નવી દિલ્હી: દેશભરના કરોડો વાહનચાલકો અને મોંઘવારીના મારથી પરેશાન આમ જનતા માટે સોમવારે એક અત્યંત શાનદાર અને ખુશખુશાલ સમાચાર સામે આવ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પશ્ચિમ એશિયા શાંતિ કરારની સત્તાવાર જાહેરાત થયા બાદથી વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઇલ) ના ભાવમાં સતત અને મોટો કડાકો જોવા મળી રહ્યો છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટનાક્રમને પગલે ભારતીય સરકારી તેલ કંપનીઓના નુકસાનમાં તોતિંગ ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે હવે ભારતમાં પણ ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવમાં મોટો ઘટાડો થવાની પ્રબળ શક્યતાઓ વર્તાઈ રહી છે.

વૈશ્વિક બ્રોકરેજ ફર્મ જેપી મોર્ગન (JPMorgan) ના તાજેતરના અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર, દેશની સરકારી તેલ રિફાઇનરીઓ અને ઇંધણ રિટેલર્સનું પેટ્રોલ-ડીઝલના વેચાણ પરનું સંયુક્ત માર્જિન હવે પશ્ચિમ એશિયાઈ સંઘર્ષ પહેલાના સ્તર કરતા પણ ઘણું ઊંચું પહોંચી ગયું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $૧૧૫ ની આસપાસ પહોંચી ગયા હતા, ત્યારે સરકારી કંપનીઓને પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર ₹૨૩ અને ડીઝલ પર પ્રતિ લિટર ₹૩૫ નું મસમોટું નુકસાન થઈ રહ્યું હતું. પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે કિંમતો તૂટવાને કારણે પેટ્રોલ પર થતું આ નુકસાન હવે ઘટીને પ્રતિ લિટર માત્ર ₹૩ જેટલું નજીવું રહી ગયું છે, જે તેલ કંપનીઓ માટે બૂસ્ટર સમાન છે.

તાજેતરના મહિનાઓમાં પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે તેલ કંપનીઓ પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી (LPG) ના વેચાણ પર દરરોજ આશરે ₹૧,૦૦૦ કરોડનું આંધણ કરી રહી છે અને કુલ અંડર-રિકવરી લગભગ ₹૨ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે મે મહિનામાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹૭.૫૦ નો વધારો પણ ઝીંકાયો હતો. જોકે, કેન્દ્ર સરકારે માર્ચ મહિનામાં એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં પ્રતિ લિટર ₹૧૦ નો ધરખમ ઘટાડો કરીને જનતાને રાહત આપી હતી, જેનાથી સરકારને વાર્ષિક ₹૧.૮ લાખ કરોડની આવકનું નુકસાન થયું હતું, પરંતુ હવે ક્રૂડ સસ્તું થતાં કંપનીઓનો નફો વધવાનો માર્ગ મોકળો બન્યો છે.

અહેવાલમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે, ચાલુ એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં જૂના સ્ટોકના કારણે કંપનીઓની કમાણી પર થોડું દબાણ રહેશે, પરંતુ આગામી જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરથી પરિસ્થિતિમાં વ્યાપક સુધારો થશે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ આ જ રીતે ધીમે-ધીમે ઘટતા રહેશે, તો ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) અને ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOC) નજીકના ભવિષ્યમાં સૌથી મોટો નફો રળશે, જ્યારે હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) ના નાણાકીય સ્વાસ્થ્યમાં પણ સુધારો થશે. આ સાથે જ રાંધણ ગેસ (LPG) પર થઈ રહેલું મોટું નુકસાન પણ હવે ઓછું થવાની ધારણા છે, જેનાથી સામાન્ય પરિવારોના ઘરના બજેટને પણ મોટી રાહત મળશે.