નવી દિલ્હી : રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ૨૦૨૦ અંતર્ગત દાખલ કરવામાં આવેલી ત્રિ-ભાષા નીતિના અમલીકરણને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે બુધવારે એક મહત્વપૂર્ણ દિશાનિર્દેશ આપ્યો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે કેન્દ્ર સરકાર અને સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE) ને જણાવ્યું છે કે જે રીતે ધોરણ ૭, ૮ અને ૯ ના વર્તમાન વિદ્યાર્થીઓને ત્રિ-ભાષા માળખામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે, તે જ સમાન લાભ ધોરણ ૬ ના વિદ્યાર્થીઓને પણ વિસ્તારવા અંગે વિચારણા થવી જોઈએ. કોર્ટે આગામી સુનાવણી છ અઠવાડિયા બાદ મુલતવી રાખી છે.

ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, જોયમાલ્યા બાગચી અને વી. મોહનાની બેન્ચે સુનાવણી દરમિયાન નોંધ્યું હતું કે CBSE ના અગાઉના નિવેદન મુજબ, ધોરણ ૭, ૮ અને ૯ ના વિદ્યાર્થીઓ જ્યારે ધોરણ ૧૦ માં પહોંચશે ત્યારે તેમણે ત્રીજી ભાષા (R3) ની બોર્ડ પરીક્ષા આપવાની રહેશે નહીં; તેનું મૂલ્યાંકન માત્ર શાળા સ્તરે જ થશે. બેન્ચે સૂચન કર્યું હતું કે ૨૦૨૭ થી શરૂ થતા નવા શૈક્ષણિક સત્રથી આ નિયમો લાગુ કરવા જોઈએ, જેથી ધોરણ ૬ ના વર્તમાન વિદ્યાર્થીઓને મુક્તિ મળી રહે. જોકે, સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ સરકારનો પક્ષ રાખતા સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સરકાર ધોરણ ૬ ના વિદ્યાર્થીઓને આ મુક્તિ આપવા તૈયાર નથી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે ૯૯% શાળાઓમાં જરૂરી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે અને માત્ર ૧.૨% શાળાઓને જ અમલીકરણમાં મુશ્કેલી છે.

ન્યાયાધીશ બાગચીએ પરિસ્થિતિને હળવી કરવા શાળાઓને પાઠ્યપુસ્તકો અને લાયક શિક્ષકોની વ્યવસ્થા કરવા માટે પૂરતો સમય મળી રહે તે હેતુથી 'સોફ્ટ લોન્ચ' નું સૂચન કર્યું હતું. બીજી તરફ, અરજદારો વતી વકીલ ગોપાલ શંકરનારાયણને દલીલ કરી હતી કે સમસ્યા માત્ર ભાષા ઉમેરવાની નથી, પરંતુ વર્ષોથી ભણતા વિદ્યાર્થીઓની ભાષા અચાનક બદલી નાખવાની છે. ઉદાહરણ તરીકે, જે વિદ્યાર્થી ચોથા ધોરણથી સ્પેનિશ ભણતો હોય તેને અચાનક નવી નીતિ હેઠળ સંસ્કૃત ભણવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, નવા માળખા મુજબ વિદ્યાર્થીઓએ ત્રણ ભાષાઓ ભણવાની રહેશે, જેમાં ઓછામાં ઓછી બે ભારતીય ભાષાઓ (જેમ કે હિન્દી, સંસ્કૃત, ગુજરાતી વગેરે) હોવી ફરજિયાત છે. કોર્ટના આ નિર્દેશ બાદ હવે CBSE ચાર સપ્તાહમાં પોતાનો જવાબ રજૂ કરશે.