માંગ ૨૭૦.૧ GW હતી