ગુરુગ્રામ : ભારતના કોર્પોરેટ અને આર્થિક પાવરહાઉસ ગણાતા ગુરુગ્રામ શહેરની હાલત ફરી એકવાર દયાજનક બની છે. સિઝનનો પ્રથમ સારો વરસાદ થયો નથી કે તરત જ શહેર 'જલગ્રામ' માં ફેરવાઈ ગયું છે. ૭ અને ૮ જુલાઈના રોજ પડેલા ધોધમાર વરસાદે ગુરુગ્રામની પોકળ માળખાકીય સુવિધાઓની પોલ ખોલી નાખી છે. મુખ્ય માર્ગો, હાઈવે અને રહેણાંક વિસ્તારોમાં ઘૂંટણ સુધી પાણી ભરાઈ જવાથી લોકોના હાલ-બેહાલ થઈ ગયા છે, અને હજારો કાર ચાલકો કલાકો સુધી ટ્રાફિકમાં ફસાયેલા રહ્યા હતા.

ગુરુગ્રામની આ સમસ્યા નવી નથી. દર ચોમાસે શહેર એક જ સરખી સ્ક્રિપ્ટ ભજવે છે. જુલાઈ ૨૦૨૫ માં પણ ૧૩૩ મીમી વરસાદને કારણે થયેલા પૂરથી પાંચ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા, જેમાં વીજળી પડવાથી એક ગ્રાફિક ડિઝાઇનર અને ખુલ્લા ગટરમાં પડી જવાથી એક ઓટોરિક્ષા ચાલકના મોત જેવી અત્યંત દુઃખદ ઘટનાઓ સામેલ હતી. આજે પણ સ્થિતિમાં ખાસ સુધારો જોવા મળ્યો નથી, જેના કારણે ગુરુગ્રામ પોલીસે કોર્પોરેટ ઓફિસોને કર્મચારીઓ માટે 'વર્ક ફ્રોમ હોમ' ની સલાહ આપવી પડી છે.

આખરે દર ચોમાસે ગુરુગ્રામ કેમ ડૂબે છે?

નિષ્ણાતોના મતે આ પૂર પાછળના મુખ્ય કારણોમાં:

·         નબળું ડ્રેનેજ: શહેરની ડ્રેનેજ સિસ્ટમ ભારે વરસાદનો સામનો કરવા સક્ષમ નથી.

·         અતિક્રમણ: કુદરતી જળાશયો અને ભીની જમીન પર થયેલા બાંધકામોથી ડ્રેનેજ ક્ષમતા ઘટી ગઈ છે.

·         અનિયોજિત શહેરીકરણ: કોંક્રીટના જંગલોને કારણે પાણીને જમીનમાં ઉતરવાની કોઈ જગ્યા રહી નથી.

·         સંકલનનો અભાવ: MCG, GMDA, HSVP, NHAI અને PWD જેવી વિવિધ એજન્સીઓ વચ્ચે જવાબદારીઓની વહેંચણી અને સંકલનનો અભાવ પૂર વ્યવસ્થાપનમાં સૌથી મોટો અવરોધ છે.

NH-48, હીરો હોન્ડા ચોક, રાજીવ ચોક અને ગોલ્ફ કોર્સ રોડ જેવા મુખ્ય વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ જવાથી ટ્રાફિક વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે ઠપ થઈ ગઈ હતી. ગુરુગ્રામ પોલીસે X પર એક સલાહકાર જાહેર કરીને બિનજરૂરી ટ્રાફિક ટાળવા અને કોર્પોરેટ સંસ્થાઓને કર્મચારીઓની સલામતી માટે ઘરેથી કામ કરવાની છૂટ આપવા વિનંતી કરી છે. દર વર્ષે મળતી ચેતવણીઓ છતાં શહેરના આ પૂરના પ્રશ્નનો કોઈ કાયમી ઉકેલ હજુ સુધી મળી શક્યો નથી, જે વહીવટીતંત્રની કાર્યક્ષમતા સામે ગંભીર પ્રશ્નાર્થચિન્હ મૂકે છે.